II SA/Ke 659/14
PostanowienieWSA w Kielcach2014-08-26
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Sylwester Miziołek, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie skargi przez stronę skarżącą jest dopuszczalne w sytuacji, gdy ustawa o zasiłkach dla opiekunów umożliwia złożenie nowego wniosku o świadczenie, a zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie sądowe na skutek cofnięcia skargi przez stronę skarżącą. Uznał, że cofnięcie skargi było dopuszczalne i skuteczne, ponieważ nie zachodziły przesłanki do uznania go za niedopuszczalne (obejście prawa lub utrzymanie w mocy aktu dotkniętego wadą nieważności). Zaskarżona decyzja nie była dotknięta wadą nieważności, a wejście w życie ustawy o zasiłkach dla opiekunów stworzyło nową podstawę do ubiegania się o świadczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ odmówił przyznania zasiłku, ponieważ utrata zatrudnienia przez skarżącego nastąpiła przed powstaniem znacznego stopnia niepełnosprawności u jego matki, co wykluczało uznanie go za osobę rezygnującą z pracy w celu sprawowania opieki. Po zawieszeniu postępowania ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na rozprawie pełnomocnik skarżącego cofnął skargę, powołując się na możliwość złożenia wniosku o zasiłek dla opiekuna na podstawie nowej ustawy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie sądowe; II. przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata K. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Kielce z dnia 16 maja 2013r. orzekającą o odmowie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego dla osoby rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny H. P.
Odmawiając przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego organ I instancji podniósł, że na mocy orzeczenia Miejskiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 10 sierpnia 2011r. H.P. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca nie zrezygnował z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, albowiem utrata zatrudnienia nastąpiła w dniu 1 czerwca 1996r. z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, natomiast znaczny stopień niepełnosprawności powstał w dniu 25 lipca 2011r. Organ wskazał, że stosunek pracy ustał 12 lat i 9 miesięcy przed powstaniem niepełnosprawności H. P. w stopniu znacznym.
W odwołaniu od ww. decyzji M. P. wniósł o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i wyjaśnił, że matka H.P. jest wdową ma 91 lat a od dnia 10 sierpnia 2011r. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i wymaga całodobowej opieki jest osobą nie zdolną do samodzielnej egzystencji, w związku z czym on sam nie może podjąć żadnej pracy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i stwierdził, że, skarżący nie może zostać zaliczony do osób rezygnujących z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką. Kolegium wskazało, że H.P. ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym w dniu 25 lipca 2011r., natomiast skarżący M. P. przestał pracować z dniem 1 września 1998r. z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Zdaniem organu odwoławczego nie wystąpił żaden związek przyczynowy pomiędzy wydanymi orzeczeniami o niepełnosprawności H. P. a rezygnacją z pracy przez M. P. w dniu 31 sierpnia 1998r.
W ocenie Kolegium osoba uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego, to taka, która z powodu opieki nad niepełnosprawną zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia w którym pozostawała a w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją albowiem nie można rezygnować z pracy powstrzymując się od jej podjęcia.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył M. P. zarzucając, że jest dla niego krzywdząca.
Wyjaśnił, że jego matka ma 91 lat jest osobą niepełnosprawną, choruje od 70-tego roku życia a aktualnie sytuacja niepełnosprawnej pogorszyła się i wymaga stałej opieki. Skarżący wskazał ponadto, że w roku 2011 Miejski Ośrodek pomocy Rodzinie przyznał mu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013r., sygn. II SA/Ke 816/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach z urzędu zawiesił postępowanie sądowe, wskazując, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 27/13 będzie miał wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dna 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Tym niemniej podstawa zawieszenia postępowania określona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nadal istniała z uwagi na toczące się w Trybunale Konstytucyjnym postępowanie w sprawie P 1/14, zainicjowane pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartym w postanowieniu z dnia 12 grudnia 2013r., sygn. II SA/Po 1026/13. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2014r. Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie w sprawie P 1/14.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowił podjąć z urzędu postępowanie w sprawie II SA/Ke 816/13. Sprawa ta została zarejestrowana pod nową sygnaturą II SA/Ke 659/14.
Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014r. pełnomocnik skarżącego cofnął skargę i wniósł o umorzenie postępowania sądowego, z uwagi na możliwość złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekuna w trybie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014r., poz. 567).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.
W sprawie niniejszej Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki określone w cytowanym przepisie, co oznacza że cofnięcie skargi w świetle art. 60 p.p.s.a. było dopuszczalne i skuteczne. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności.
Przede wszystkim zauważyć należy, że ustawą z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. 2014r., poz. 567) określono warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczeń pielęgnacyjnych z dniem 1 lipca 2013r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Z dniem 1 lipca 2013r. wygasła z mocy prawa (na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. poz. 1548 oraz 2013r. poz. 1557) decyzja z dnia [...], na mocy której skarżący pobierał świadczenie pielęgnacyjne na matkę H. P.. Należy zatem wskazać, że przepis art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. stanowi, że zasiłek dla opiekuna, przysługujący osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013r. przysługuje
- za okresy od dnia 1 lipca 2013r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy (tj. do dnia 14 maja 2014r.), w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r., z ustawowymi odsetkami (13%), przysługującymi od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od 15 maja 2014r. (ust. 1 pkt 1)
- oraz od dnia wejścia w życie ustawy (tj. od 15 maja 2014r.), jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r. (ust. 1 pkt 2).
Przepis art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r. określał, że uprawnionymi do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego są osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz które rezygnują z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Należy dodatkowo wskazać, że wnioski o wypłatę przedmiotowego zasiłku mogą być składane nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejście w życie ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło