II SA/Ke 662/08
WyrokWSA w Kielcach2009-02-25
Skład orzekający: Beata Ziomek, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) i nałożył sankcję, jeśli rolnik kwestionuje wyniki kontroli terenowej, twierdząc, że nie został o niej powiadomiony, a kontrolerzy nie posiadali odpowiednich kwalifikacji i nie przeprowadzili kontroli prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności ONW i nałożył sankcję. Kontrola terenowa została przeprowadzona zgodnie z prawem, gdyż przepisy unijne dopuszczają kontrole bez uprzedzenia. Zarzuty dotyczące braku powiadomienia, nieprawidłowości kontroli i kwalifikacji kontrolerów nie zostały skutecznie udowodnione przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego lub zostały wycofane. Brak było podstaw do uchylenia decyzji organu.Stan faktyczny
Rolnik H. K. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2007. W wyniku kontroli terenowej stwierdzono niezgodności dotyczące użytkowania rolniczego, utrzymania dobrej kultury rolnej oraz powierzchni niektórych działek. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję. Decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rolnik zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące braku powiadomienia o kontroli, nieprawidłowości jej przeprowadzenia, braku kwalifikacji kontrolerów oraz błędnych ustaleń faktycznych. Pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i rozporządzeń dotyczących kontroli i norm rolnych.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2009r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz radcy prawnego M. Z. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], odmawiającą H. K. przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, typu ONW - Nizinne strefa II – 2007, na rok 2007 i nakładającą sankcję w wysokości 2.325,84 zł., która będzie potrącana z przyznanej płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność.
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, że we wniosku z dnia 8 maja 2007 r. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok, H. K. zadeklarował do płatności z tytułu ONW dwanaście działek rolnych oznaczonych literami A, B, C, E, F, G, H, I, J, K, L i Ł o łącznej powierzchni 11,51 ha, położonych na czternastu działkach ewidencyjnych w obrębie ewidencyjnym W. M. i trzech działkach ewidencyjnych w obrębie S., gmina S.-N. (powiat k., województwo ś.). W wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym H. K. w dniu 18 października 2007 r., inspektorzy terenowi stwierdzili, że na zgłoszonych działkach rolnych E, H, I i J, nie była prowadzona działalność rolnicza, działki rolne oznaczona literami A, B, C i G nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, w przypadku działki rolnej K z zadeklarowanej powierzchni 3,00 ha stwierdzono powierzchnię 0,89 ha., a w przypadku działki rolnej L, zadeklarowano powierzchnię 0,40 ha., a stwierdzono 0,32 ha.
W piśmie z dnia 5 listopada 2007 r. H. K. zgłosił zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu, na które Kierownik Biura Kontroli na Miejscu odpowiedział mu w piśmie z dnia 8 listopada 2007 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o dopuszczeniu dowodu z raportu z kontroli na miejscu oraz o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami, materiałami i wypowiedzenia się co do ich treści, strona złożyła w dniu 26 maja 2008 r. oświadczenie, w którym nie zgodziła się z wynikami kontroli.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach wydał wskazaną wyżej decyzję z dnia [...].
W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych obszarami ONW oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania określają przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64/07, poz. 427) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68/07, poz. 448), a także przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r. str. 74) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.).
Organ II instancji przytoczył również treść szeregu przepisów wymienionych aktów prawnych. Przypomniał m. in., że:
- w myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach. Określenie "na wniosek" oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jest bezpośrednio związany zakresem wniosku,
- według art. 138 powołanego wyżej Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., w związku z art. 16 ust. 3 i ust. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r., jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej, za dany rok nie przysługuje żadna pomoc, a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji jest odejmowana z płatności, do których producent byłby uprawniony w okresie trzech lat kalendarzowych,
- zgodnie z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. W myśl art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. czynności kontrolne w ramach kontroli na miejscu określonej w przepisach Unii Europejskiej, wykonywane są przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane przez organ agencji płatniczej (Prezesa ARiMR). W myśl art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze, a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych.
Następnie organ II instancji stwierdził, że zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności raport z kontroli przeprowadzonej w dniu 18 października 2007 r. wraz z dołączonymi zdjęciami oraz szkicami gruntów rolnych jednoznacznie potwierdzają, że faktyczna powierzchnia działek rolnych deklarowanych przez stronę wynosiła w 2007 r. 2,70 ha., przy czym organ wyjaśnił, że do powierzchni uprawnionej do płatności nie można zaliczyć powierzchni nie użytkowanych rolniczo. Dlatego z płatności wykluczone zostały działki rolne oznaczone literami E, H, I i J.
W odpowiedzi na zarzut skarżącego zawarty w odwołaniu, dotyczący niepowiadomienia H. K. o terminie przeprowadzenia kontroli, w związku z czym nie mógł w niej uczestniczyć, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. kontrole na miejscu są przeprowadzane bez uprzedzenia, a tylko jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli można o niej zawiadomić z wyprzedzeniem ograniczonym do koniecznego minimum. Wynika stąd, że zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym.
Następnie organ stwierdził, że ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wynosiła 8,81 ha., co stanowi 326,30 % powierzchni zatwierdzonej, to w myśl przytoczonego przepisu art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., powoduje to odmowę przyznania płatności na 2007 rok i nałożenie sankcji w wysokości 2.325,84 zł (8,81 ha x stawka ONW-Nizinne strefa II 264,00 zł/ha). Organ zauważył też, że nie zastosował wobec producenta rolnego dotkliwszej sankcji określonej w art. 138 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1973/2004, związanej z celowym działaniem rolnika.
W skardze na tę decyzję wniesionej osobiście, H.K. zarzucił, że:
1. nie został powiadomiony o przeprowadzonych kontrolach,
2. przy pierwszej kontroli do której miał uwagi okłamano go, że sprawa zostanie dokładnie sprawdzona, ale zażądano podpisania czystych druków protokołów. Kontrolujący chcieli też pieniędzy. Następnie druki wypełniono źle i przekazano ich kopie żonie skarżącego. Gdy skarżący zorientował się, że powierzchnie policzono błędnie złożył protest i zażądał rekontroli w jego obecności, czego jednak nie uczyniono,
3. organy administracji przyjęły bezkrytycznie materiały spreparowane przez kontrolerów, nie sprawdzając fizycznie w terenie powierzchni deklarowanych i kontrolowanych działek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie w całości oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 20 lutego 2009 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu skargi wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Pełnomocnik skarżącego zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 77 § 1 i 80 kpa,
2. naruszenie przepisów rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 57/07 poz. 383 ze zm.),
3. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46/07 poz. 306 ze zm.).
W uzasadnieniu tych zarzutów wyjaśnił, że kontrola z dnia 18 października 2007 r. została przeprowadzona nieprawidłowo, ponieważ kontrolerzy nie byli obecni na wszystkich działkach zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności. Poza tym na niektórych sporządzonych w czasie tej kontroli fotografiach znajdują się działki rolne nie uprawiane przez skarżącego, ale przez innych producentów rolnych. Na innych fotografiach utrwalono zakrzewienia występujące na działkach sąsiednich. Pełnomocnik skarżącego wskazał jedną tylko, błędnie utrwaloną działkę, tj. zadeklarowaną we wniosku działkę oznaczoną literą E, na której widoczne są budynki cementowni Nowiny, podczas gdy z działki tej budynki cementowni nie są widoczne.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił też, że osoby przeprowadzające kontrolę nie legitymowały się odpowiednią wiedzą i kwalifikacjami, choć z przytoczonego rozporządzenia z dnia 14 marca 2007 r. wynika, że przeprowadzanie kontroli powinno być powierzane jednostkom organizacyjnym zatrudniającym osoby posiadające wykształcenie wyższe bądź średnie w zakresie rolnictwa lub ogrodnictwa, bądź wykształcenie wyższe lub średnie w zakresie geodezji i kartografii. Zdaniem pełnomocnika skarżącego w skład zespołu przeprowadzającego kontrolę powinien wchodzić geodeta, który potrafi doskonale obsługiwać sprzęt pomiarowy oraz rolnik posiadający umiejętność odróżniania rodzaju upraw. Tymczasem kontrolę w dniu 18 października 2007 r. przeprowadziło dwoje bardzo młodych ludzi, którzy posiadali bardzo ogólną wiedzę z zakresu rolnictwa.
W uzasadnieniu trzeciego zarzutu pełnomocnik H. K. wyjaśnił, że zgłoszone przez stronę działki mają charakter łąk i pastwisk, w stosunku do których spełnienie minimalnych norm, o jakich mowa w rozporządzeniu z dnia 12 marca 2007 r. następuje jeżeli okrywa roślinna jest koszona i usuwana przynajmniej raz w roku w terminie do 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Skarżący twierdzi, że w czerwcu 2007 r. dokonał koszenia traw na zgłoszonych działkach oraz dodatkowo wypasał na nich hodowane przez siebie kozy, cielęta i inną nierogaciznę, czym spełnił minimalne wymagania dobrej kultury rolnej. Oczywistym dla niego jest, że od czerwca 2007 r. do drugiej połowy października 2007 r., kiedy została przeprowadzona kontrola, minął znaczny okres czasu w ciągu którego wszelka roślinność na zadeklarowanych działkach odrosła, czego osoby przeprowadzające kontrolę, z powodu niewystarczających kwalifikacji nie potrafiły rozpoznać i właściwie ocenić.
Na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącego wycofał powyższe zarzuty dotyczące braku kwalifikacji osób przeprowadzających kontrolę w dniu 18 października 2007 r. przyznając, że skarżący nie widział osób wykonujących kontrolę (k. 68).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zarzuty przedstawione w skardze i w jej uzupełnieniu dotyczyły w przeważającej mierze sposobu przeprowadzenia kontroli na miejscu, kwalifikacji osób przeprowadzających tę kontrolę oraz jej wyników utrwalonych przez kontrolujących, nie oddających rzeczywistego stanu zadeklarowanych we wniosku działek. Oznacza to, że skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji ustalenie go niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
Odnosząc się do tych zarzutów należy na wstępie zauważyć, że wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w sporządzonej przez niego skardze, żadne ze zgłoszonych zarzutów, z wyjątkiem tego, który dotyczył przeprowadzenia kontroli bez powiadomienia go o niej i bez jego udziału - nie były zgłaszane w czasie toczącego się postępowania administracyjnego.
W toku postępowania przed organem I instancji skarżący istotnie złożył pismo z dnia 5 listopada 2007 r., wyrażające zastrzeżenia wobec doręczonego mu raportu z kontroli. W piśmie tym zarzucił, że kontrolę przeprowadzono bez jego wiedzy i obecności, poinformował, że ślady kontroli widział na działce nr 225 położonej w Z. oraz wyraził wątpliwość co do ustaleń kontroli poczynionych na dwóch jeszcze wymienionych działkach nr 305 i 304 położonych w S.. Nie sprecyzował jednak na czym konkretnie polegają jego zastrzeżenia co do ustaleń odnośnie tych działek pisząc, że "można by zrobić rekontrolę, tj. zobaczyć co stwierdzili, a co jest ale przy jego udziale i z doświadczoną komisją". Zarzucił też, że "liczono z jadącego samochodu i z dachu budynku warsztatowego sąsiada". Innych działek skarżący w tym piśmie nie wymienił.
W dniu 26 maja 2008 r. H. K. złożył w Biurze powiatowym ARiMR własnoręczne oświadczenie (k. 16 akt administracyjnych), w którym ponownie zakwestionował fakt przeprowadzenia kontroli bez jego udziału i powiadomienia go o nich, nieprzeprowadzenie ponownej kontroli mimo jego wniosku oraz ponownie zażądał przeprowadzenia rekontroli z jego udziałem. Zarzucił też, że kontrolerzy wyłudzili od niego podpisy na czystych drukach, przyjęli "poczęstunek zakrapiany alkoholem", a później żądali dodatkowych opłat.
Wreszcie w odwołaniu od decyzji z dnia [...] odwołujący się powtórzył wcześniejsze zarzuty dotyczące niepowiadomienia go o kontroli, nieprzeprowadzenia rekontroli oraz stwierdzonej przez niego obecności kontrolerów na działkach nr 305 i 304 położonych w S. i nr 225 położonej w Z.. Odnośnie kontroli tych działek zasugerował, że kontrolerzy nie dojechali na początek i koniec działki nr 225, bo "teren o dużym spadku i podmokły". Skarżący wymienił w odwołaniu również inne działki, ale jako przykład wadliwej kontroli z poprzednich lat.
Odnosząc się do tak sformułowanych w toku postępowania zarzutów należy zauważyć, że odnośnie zasadniczej, stwierdzonej w czasie kontroli na miejscu z dnia 18 października 2007 r. kwestii, tj. braku rolniczego użytkowania działek oznaczonych literami: E, H, I i J oraz braku utrzymania działek oznaczonych literami A, B, C i G w dobrej kulturze rolnej – nie zawierają one żadnych konkretnych zarzutów. W szczególności brak jest choćby twierdzenia strony (nie mówiąc o jakichkolwiek dowodach), kwestionującego takie ustalenia kontroli. Należy bowiem zauważyć, że wymienione przez stronę działki nr 305 i 304 położone w S. oraz 225 położona w Z., odpowiadają działkom rolnym oznaczonym we wniosku strony literami odpowiednio: Ł o pow. 0,20 ha., L o pow. 0,40 ha i K o pow. 3 ha, a więc działkom, co do których kontrola na miejscu przeprowadzona w dniu 18 października 2007 r. albo nie wykazała żadnych nieprawidłowości (działka oznaczona literą Ł), albo wykazała je tylko co do części z nich (działki oznaczone literami L i K), przy czym odnośnie działki L bardzo niewielkiej (0,08 ha). Poza tym nawet co do tych jedynych wymienionych działek, odwołujący się nie twierdził, aby były one użytkowane rolniczo, a tylko wyraził niczym nie poparte wątpliwości, co do faktu ich rzeczywistego, prawidłowego i kompletnego skontrolowania. Takie zarzuty nie mogły spowodować odmiennej oceny stanu zagospodarowania tych działek, niż ocena wynikająca ze zgromadzonych w aktach sprawy wiarygodnych dowodów, tj. zdjęć fotograficznych i szkiców kontrolowanych działek z zaznaczeniem miejsc, z których zdjęcia wykonano. Skoro bowiem skarżący mając możliwość zweryfikowania udostępnionej mu dokumentacji raportu z kontroli, nie sformułował zarzutów co do sposobu użytkowania tych działek, a tylko wyrażał pełną niejasnych domysłów wątpliwość co do tego, czy działki te były właściwie i w całości pomierzone ("liczono z jadącego samochodu i z dachu budynku warsztatowego sąsiada", "nie dojechali na początku i końcu bo teren o dużym spadku i podmokły"), to nie można uznać takich zarzutów za zasadne. Istotne też jest, że H. K. był w toku postępowania przed organem I instancji powiadomiony w trybie art. 10 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Miał więc możliwość wcześniejszego (niż dopiero przed Sądem) zgłoszenia konkretnych zastrzeżeń co do faktu rolniczego użytkowania wszystkich zgłoszonych do płatności działek oraz ich utrzymywania zgodnie z normami.
Należy również zauważyć, że w skardze oraz w jej uzupełnieniu z dnia 20 lutego 2009 r. zarzuty co do którejkolwiek z działek oznaczonych literami K, L i Ł - już się nie pojawiły.
Brak jakichkolwiek konkretnych zarzutów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego odnośnie pozostałych działek zakwestionowanych w czasie kontroli na miejscu, świadczy, zdaniem Sądu, o zasadności ustaleń organów. Nie można przy tym za takie konkretne zarzuty dotyczące pozostałych działek, uznać zawartych w oświadczeniu z dnia 26 maja 2008 r., niczym nie popartych twierdzeń co do wyłudzenia przez kontrolerów jego podpisu na czystych drukach protokołów. Zarzut ten powtórzony również w skardze nie wyjaśnia przede wszystkim, jakie protokoły skarżący ma na myśli. Należy bowiem zauważyć, że jedyna w sprawie kontrola na miejscu z dnia 18 października 2007 r., została zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. przeprowadzona bez uprzedzenia i udziału H. K., w związku z czym w raporcie z niej nie mogło być i nie było żadnych podpisów skarżącego. Poza tym jeśli skarżący miał pod adresem kontrolujących zarzuty o charakterze karnoprawnym (wspomniane w oświadczeniu z dnia 26 maja 2008 r. i w skardze żądanie przez kontrolujących pieniędzy, wyłudzenie podpisów na niewypełnionych drukach protokołów, spożywanie alkoholu w czasie pracy), to powinien był zainteresować nimi organy powołane do ścigania przestępstw. Skoro tego nie zrobił, to nie może, bez żadnych dowodów, skutecznie rzucać takich podejrzeń w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do powtarzanego w toku całego postępowania zarzutu braku powiadomienia i obecności skarżącego w czasie przeprowadzonej w sprawie kontroli na miejscu, należy podzielić pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponieważ mający w sprawie zastosowanie przepis art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., jako zasadę przewiduje przeprowadzanie kontroli bez uprzedzenia, skarżący nie może skutecznie zarzucać braku powiadomienia go o kontroli z dnia 18 października 2007 r. zwłaszcza, że nie wskazał na powody, które uzasadniałyby celowość zawiadomienia go o kontroli z wyprzedzeniem, o jakim mowa w art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.
Nawiązując do zarzutów co do kwalifikacji osób przeprowadzających kontrolę na miejscu należy zauważyć, że zostały one wycofane przez pełnomocnika skarżącego, ponieważ okazało się, że skarżący nie widział osób przeprowadzających kontrolę. Ponieważ równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że osoby te miały imienne upoważnienia, wymagane od osób przeprowadzających kontrole zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 168/07 poz. 1181), w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemó wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35/07 poz. 217 ze zm.), wskazany zarzut należy uznać za bezprzedmiotowy. Ubocznie więc tylko można dodać, że powołane przez pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu tego zarzutu rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 57/07 poz. 383 ze zm.) - nie miało w sprawie zastosowania. Rozporządzenie to wydane zostało bowiem na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i dotyczy płatności uregulowanych w tej ustawie. Przedmiotowej płatności ONW dotyczy natomiast rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 101/07 poz. 685 ze zm.), wydane na podstawie art. 32 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64/07 poz. 427 ze zm.).
Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że wydając zaskarżoną decyzję organ administracji II instancji, który ma obowiązek uwzględniać stan faktyczny i prawny z daty rozstrzygania sprawy, miał podstawy do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej H. K. przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW typu ONW- Nizinne strefa II – 2007, na rok 2007 i nakładającej sankcję w wysokości 2.325,84 zł. W tej sytuacji sformułowane po raz pierwszy w piśmie z dnia 20 lutego 2009 r., a więc już w toku postępowania przed Sądem, nie poparte żadnymi dowodami zarzuty, dotyczące: domniemanego odzwierciedlenia w dokumentacji sporządzonej w czasie kontroli z dnia 18 października 2007 r. innych niż zawnioskowane przez stronę działek, nie dokonania oględzin wszystkich zgłoszonych do płatności działek oraz domniemanego utrzymywania działek oznaczonych literami A, B, C i G w dobrej kulturze rolnej zgodnie z minimalnymi normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46 poz. 306 ze zm.) – należy uznać za spóźnione, nieudowodnione i przez to nieskuteczne. Należy bowiem zauważyć, że uchylenie zaskarżonej decyzji możliwe jest w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa. Skoro więc organowi administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, żadnego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 nie można zarzucić, to zgłoszone obecnie zarzuty nie mogły odnieść skutku.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na podstawie § 2 ust. 3 i § 13 ust.2 pkt 1c). Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1349 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło