II SA/Ke 661/09
PostanowienieWSA w Kielcach2009-12-23
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej osobą fizyczną, która nie wykazała możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i córki, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, będąca osobą fizyczną, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i córki, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu. Jednakże, przy racjonalnym gospodarowaniu dochodem z emerytury i posiadanym majątku, wnioskodawczyni może zgromadzić środki na pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania.Stan faktyczny
J. G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody. Wnioskodawczyni utrzymuje bezrobotną córkę, posiada niewielki majątek i choruje. Jej miesięczny dochód z emerytury wynosi 1672 zł brutto. Sąd ocenił, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i córki.Rozstrzygnięcie
I. ustanowiono dla J. G. adwokata, II. zwolniono skarżącą od wpisu sądowego od skargi, III. oddalono wniosek o zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 23 grudnia 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania remontu budynku gospodarczego postanawia: I. ustanowić dla J. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. zwolnić skarżącą od wpisu sądowego od skargi, III. oddalić wniosek o zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych.
J. G. złożyła w dniu 10 grudnia 2009 r. formularz urzędowy PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania remontu budynku gospodarczego.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, ale utrzymuje bezrobotną córkę. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza domem wielkości 75 m kw i nieruchomością rolną o powierzchni 1,08ha. Wnioskodawczyni jest chora na zwyrodnienie kolan i kręgosłupa, leczy się w poradni neurologicznej i kardiologicznej. Jej córka przeszła operację ginekologiczną i cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa. Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości 1672 zł brutto miesięcznie, którą przeznacza na utrzymanie domu, wyżywienie, opał, zakup leków i pomoc córce.
Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę.
W rozpatrywanej sprawie oceniając sytuację rodzinną i majątkową wnioskodawczyni, a zwłaszcza zły stan zdrowia wiążący się z wydatkami na leczenie i zakup leków uznano, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i bezrobotnej córki. Uwzględniono zatem jej wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Oceniono także, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem z emerytury oraz posiadanym nieruchomym, skarżąca może zgromadzić środki finansowe na pokrycie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania sądowego, w tym opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w wypadku oddalenia skargi, a w dalszej kolejności wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącego 250 zł.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło