II SA/Ke 656/08

WyrokWSA w Kielcach2008-12-18

Skład orzekający: Dorota Chobian, Sylwester Miziołek, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał zamurowanie otworu okiennego w ścianie budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego przy granicy działki, uwzględniając przepisy obowiązujące w dacie budowy oraz przepisy techniczno-budowlane?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do samowolnie wybudowanego obiektu, którego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. Nakaz zamurowania otworu okiennego był uzasadniony naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynków przy granicy działki, co mogłoby utrudnić zabudowę działki sąsiedniej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu zamurowania otworu okiennego w ścianie budynku gospodarczo-garażowego, wybudowanego przez A. S. przy granicy działki. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące daty budowy i wymiarów budynku, a także sposób prowadzenia postępowania. Organy administracji ustaliły, że budowa zakończyła się w latach 1985-1992, co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i nakazem usunięcia okna ze względu na naruszenie przepisów technicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. S. obowiązek zamurowania materiałem niepalnym otworu okiennego znajdującego się w ścianie południowej budynku gospodarczo – garażowego, znajdującego się na działce nr ewid. 411/1 w miejscowości D., przy granicy działki nr ewid. 411/2, tak aby stworzyć ścianę pełną murowaną bez otworów - w celu doprowadzenia w/w ściany do stanu zgodnego z przepisami. W podstawie prawnej przywołano art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006r). W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że na działce nr ewid. 411/1 w D. znajduje się budynek gospodarczo-garażowy o wym. w rzucie 19,70x4,90 m, parterowy, z poddaszem, o ścianach murowanych z dachem jednospadowym. W ścianie południowej budynku zwróconej w stronę granicy działki znajduje się jeden otwór okienny o wymiarach 130 x 110 cm w pomieszczeniu garażu. Decyzją z dnia [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nakazał A. S. zamurowanie otworu okiennego w ścianie południowej przedmiotowego budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. S., decyzją o znaku [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 22 września 2006r., sygn. akt II SA/Kr 830/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi A. S., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż organ administracji publicznej obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozważenie całokształtu rozpatrywanej sprawy, w szczególności po przeprowadzeniu dowodu z akt sądowych z postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Sąd zarzucił organom nadzoru budowlanego, iż: - nie przeprowadziły dowodu z akt sądowych w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, - nie zostało wyjaśnione na jakiej podstawie ustalono krąg stron, czy K. S. przestała być współwłaścicielem działki nr 411/2. Sąd zobowiązał organy nadzoru budowlanego do uzupełnienia postępowania dowodowego, celem ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji, wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wskazał iż podstawową kwestią wymagająca wyjaśnienia jest ustalenie, czy przedmiotowy budynek wybudowany został przed podziałem działki nr 411 na działki nr 411/1, nr 411/2, nr 411/3 tj. przed wydaniem decyzji Naczelnika Gminy o zatwierdzeniu podziału działki nr 411 w dniu 4.07.1986r., czy też po tej dacie. Organ wskazał, iż wykonując zalecenia WSA w Krakowie, podjął czynności polegające na zebraniu materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku. W ocenie organu I instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. zeznania świadków, mapy i opracowania projektowe zagospodarowania działki, kserokopie protokołów z akt sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, oświadczenia stron, treść ksiąg wieczystych KW [...], decyzja Naczelnika Gminy z dnia 4.07.1986r. o zatwierdzeniu podziału działki nr 411, dawał podstawę do ustalenia, iż inwestor - A. S. nie posiada żadnych dokumentów związanych z budową budynku, wybudował go zatem samowolnie. Budowę przedmiotowego budynku rozpoczął przed podziałem działki nr 411, a następnie kontynuował już po jej podziale tj. po dacie 4.07.1986r. Organ I instancji wskazał, iż analiza wszystkich dowodów w sprawie uprawnia do stwierdzenia, iż przedmiotowy budynek wybudowany został w latach 1985 – 1992. W ocenie organu, skoro przedmiotowy budynek wybudowany został samowolnie w czasie obowiązywania ustawy z 24.10.1974r. Prawo budowlane i nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 tej ustawy, to podstawę do wydania decyzji stanowi art. 40. W dacie budowy obiektu obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17,poz. 62). Wybudowany samowolnie budynek z oknem w ścianie znajdującej się w granicy działki, która to granica została prawnie ustalona w trakcie budowy tego budynku (przed zakończeniem jego budowy) narusza przepis § 12 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia. Przytaczając treść tego przepisu, organ podniósł, iż także aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz.690 z późn. zm.), a to § 12 ust. 3 pkt 1 stanowią, że odległość zabudowy od granicy działki budowlanej, w przypadku ściany posiadającej od strony tej granicy otwory okienne lub drzwiowe powinna wynosić co najmniej - 4 m. Organ podkreślił jednocześnie, iż pozostawienie okna w ścianie przedmiotowego budynku uniemożliwiłoby realizację zabudowy obu tych działek zaplanowaną w 1985r., a więc jeszcze przed podziałem, jak również wynikającą z przepisów techniczno- budowlanych obecnie obowiązujących, określających sytuowanie budynków na wąskich działkach budowlanych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. S. wnosząc o "uchylenie i umorzenie postępowania", zarzucając niewłaściwe stosowanie prawa przez organ I instancji. Zdaniem skarżącego WSA w Krakowie sugerował, że dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest ustalenie daty wykonania otworu okiennego, a nie daty zakończenia budowy. Zaskarżona decyzja nie jest zgodna z zaleceniami WSA w Krakowie i nie zawiera żadnych nowych i konkretnych materiałów dowodowych. A. S. podniósł, iż budowa przedmiotowego budynku rozpoczęła się w sierpniu 1985r., a zakończyła w sezonie letnim 1986r., zaś budynek posiada wymiary 4,80 x 7,20 m. Decyzja organu I instancji w zakresie podanych wymiarów 4,80 x 14,85 m jest błędna. Skarżący stwierdził, iż z decyzji Naczelnika Gminy z dnia 04.07.1986r., zatwierdzającej projekt podziału działki nr 411 w D., nie można wyciągać skutków prawnych wobec niego, bowiem nie wiedział o jej istnieniu. Zarzucił jednocześnie organowi I instancji brak znajomości akt sprawy oraz nieuwzględnienie całego materiału dowodowego, a także nie uzupełnienie protokołu z dnia 2.06.2008r. o wypowiedź K.S. Skarżący podnosił, iż organ I instancji błędnie stwierdzał, iż był on nieformalnym właścicielem działki od 1980r., zarzucając ponadto, iż nie jest materiałem dowodowym w sprawie ksero mapy z inwentaryzacji działki opracowanej w dniu 8.04.1985r. na której przedmiotowy budynek jest nieuwidoczniony. W piśmie z dnia 7.08.2008r., zatytułowanym "skarga na bezprawność postępowania administracyjnego", zarzucono, iż świadka "bezprawnie" przesłuchiwał inspektor, w stosunku do którego prowadzone było postępowanie przez prokuraturę, decyzję w sprawie wydała osoba nie prowadząca postępowania, błędnie określono wymiary przedmiotowego budynku, a zaskarżoną decyzję "wydano prawdopodobnie w dniu 17.06.2008r. tj. po 14-dniowym terminie". Zarzucono nadto brak egzekwowania dotrzymywania terminów przez stronę przeciwną i udzielanie odpowiedzi skarżącemu po upływie terminów wyznaczonych w kpa. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o nakazaniu A. S. wykonania w terminie do dnia 30 października 2008r. demontażu okna istniejącego w południowej ścianie budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na działce nr 411/1 wzdłuż granicy z działką nr 411/2 w miejscowości D. i zamurowanie w/w otworu materiałem niepalnym tj. cegłą pełną gr. 6,5 cm, gazobetonem lub cegłą dziurawką grubości 12 cm, tak by powstała ściana pełna, murowana, bez otworów. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 104 § 1, art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane (j.t. Dz.U.z 2006r., Nr 156, poz. 1118). Organ odwoławczy podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organ I –szej instancji stwierdził, iż niezależnie od przyjętej daty budowy podawanej przez strony, bezsporne jest, że budowę budynku zakończono przed dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. przed 1.01.1995r., a zatem w sprawie należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ustawę Prawo budowlane z 24.10.1974r. Słusznie zatem organ I-szej instancji powołał w podstawie prawnej art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 118 z 2006r). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Nie stwierdzono, iż do przedmiotowej samowoli budowlanej możliwe jest zastosowanie w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. Budowa przedmiotowego budynku z uwagi na funkcję jaką spełnia (garaż), konstrukcję (murowany, ze spadkiem dachu w kierunku własnej działki), usytuowanie na działce nr 411/1 i sposób wykonania (wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, a jedynie wykonanie otworu okiennego w ścianie południowej powoduje, iż ściana ta nie spełnia wymagań ściany pełnej, murowanej z materiałów niepalnych) nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na to, że organ I-szej instancji nie określił terminu na wykonanie przedmiotowych prac, koniecznym stało uchylenie decyzji, a zakres orzeczonych aktualnie przeróbek czyni zadość wymogom stawianym przez przepisy techniczno-budowlane, niwelując niebezpieczeństwo związane z zagrożeniem pożarowym. Wskazano, iż na mapie inwentaryzacji działki opracowanej w dniu 8.04.1985r., jak i na mapie sytuacyjnej opatrzonej datą 31.07.1985r. przedmiotowy budynek nie został uwidoczniony. Na mapę inwentaryzacji działki wykonanej w 1992r. przedmiotowy budynek jest naniesiony, a zatem słusznie organ I instancji przyjął, że przedmiotowy obiekt powstał w okresie 1985-1992. Trafnie także uznał, że dla rozpatrzenia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma fakt ustalenia konkretnej daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku o wym. 7,20 x 4,90 m , tj. przed czy po dacie podziału działki nr 411. Organ odwoławczy podkreślił, iż zasadnie organ I instancji oparł się na zeznaniu świadka H. S., z którego jednoznacznie wynika, że pomieszczenie z oknem wybudowane było już w 1985r., a roboty murowe na poddaszu budynku wykonywał w 1986r. w okresie gdy było ciepło, a do wykonania pozostał jeszcze dach. W aktach sprawy znajduje się umowa z dnia 21.06.1981r. zawarta pomiędzy M. S., a A. S. i R. S., z której wynika, iż M. i W. S. pragną odstąpić połowę rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego dla syna A. S. i jego żony R., ci zaś zobowiązują się budowę dokończyć. Zatem już w 1980 r. skarżący miał świadomość, że przyszła granica przebiegać będzie pomiędzy dwoma zbliźniaczonymi budynkami mieszkalnymi, których budowę już wówczas rozpoczęto. Świadczy o tym także wykonany w czerwcu 1985r. plan podziału działki nr 411. Organ odwoławczy wskazał także, iż zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. (Dz. U. Nr 17, poz. 62) dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W wypadkach określonych w ust. 1, ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. W związku z takim brzmieniem tego przepisu, organ II-ej instancji stwierdził, iż pozostawienie okna, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania uniemożliwiłoby zabudowę działki nr 411/2, której szerokość, tj. 7,20 m uzasadnia możliwość ewentualnej dobudowy do istniejącego w granicy budynku skarżącego. Odpowiadając zaś na zarzuty podniesione w odwołaniu, jak i pismach, które wpłynęły w toku postępowania odwoławczego wyjaśniono, że stwierdzenia organu I-szej instancji, iż skarżący był nieformalnym właścicielem północnej części działki nr 411 od 1980r. znajdowały oparcie w ustaleniach Sądu Okręgowego w Kielcach w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, zgodnie z którymi "bezsporną okolicznością w sprawie jest, że wnioskodawca w roku 1980 przejął od rodziców rozpoczętą budowę połowy budynku bliźniaczego", zaś z ustaleń Sądu Rejonowego w Kielcach wynika, że A. S. "posiada swoją działkę, oznaczoną obecnie nr 411/1 od 1980r., z tym, że wówczas działka ta nie była wyodrębniona w sposób formalny z działki nr 411". Podkreślono także, iż WSA w Krakowie nakazał ustalić datę budowy przedmiotowego budynku, a nie datę wykonania okna, znajdującego się w ścianie południowej tego budynku. Odnosząc się do zarzutu "manipulacji co do daty budowy" poprzez łączenie części budynku wybudowanych w innych latach, wyjaśniono, że niniejsze postępowanie nie dotyczy merytorycznie całego budynku, lecz jedynie okna w ścianie południowej znajdującego się w części budynku o wym. 7,20 x 4,90m. Twierdzenie skarżącego, iż decyzja Naczelnika Gminy z dnia 4.07.1986r. zatwierdzająca podział działki nr 411, nie może wywoływać w stosunku do niego skutków prawnych, "ponieważ o niej nie wiedział" należy, zdaniem organu odwoławczego, uznać za gołosłowne, skoro już w 1980 r. wiedział, że otrzyma od rodziców pół realizowanego budynku mieszkalnego, o czym świadczy fakt zawarcia z matką M. S. umowy z dnia 21.06.1980r. Odpowiadając na zarzut " bezprawnego przesłuchania świadka" w dniu 20.02.2008r. przez inspektora organu I-szej instancji wyjaśniono, że inspektor ten został wyłączony od udziału w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 21.02.2008r. znak: SO.7141-9-22/07, zatem brak jest podstaw by twierdzić, iż zachodzi tutaj bezprawność działania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. S. domagając się zmiany decyzji i umorzenia postępowania. Zdaniem skarżącego budowę budynku gospodarczego rozpoczęto w październiku 1985r., a ukończono przed datą 3.07.1986r. Natomiast organy nadzoru budowlanego nie udowodniły żadnym dokumentem, że budowę zakończono po tej dacie. Zarzucono, iż w wyniku "wznowionego postępowania" nie przedstawiono żadnych nowych materiałów dowodowych jednoznacznie wskazujących na naruszenie przepisu § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3.07.1980r. Natomiast K. i M. S. przejmując działkę aktem notarialnym w 1987r. akceptowali zaistniały stan faktyczny, wybudowanego w 1986r. budynku gospodarczego. Wskazano nadto, iż nieuzupełnienie akt o oświadczenie K. S., czego strona domagała się w piśmie z dnia 5.06.2008r., stanowi rażące naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przyznano, iż zdanie, którego dopisania żąda strona, rzeczywiście padło, jednakże nie ma ono znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie można uzupełniać już podpisanego i przekreślonego w odpowiednich miejscach protokołu przesłuchania świadka – na żądanie jednej ze stron postępowania, a bez wiedzy drugiej strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo- administracyjnym badaniu podlega, po pierwsze – prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, a po drugie – trafność wykładni tych przepisów. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję ( postanowienie), uchyla ją w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako podstawowa dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jawi się kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 września 2006r., sygn. akt II SA/Kr 830/03. Zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyjąć zatem należy, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało ono wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Szczególnie owo oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma znaczenie w przypadku orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z uchylenia zaskarżonego aktu. Oznacza to, że zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia. W uzasadnieniu orzeczenia bowiem sąd zawiera ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych. "Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę." (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M.Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005r., s.476). Mając powyższe na uwadze nie budzi wątpliwości Sądu, że zarówno organ, jak i Sąd obecnie orzekający w przedmiotowej sprawie są związani wyrokiem WSA w Krakowie. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż organ administracji publicznej obowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozważenie całokształtu rozpatrywanej sprawy, w szczególności po przeprowadzeniu dowodu z akt sądowych z postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Sąd zarzucił organom nadzoru budowlanego, iż: - nie przeprowadziły dowodu z akt sądowych w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, - nie zostało wyjaśnione na jakiej podstawie ustalono krąg stron, czy K. S. przestała być współwłaścicielem działki nr 411/2. We wskazaniach co do dalszego toku postępowania Sąd podniósł, iż w ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić postępowanie dowodowe, celem ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez tut. Sąd dała podstawę do stwierdzenia, że organy orzekające zastosowały się do wskazań Sądu zawartych w tym wyroku. Organy orzekające obu instancji poczyniły niewadliwe ustalenia stanu faktycznego sprawy, do którego zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Na wstępie należy donieść się do zarzutów skargi związanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Otóż, wbrew tym zarzutom, organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – w niniejszej sprawie podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy znajduje pełne potwierdzenie w aktach administracyjnych. W szczególności przeprowadzono dowód z zeznań świadków, mapy i opracowania projektowego zagospodarowania działki, oględzin działki, kserokopii protokołów z akt sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej, oświadczeń stron, treści ksiąg wieczystych KW 23213, KW 2204 i KW 6864, decyzji Naczelnika Gminy z dnia 4.07.1986r. o zatwierdzeniu podziału działki nr 411. Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż inwestor - A. S. dopuścił się samowoli budowlanej, albowiem na budowę przedmiotowego budynku nie posiadał wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczności tej nie kwestionuje sam skarżący. Skoro w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną to zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma ustalenie daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku. Okoliczność ta bowiem determinuje zastosowanie w sprawie właściwych przepisów prawa budowlanego. Analiza całości materiału dowodowego zebranego w aktach administracyjnych daje, zdaniem sądu, podstawę do zaakceptowania w pełni ustaleń organów, w zakresie ustalenia daty budowy przedmiotowego budynku. Trafnie jest stanowisko organów, iż budowę przedmiotowego budynku inwestor rozpoczął przed podziałem działki nr 411, a zakończył w 1992r. Z zeznań H. S. - teścia skarżącego wynika, iż pracował przy nadbudowie tego budynku w 1986r. Świadek ten przyznał, iż parter budynku był wybudowany w 1985r.,była już wówczas góra stropu, natomiast " trzeba było tylko wykonać dach". Ustalenia organów co do daty budowy przedmiotowego budynku potwierdzają także mapy znajdujące się w aktach administracyjnych. Na mapie inwentaryzacyjnej działki opracowanej w dniu 8.04.1985r., jak też mapie sytuacyjnej z 31.07.1985r., sporny budynek nie został uwidoczniony. Natomiast na mapie inwentaryzacji działki wykonanej w 1992r. przedmiotowy budynek został już wykazany. Wsparciem dla ustaleń organów w zakresie ustalenia daty budowy budynku są także zeznania samego skarżącego składane w sprawie o sygn. akt VII Ns 430/01 (kserokopie protokołów z akt tej sprawy zawarte w aktach administracyjnych - protokół z dnia 6 maja 2002r. , z dnia 23 lipca 2001r, z dnia 2 lipca 2002r.). Skoro zatem niewadliwe ustalenia organów wskazują, iż budowa przedmiotowego obiektu została zakończona przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, to do tak ustalonego stanu faktycznego znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24.10.1974r Prawo budowlane. Słusznie zatem organy orzekające jako podstawę wydania decyzji wskazały art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006r). Do obiektów bowiem wybudowanych w warunkach samowoli, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r., tj. przed 1.01.1995r. stosuje się przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z 1974r. umożliwiające legalizację obiektu, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 tej ustawy. Trzeba zgodzić się z organem odwoławczym, iż skoro budowa przedmiotowego budynku z uwagi na funkcję jaką spełnia (garaż), konstrukcję (murowany, ze spadkiem dachu w kierunku własnej działki), usytuowanie na działce nr 411/1 i sposób wykonania (wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, a jedynie wykonanie otworu okiennego w ścianie południowej powoduje, iż ściana ta nie spełnia wymagań ściany pełnej, murowanej z materiałów niepalnych) nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 37 ustawy z 1974r., to w sprawie znajduje zastosowanie art. 40 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Wymaga także wskazania, że w dacie budowy przedmiotowego budynku obowiązywało rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. (Dz. U. Nr 17, poz. 62),a zgodnie z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W wypadkach określonych w ust. 1, ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Takie brzmienie tych przepisów oznacza, na co trafnie wskazują organy, iż pozostawienie okna w ścianie przedmiotowego budynku uniemożliwiłoby zabudowę działki nr 411/2, której szerokość, tj. 7,20 m uzasadnia możliwość ewentualnej dobudowy do istniejącego w granicy budynku skarżącego. Wymaga także wskazania, iż wbudowany samowolnie budynek z oknem w ścianie znajdującej się w granicy nieruchomości, narusza § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia, zgodnie z którym budynki mieszkalne i gospodarcze (...) o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych i drzwiowych. W konsekwencji przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych należy stwierdzić, iż zarzuty skargi są bezzasadne. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło