II SA/Ke 66/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2013r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę. Decyzją z [...] r., znak: 340000[...], Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu odwołania [...], na podstawie art. 221, 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, art. 129 ust. 1, art. 138 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, utrzymał w mocy własną decyzję z 30 lipca 2012 r. umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek strony w dniu 15 czerwca 2011 r. w przedmiocie dokonania zmiany poz. 28 załącznika nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...]r., znak: [...] ze zmianami tj. punktu gier: [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. udzielił spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 45 punktach zlokalizowanych na terenie województwa świętokrzyskiego. Wnioskiem z 15 czerwca 2011 r. spółka wniosła o zmianę poz. 15 i poz. 28 załącznika Nr 1 do decyzji z [...]r. tj. odpowiednio nazwy i właściciela lokalu ze [...] na [...]i z [...] na [...] oraz zmianę właściciela lokalu z [...] na [...]. Decyzją z [...] r. organ I instancji umorzył ww. postępowanie podnosząc, że jest ono bezprzedmiotowe ponieważ pozycje te zostały z załącznika wykreślone decyzjami organu. Po rozpoznaniu odwołania od tego rozstrzygnięcia wniesionego przez spółkę organ uchylił własną decyzję wskazując, że należy ponownie rozważyć przesłankę bezprzedmiotowości uwzględniając stan faktyczny i przedstawioną przez stronę argumentację. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. umorzył postępowanie w przedmiocie dokonania zmiany poz. 28 załącznika Nr 1 do decyzji z [...]r. tj. punktu [...]. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego tj. - art. 121 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niewywiązanie się z obowiązku wnikliwego i szybkiego załatwienia sprawy w sposób celowy od stycznia 2012 r. do 30 lipca 2012 r., zwlekanie z załatwieniem sprawy, co - w ocenie skarżącego - wywołało podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 kodeksu karnego, - art. 125 § 1 ordynacji poprzez celowe zwlekanie z załatwieniem sprawy doprowadzając do zakończenia innego postępowania toczącego się przed tym samym organem i dotyczącego tego samego zakresu sprawy celem uniemożliwienia rozpatrzenia wniosku strony o zmianę decyzji z 28 marca 2007 r., - art. 139 o.p. poprzez zlekceważenie terminów ustawowych do załatwienia sprawy, a przy tym brak wskazania, zgodnie z art. 140 o.p., przyczyn niezałatwienia sprawy w określonym przez ustawodawcę terminie, - art. 253a o.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której strona wystąpiła z wnioskiem o zmianę decyzji, a przepisy prawa nie sprzeciwiają się takiej zmianie oraz za czym przemawiał ważny interes strony. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ wskazał, że decyzją z [...]r. Dyrektor Izby Celnej w K. cofnął w części zezwolenie poprzez wykreślenie poz. 28 z załącznika nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] ze zmianami, tj. punktu gier: [...]. Po rozpatrzeniu odwołania spółki decyzją z [...]r., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 560/12 oddalił skargę spółki na ww. decyzję. Odnosząc się natomiast do poszczególnych zarzutów przedstawionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w K. wskazał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem strony, iż organ nie wywiązał się z obowiązku wnikliwego i szybkiego załatwienia sprawy i w sposób celowy od stycznia 2012 r. zwlekał z jej załatwieniem. Ponadto wskazano, że decyzja nr 340000[...] uchylająca decyzję umarzającą postępowanie w przedmiocie zmiany poz. 28 załącznika nr 1 do zezwolenia została wprawdzie wydana w dniu [...]r., ale strona odebrała ją dopiero 14 lutego 2012 r. Jednocześnie organ nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w odwołaniu, iż takie zachowanie może wskazywać na wyczerpanie znamion występku z art. 231 § 1 kk. W jego ocenie samo przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza nie wypełnia jeszcze znamion przestępstwa, choć może to być podstawą odpowiedzialności służbowej lub dyscyplinarnej. Zdaniem Dyrektora strona nie została narażona na niebezpieczeństwo powstania szkody albowiem w punkcie gier zgłoszonym do zmiany spółka zaprzestała prowadzenia działalności już 1 stycznia 2010 r. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 125 § 1 o.p. organ wskazał na toczące się inne postępowanie dotyczące punktu gier wymienionego pod poz. 28 załącznika, dotyczące cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych przez wykreślenie ww. pozycji, a ponieważ decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna, postępowanie o dokonanie zmiany stało się bezprzedmiotowe. Okoliczność powyższa przemawia również za tym, iż nie został naruszony art. 253a o.p. jako niemożliwy do zastosowania w sprawie. Organ wskazał również, że przedłużył dwukrotnie termin załatwienia sprawy co czyni chybionym naruszenie art. 139 i 140 § 1 o.p. Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...]r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła [...] wnosząc o jej uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych oraz podnosząc te same zarzuty, jakie pojawiły się w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Spółka wskazała, że od dnia wydania decyzji z [...]r. uchylającej sprawę do ponownego rozpoznania organ I instancji nie wykonał żadnej czynności, która uzasadniałaby 6-miesięczną zwłokę w załatwieniu sprawy o zmianę w trybie art. 253a o.p. decyzji w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W ocenie spółki postanowienia o przesunięciu terminu zakończenia sprawy z 23 kwietnia 2012 r. i 27 czerwca 2012r. nie zawierały przyczyny niedotrzymania terminu z art. 139 § 1 o.p. Zdaniem spółki organ w sposób celowy zignorował wniosek strony będący podstawą wszczęcia postępowania nie rozpoznając sprawy w ustawowym terminie przy jednoczesnej wiedzy, że ten sam organ prowadzi postępowanie o skutkach idących dalej niż przedmiot niniejszego postępowania. W sytuacji konieczności uwzględnienia wniosku o zmianę zezwolenia bezzasadne byłoby rozstrzyganie sprawy zakończonej decyzją z [...] r. w sprawie o cofnięcie w części zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. z [...]r. utrzymująca w mocy własną decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie zmiany poz. 28 załącznika Nr 1 do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. tj. punktu gier [...]. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 208 § 1 o.p., stanowiącym podstawę prawną pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania jest zatem jego bezprzedmiotowość, która może powstać zarówno przed jego wszczęciem, jak też i w jego toku, a powodujące ją przyczyny mogą mieć charakter podmiotowy bądź przedmiotowy. Ta ostatnia zachodzi wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, odnośnie którego mogłoby zapaść w sprawie określone rozstrzygnięcie. Niekwestionowaną w sprawie jest okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji z [...]r., funkcjonowała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celej w K. z [...]r. w przedmiocie cofnięcia skarżącej Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. świętokrzyskiego w części dotyczącej pkt II – poz. 28 załącznika Nr 1 do zezwolenia tj. ww. punktu w [...]. Prawidłowo, zdaniem Sądu, organ ocenił skutki pojawienia się w obrocie prawnym ostatecznej decyzji cofającej zezwolenie we wskazanym wyżej zakresie. Oczywistym jest, iż decyzja o ewentualnej zmianie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest z nią w sposób ścisły związana w znaczeniu takim, iż przedmiotem decyzji o zmianie zezwolenia jest właśnie to zezwolenie. Rozpatrzenie więc wniosku spółki o zmianę zezwolenia zależało od pozostawania w obrocie prawnym decyzji zezwalającej, gdyż po jej wyeliminowaniu ze zbioru obowiązujących aktów wszelkie zmiany zezwolenia są już bezprzedmiotowe, co prowadzi wprost do umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem spółki (art. 208 § 1 o.p.). Jak wskazano wyżej, w dacie rozstrzygania przez Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie zmiany, zezwolenie którego dotyczył wniosek już nie obowiązywało, niemożliwym więc było dokonanie zmiany decyzji w trybie art. 253a o.p. Orzekanie merytoryczne co do zmiany zezwolenia, które zostało cofnięte, oznaczałoby brak respektowania przez organ treści wydanej, własnej decyzji o cofnięciu zezwolenia, stanowiąc w konsekwencji naruszenie art. 212 o.p. zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem skarżącej Spółki, iż postępowanie przed organem I instancji naruszało terminy załatwienia sprawy wskazane w art. 139 § 1 o.p. tj. w przypadku sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego - bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić jednak należy, że upływ terminu do załatwienia sprawy nie pozbawia organu podatkowego możliwości orzekania w tej sprawie, ani też nie powoduje wadliwości wydanej w takim postępowaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 1998 r., I SA/Ka 1215/96, LEX nr 35938). Nie ulega przy tym wątpliwości, że organy administracji zobowiązane są załatwiać sprawy w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie orzekania, bez względu na to jakie okoliczności stan ten ukształtowały. Dlatego ostateczna decyzja w przedmiocie cofnięcia Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w punkcie objętym wnioskiem o dokonanie zmiany, nie mogła pozostać nie zauważona przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Wprawdzie lektura akt sprawy istotnie rodzi uzasadnione pytanie o powody dla których organ tak długo zwlekał z załatwieniem sprawy, jednakże nie zmienia to faktu, iż w chwili orzekania stan faktyczny powodował bezprzedmiotowość postępowania w zakresie zmiany zezwolenia, a w konsekwencji wskazywał na konieczność wydania decyzji o jego umorzeniu. Ponadto należy wspomnieć, że w razie nieterminowego załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej stronie służą określone środki prawne, przewidziane w art. 141 o.p. Podnoszenie zarzutu przewlekłości po ostatecznym załatwieniu sprawy nie może mieć znaczenia dla oceny zgodności z prawem kontrolowanej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi wskazać należy, iż pomimo powołania przez skarżącą Spółkę szeregu przepisów prawa procesowego, jej argumentacja sprowadza się do podnoszenia jednego w zasadzie uchybienia w postaci nieterminowego załatwienia sprawy. Wobec zawartego wyżej stwierdzenia, iż naruszenie terminów załatwienia sprawy nie miało wpływu na jej wynik, nie może być zatem uznany za skuteczny zarzut naruszenia art. 125 § 1 o.p. nakazującego organom podatkowym wnikliwe i szybkie działanie w sprawie oraz posługiwanie się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia ani też zarzut uchybienia zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych z art. 121 § 1 o.p. jako odnoszącego się, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w skardze, wyłącznie do zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.