II SA/Ke 655/18
PostanowienieWSA w Kielcach2018-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której skarga dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, której skarga dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a. Ze względu na jej trudną sytuację materialną i zdrowotną, uzasadnione jest ustanowienie dla niej adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
M. F. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni jest niepełnosprawna, mieszka sama, nie posiada majątku, utrzymuje się z niskiej renty i zasiłku pielęgnacyjnego, a jej stan zdrowia wymaga kosztownych zabiegów. Posiada stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą kredytu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla M. F. adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
M. F. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.
Ze złożonego formularza i akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, mieszka w wynajętym mieszkaniu, nie posiada żadnego majątku, utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 703,27 zł netto i zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie. Skarżąca w dniu 5 kwietnia 2018r. przeszła operację kręgosłupa, a na dzień 26 listopada 2018 r. ma wyznaczony termin wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki i zobowiązania: kredyt konsumencki – 254,78 zł, czynsz za mieszkanie – 425 zł opłata za prąd – 93,82 zł opłata za gaz – 22,77 zł, abonament za telefon – 29,99 zł miesięcznie.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową skarżącej, przede wszystkim niski dochód z renty i zasiłku pielęgnacyjnego, brak własnego majątku, zły stan zdrowia utrudniający samodzielne występowanie przed sądem i wiążący się z wydatkami na leczenie, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku pielęgnacyjnego. Zatem skarga M. F. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a, art. 239 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło