II SA/Ke 659/07
WyrokWSA w Kielcach2008-03-12
Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, które później zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także postanowienie organu I instancji. Podstawą uchylenia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisów Prawa budowlanego, na podstawie których wydano te akty. Sąd uznał, że niedopuszczalne jest akceptowanie decyzji wydanej na podstawie przepisu, którego legalność została podważona przez Trybunał Konstytucyjny, co stanowi wadę będącą podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty. Organ I instancji wydał nakaz rozbiórki, który Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy w części dotyczącej konstrukcji wiaty, uchylając go jedynie w zakresie utwardzenia podłoża. Skarżąca T. G. wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Pełnomocnik skarżącej powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2008r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; IV. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, oraz 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał inwestorowi – T. G. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty położonej na posesji przy [...] w S., z określeniem, iż rozbiórce podlegają: zadaszenie wraz z pokryciem blachą trapezową i orynnowaniem, drewniane słupki, łata przymocowana do ściany budynku gospodarczego, utwardzenie podłoża pod zadaszeniem – z płytek betonowych chodnikowych oraz z wylewki betonowej.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania T. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w/w decyzję w części rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku rozbiórki utwardzenia podłoża pod zadaszeniem i w tym zakresie orzekł, że do wykonanego utwardzenia podłoża nie mają zastosowania przepisy art. 48 ust. 1 cyt. ustawy, w pozostałym zakresie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 20.08.2004r. z uwagi na interwencję R. S. organ I instancji ustalił, że przy [...] w S., pomiędzy murowanym budynkiem gospodarczym a garażem znajduje się zadaszenie o wymiarach 3,45 x 4,20 m, wsparte od strony południowej na 4 słupkach drewnianych, natomiast od strony północnej na łacie przymocowanej do ściany budynku gospodarczego. Konstrukcję dachu stanowią elementy drewniane, natomiast pokrycie orynnowanego zadaszenia stanowi blacha trapezowa ocynkowana. Konstrukcja drewniana - słupki, ustawione są częściowo na płytkach chodnikowych, a częściowo na cegłach ułożonych bezpośrednio na gruncie. Podłoże pod zadaszeniem wykonane jest częściowo z płytek betonowych chodnikowych, a częściowo z wylewki betonowej.
W dniu 04.10.2004r. w siedzibie organu I instancji stawiła się T. G., oświadczając iż przedmiotowa wiata została wykonana około 5 lat wcześniej bez pozwolenia na budowę za ustną zgodą ówczesnej współwłaścicielki nieruchomości – [...].
Decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...], organ I instancji nałożył na T. G. obowiązek przedłożenia oceny technicznej przedmiotowej wiaty w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, który to obowiązek inwestorka następnie spełniła.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji stwierdził wykonanie przedmiotowego obowiązku.
Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania R. S., uchylił w/w decyzję w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji nałożył na T. G. obowiązek zaimpregnowania elementów drewnianych wiaty środkiem FOBOS M-2, w terminie do dnia [...], celem doprowadzenia wykonanych robót przy przedmiotowej wiacie do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...].
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...], wydanym w rezultacie złożonej przez R.S. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...], utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], a także decyzję organu II instancji z dnia [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
W uzasadnieniu w/w wyroku wskazano, iż przedmiotowa wiata jest budowlą, nie zaś – jak przyjęły to organy – montażem. Pojęcie "montaż" należy bowiem do materii technicznej, a z uwagi na fakt, iż nie posiada ono definicji legalnej należy przyjąć, że montaż to złożenie pewnej całości z części, jednakże polegające na przetworzeniu obiektu już istniejącego, a nie na stworzeniu obiektu od nowa. Natomiast uznanie, iż przedmiotowa wiata jest montażem elementów drewnianych narusza przepis art. 3 pkt 7 ustawy - Prawo budowlane. Nie jest to także obiekt małej architektury, czy też tymczasowy obiekt budowlany, o jakich mowa w art. 3 pkt 4 i 5 cyt. ustawy. W konsekwencji przedmiotowe roboty budowlane wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę - zgodnie z art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Ze względu na brak takiego pozwolenia, wybudowana wiata stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie ma przepis art. 48 tej ustawy. Dlatego też organ ma obowiązek wszcząć, przewidziane w powołanym przepisie, postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części.
Wykonując zalecenia Sądu organ I instancji postanowieniem z dnia [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowej wiacie, nakładając jednocześnie na T. G. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia [...]. określonych w tym rozstrzygnięciu dokumentów – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy. Następnie – wobec niezłożenia przez zobowiązaną żądanych dokumentów – decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł nakaz rozbiórki przedmiotowej budowli.
Organ odwoławczy, uchylając w zakresie rozbiórki utwardzenia podłoża pod przedmiotową wiatą w/w decyzję z dnia [...], wskazał na okoliczność, iż słupki podtrzymujące zadaszenie oparte są na płytkach chodnikowych i cegłach, a częściowo nawet bezpośrednio na gruncie. Świadczy to zarazem o wykonaniu przedmiotowego podłoża wcześniej niż samej wiaty. Utwardzenie podłoża pod zadaszeniem należy zatem traktować jako urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest, zdaniem organu, uzasadnienie w/w wyroku, zgodnie z którym wiata to budowla składająca się z konstrukcji drewnianej wspartej na słupach. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 cyt. ustawy, wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę. Dlatego też nie można zastosować do tego rodzaju robót budowlanych przepisu art. 48 ust. 1 ustawy, który dotyczy obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Natomiast wobec niewykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] organ I instancji – uwzględniając dyspozycję art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane – prawidłowo nakazał T. G. rozbiórkę przedmiotowej samowoli budowlanej w pozostałym zakresie.
Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła T. G., zarzucając temu rozstrzygnięciu:
- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków R. S. i T. P. na okoliczność wyrażenia przez tą ostatnią zgody na wybudowanie przedmiotowej wiaty oraz brak ustalenia, w którym roku obiekt ten powstał – poprzez brak stosownych oświadczeń pisemnych skarżącej,
- sprzeczność istotnych ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, iż sprawa cywilna pomiędzy R. S. a skarżącą nie ma wpływu na niniejsze postępowanie oraz przyjęcie, iż przedmiotowa wiata jest budowlą.
Ze względu na powyższe T. G. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], ewentualnie o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi odwoławczemu.
Pismem z dnia 27.02.2008r. pełnomocnik skarżącej - wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2007r., P 37/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.01.2007r., I FSK 511/2006 wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania.
Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawowe znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy ma kwestia związania Sądu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21.09.2006r. sygn. akt II SA/Ke 8/06.
Wskazać bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przyjąć zatem należy, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało ono wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22.03.1999r., sygn. akt IV SA 527/97). Szczególnie owo oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma znaczenie w przypadku orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z uchylenia zaskarżonego aktu. Oznacza to, że zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia. W uzasadnieniu orzeczenia sąd zawiera bowiem ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania organów administracyjnych. "Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę" (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005r., s. 476).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd obecnie orzekający w przedmiotowej sprawie są związani wyrokiem tut. Sądu z dnia 21.09.2006r., sygn. akt II SA/Ke 8/06.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, do której zastosowanie ma przepis art. 48 w/w ustawy. Materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych jednoznacznie bowiem wskazuje, iż przedmiotowa wiata została postawiona przez T. G. bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z zaleceń Sądu wynika także obowiązek organu I instancji wszczęcia postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, przewidziany w art. 48 ustawy.
Mając na uwadze powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, prawidłowo wstrzymał postanowieniem z dnia [...] prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym obiekcie, nakładając jednocześnie na T. G. obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów, a następnie – z uwagi na niezłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów – decyzją z dnia [...] orzekł nakaz rozbiórki wiaty – na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 cyt. ustawy.
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji w części rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku rozbiórki utwardzenia podłoża pod zadaszeniem i w tym zakresie orzekając, iż do wykonanego utwardzenia podłoża nie mają zastosowania przepisy art. 48 ustawy, wskazał, iż słupki podtrzymujące zadaszenie oparte są na płytkach chodnikowych i cegłach, a częściowo nawet bezpośrednio na gruncie. Świadczy to o wykonaniu przedmiotowego podłoża wcześniej niż samej wiaty. Utwardzenie podłoża pod zadaszeniem należy zatem traktować jako urządzenie terenu, a nie element składowy przedmiotowego obiektu. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest, zdaniem organu, uzasadnienie w/w wyroku, zgodnie z którym wiata to budowla składająca się z konstrukcji drewnianej wspartej na słupach.
Ustaleń i argumentacji organu odwoławczego nie można w powyższym zakresie zaaprobować. Wnioski bowiem jakie wysunął organ odwoławczy nie znajdują potwierdzenia w ustaleniach dokonanych w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jak również, wbrew stanowisku organu, nie wynikają z uzasadnienia wyroku z 21.09.2006r. sygn. akt. II SA/Ke 8/06.
Takie stanowisko organu odwoławczego byłoby słuszne tylko wtedy, gdyby organ w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustalił, iż przedmiotowe podłoże zostało wykonane przed postawieniem przedmiotowej wiaty i nie stanowi jej elementu składowego. Takich jednak ustaleń nie można poczynić w oparciu o ten materiał dowodowy który jest w aktach administracyjnych. Jakkolwiek bowiem Sąd w uzasadnieniu wyroku ogólnie stwierdza, iż wiata to budowla składająca się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, to już w następnych zdaniach wymienia szczegółowo elementy tego obiektu – słupki, łatę przymocowującą, orynnowanie wiaty oraz podłoże pod zadaszeniem, utwardzone częściowo płytami betonowymi chodnikowymi, częściowo zaś wylewką.
Reasumując, organy obu instancji zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA z dnia 21.09.2006r., sygn. akt II SA/Ke 8/06, a w konsekwencji zasadnie uznały, iż przedmiotowa wiata została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, co przesądza o prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 1 cyt. ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 1, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
i nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2), właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Jak wynika z dyspozycji art. 48 ust. 4 cyt. ustawy w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Nie budzi wątpliwości iż skarżąca nie wykonała w terminie obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...], co skutkowało nakazem rozbiórki przedmiotowej wiaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując oceny wydanych w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięć pod kątem ich zgodności z prawem, nie mógł pominąć faktu, że wyrokiem z dnia 20.12.2007r., sygn. P 37/2006, ogłoszonym w Dz. U. nr 247, poz. 1844, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Jak wynika z uzasadnienia w/w wyroku dysponowanie decyzją o warunkach zabudowy, ostateczną w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego, ustawodawca uczynił warunkiem zalegalizowania samowoli dokonanej na terenie, na którym nie obowiązuje plan miejscowy. Równocześnie warunkiem legalizacji samowoli dokonanej na terenie, na którym obowiązuje plan miejscowy, ustawodawca uczynił uzyskanie zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami tego planu, przy czym nie ma żadnych obostrzeń co do daty takiego zaświadczenia. Stanowi to zarazem faktyczne zróżnicowanie sytuacji prawnej sprawców samowoli – według kryterium obowiązywania na danym terenie planu miejscowego. Tymczasem adresatami regulacji poświęconej legalizacji samowoli są podmioty, które wybudowały obiekty budowlane bez pozwolenia na budowę, i ten właśnie brak stanowi cechę relewantną. Mając na uwadze powyższe Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zróżnicowanie sytuacji prawnej inwestorów, wynikające z przyczyn od nich niezależnych – takich jak obowiązywanie, albo nieobowiązywanie na danym terenie planu miejscowego – godzi w zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa oraz rodzi wątpliwości co do racjonalności działań prawodawcy.
W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997r. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia (o ile termin ten nie zostanie inaczej określony). Oznacza to, że z dniem ogłoszenia przepis prawa poddany negatywnej ocenie Trybunału Konstytucyjnego traci obowiązującą moc. Podkreślenia wymaga, iż jakkolwiek w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 cyt. ustawy w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" nie został jeszcze wyeliminowany z obrotu prawnego, to już wtedy był niezgodny z przepisem ustawy.
Jak wynika bowiem z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej i jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba, że stanowi ona inaczej. Z kolei zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Z powyższych przepisów wynika po pierwsze, że przepisy Konstytucji są prawem najwyższej rangi, a po drugie, że podlegają, tak jak i przepisy innych ustaw, bezpośredniemu stosowaniu przez sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, nie może nie uwzględnić stanu potwierdzonego późniejszym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Niedopuszczalne byłoby bowiem zaakceptowanie przez Sąd decyzji wydanej w oparciu o przepis, którego legalność została następnie podważona przez Trybunał Konstytucyjny.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, o niekonstytucyjności obowiązującego przepisu, który stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji musi być kwalifikowane przez Sąd jako wadliwość będącą podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 a k.p.a.
Wskazać także trzeba na ustanowioną w art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę stosowania szerokich możliwości eliminowania z obrotu prawnego aktów opartych na przepisach niezgodnych z konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą. Zgodnie z cyt. przepisem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż w przypadku wydania aktu w oparciu o przepis niekonstytucyjny, ustawa zasadnicza wprowadza możliwość zastosowania takich środków proceduralnych, aby zrealizować zasadę stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją. Przepisy k.p.a. przewidują w takiej sytuacji możliwość żądania wznowienia postępowania (art. 145a).
Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących kwestii zniesienia współwłasności wskazać należy, iż zagadnienie to, jak również kwestia wyrażenia przez współwłaściciela działki zgody na wybudowanie w/w obiektu, bądź też jej braku nie miały wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przedmiotowe postępowanie toczyło się bowiem, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, a nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu orzeczono wobec jego inwestora – T. G. Niezasadne są także zarzuty o nieustaleniu, w którym roku obiekt ten powstał – poprzez brak stosownych oświadczeń pisemnych skarżącej. Jak wynika bowiem z oświadczeń T. G. złożonych do protokołu z dnia 4.10.2004r. (K-I-5), własnoręcznie przez nią podpisanego, przedmiotowa wiata powstała w 1999r. To samo wynika z pism skarżącej z dnia 18.10.2004r. (K-I-8) oraz 21.02.2005r. (K-I-21).
Mając na uwadze okoliczność, iż podstawą prawną zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia z dnia [...] nakładającego obowiązki, których niewykonanie skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, były przepisy ustawy niezgodne z Konstytucją, niezbędnym dla końcowego załatwienia sprawy było uchylenie wszystkich wymienionych wyżej aktów, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I i II wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b i art. 134 w związku z art. 135 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt III znajduje oparcie w art. 152 ustawy p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł jak w pkt IV sentencji wyroku na podstawie § 15 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło