II SA/Ke 660/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na czynności podjęte przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie w przedmiocie procedury "Niebieskiej Karty" p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę dotyczącą (Kierownika) Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie (pkt 2), kwestionując m.in. przedstawione w załączeniu pismo Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej Gminy Bodzentyn z 7 listopada 2025 r., którym uznano za bezzasadną jego skargę dotyczącą bezprawnego i nieuzasadnionego prowadzenia procedury "Niebieskie Karty", wszczętej przez Komisariat Policji w Kielcach wobec skarżącego wskazanego jako osoba stosująca przemoc domową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie – ze względu na brak zaskarżalnego aktu lub czynności – argumentując że: - ogół czynności podejmowanych w związku z prowadzeniem procedury "Niebieskiej Karty" nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy; - procedura "Niebieskiej Karty" nie stanowi postępowania administracyjnego w rozumieniu K.p.a., a rezultatem prowadzonej w tym zakresie procedury nie jest decyzja administracyjna, czy też postanowienie, których procedowanie jest obwarowane terminami wynikającymi z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowe (Dz. U. 2024 r. poz. 1673), dalej "u.p.p.d."; - Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy w Zespole Interdyscyplinarnym (art. 9 ust. 1 u.p.p.d.); - Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Bodzentynie zapewnia obsługę organizacyjno-techniczną i finansową Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy Domowej Gminy Bodzentyn (art. 9a ust. 9 u.p.p.d.). Zarządzeniem z 19 grudnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu rozdzielił skargi K. M. na: 1. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie, 2. czynności podjęte przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie w związku z procedurą "Niebieskiej Karty" (niniejsza sprawa o sygn. akt II SA/Ke 660/25), zawarte w jednym piśmie z 25 listopada 2025 r. Odrębnym zarządzeniem z 19 grudnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu wezwał K. M. do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez wskazanie daty i konkretnej czynności podjętej przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie, która jest przedmiotem skargi, pouczając stronę skarżącą o treści art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W odpowiedzi z 2 stycznia 2025 r. skarżący wniósł o uznanie braków formalnych skargi za usunięte i nadanie sprawie dalszego biegu, przedstawiając następujące oświadczenie: "działając w wykonaniu zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wzywającego do doprecyzowania przedmiotu skargi, niniejszym uzupełniam skargę oraz precyzuję zarzuty, wskazując konkretne okoliczności faktyczne i prawne (...). I. Zakres i charakter zarzucanych działań. Skarga dotyczy bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia czynności przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie, polegających na kontynuowaniu działań faktycznych i monitorujących po formalnym zakończeniu procedury "Niebieskiej Karty", a także na podejmowaniu tych czynności bez podstawy prawnej oraz bez właściwości miejscowej. II. Prowadzenie czynności po zakończeniu procedury "Niebieskiej Karty". Procedura "Niebieskiej Karty" została formalnie zakończona w sierpniu 2024 r., co zostało stwierdzone w korespondencji organów oraz przez organ nadzoru. Pomimo tego organ: - podejmował czynności monitorujące po dacie zakończenia procedury, - nie wydał jednoznacznej informacji o zakończeniu monitoringu, kontynuował działania aż do drugiej połowy 2025 r. Doprowadziło to do długotrwałego stanu niepewności prawnej po stronie skarżącego oraz ingerencji w jego sferę życia prywatnego i rodzinnego. (...) Sprawa dotyczy ochrony życia rodzinnego i relacji rodzic-dziecko, a nie interesów majątkowych, skarga została wniesiona w dobrej wierze, w oparciu o sprzeczne stanowiska organów oraz stwierdzenie przez organ nadzoru zakończenia procedury." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia zakresu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego – tj. jego właściwości rzeczowej. Zakres ten wyznaczony został w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.". Zawarte w tym przepisie wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Z treści skargi w związku z zarządzeniem z 19 grudnia 2025 r. o rozdzieleniu skarg i pismem wyjaśniającym strony z 2 stycznia 2025 r. wynika, że w jest ona skierowana przeciwko czynnościom podjętym przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bodzentynie w związku z procedurą "Niebieskiej Karty". Powyższe nie oznacza jednak, że czynności tego organu podlegają kontroli sądów administracyjnych, tj. mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. (o treści którego skarżący został pouczony), stanowiącego m.in. że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza kompetencji powierzonych w zakresie kwestionowanych przez skarżącego czynności podjętych w związku z procedurą "Niebieskiej Karty" wskazuje, że ograniczają się one wyłącznie do funkcji integrujących, koordynacyjnych i organizujących współdziałanie podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 oraz art. 9b ust. 2 u.p.p.d. W tym przedmiocie ustawodawca nie ustanowił żadnych kompetencji władczych – w szczególności prawa do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 p.p.s.a. Wszystkie działania podejmowane w tym przedmiocie należą do sfery działań prawnych niewładczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.p.d. to Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy w Zespole Interdyscyplinarnym – nie stanowiącego jednak wyodrębnionego organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, będącego płaszczyzną współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a działających w zakresie właściwych im obowiązków zawodowych lub służbowych. Gdyby natomiast ustawodawca zamierzał przyznać w tym zakresie prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024r., III OSK 45/24, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący w piśmie z 2 stycznia 2026 r. wyjaśnił, że niniejsza sprawa dotyczy ochrony życia rodzinnego i relacji rodzic-dziecko, zarzucając organowi ingerencję w tą sferę jego życia prywatnego i rodzinnego. W tym miejscu podkreślenia wymaga – co trafnie zaakcentował organ w odpowiedzi na skargę – że czynności podejmowane w toku procedury "Niebieskiej Karty" nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzewanych o stosownie takiej przemocy. Mówiąc wprost, wszczęcie oraz jej wydanie nie kreują żadnego stosunku administracyjnego, a co za tym idzie, nie powodują powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Nawet bowiem zebranie w trakcie prowadzenia procedury "Niebieskiej Karty" dokumentacji, która może stać się materiałem dowodowym w innych postępowaniach, nie zwalnia organów lub sądów od ich oceny jako środka dowodowego w ramach prowadzonych przez nie postępowań. Tym samym czynności podejmowana w ramach omawianej procedury nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przewidziane w tym przepisie kryteria, chociaż obejmują dość zróżnicowane i trudne do scharakteryzowania kategorie działań administracji, stanowią akty lub czynności, które: 1. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a.; 2. są podejmowane w sprawach indywidualnych; 3. mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych; 4. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa – co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Ponadto należy odnotować, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są podejmowane poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, ile jego wykonywania, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek. W konsekwencji należy stwierdzić, że ogół czynności związany z założeniem, prowadzeniem oraz zakończeniem procedury "Niebieskiej Karty" nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy – a zatem skarżącego. Wszczęcie tej procedury nie kreuje żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powoduje powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Tym samym czynności te nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Natomiast prawa i obowiązki ww. osób mogą być ewentualnie kształtowane w ramach postępowań regulowanych odrębnymi ustawami – przed sądem powszechnym, w tym rodzinnym, a także prokuratorem, w toku których mogą skorzystać z przysługujących im praw. Niezależnie od powyższego brak podstaw by uznać, że K. M. usunął braki formalne skargi poprzez wskazanie dat i konkretnych czynności, których dotyczyło przytoczone powyżej zarządzenie z 19 grudnia 2025 r., doręczone stronie 29 grudnia 2025 r. ze wskazaniem terminu w tym zakresie (7 dni) i pouczeniem o rygorze odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a.