II SA/Ke 663/10

WyrokWSA w Kielcach2010-11-24

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo ustalił wysokość zasiłku stałego przyznanego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, samotnie gospodarującej, w świetle obowiązujących kryteriów dochodowych?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej prawidłowo ustalił wysokość zasiłku stałego, uwzględniając zasiłek okresowy jako dochód w miesiącach, w których był on wypłacany, oraz stosując ustawowe kryteria dochodowe i maksymalną kwotę zasiłku. Organ II instancji słusznie uchylił decyzję w części dotyczącej braku określenia miesięcznej wysokości zasiłku, orzekając reformacyjnie, a sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających uchylenie decyzji.
Stan faktyczny
H.Z. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego i świadczeń zdrowotnych, przedstawiając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji przyznał zasiłek stały na okres od maja 2010 do maja 2014, różnicując kwoty w zależności od dochodu, który w pierwszych miesiącach stanowił zasiłek okresowy, a później był zerowy. Organ II instancji uchylił decyzję w części dotyczącej braku określenia miesięcznej wysokości zasiłku i orzekł reformacyjnie. Skarżąca zarzuciła, że przyznany zasiłek jest niewystarczający na pokrycie podstawowych potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 roku sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze: - uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Rejonu Opiekuńczego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] znak: [...] w części dotyczącej przyznania zasiłku stałego i w to miejsce orzekło o przyznaniu H.Z. zasiłku stałego w identycznej wysokości i okresie, zaznaczając że świadczenie w okresach od 1.05.2010r. do 30.06.2010r. oraz od 1.08.2010r. do 31.05.2014r. zostało przyznane miesięcznie - w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 16.06.2010r., doprecyzowanym w dniu 13.07.2010r., H.Z. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o przyznanie jej m. in. zasiłku stałego i świadczeń zdrowotnych od maja 2010r., przedstawiając w załączeniu kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy, a jej dochodem w miesiącach od maja 2010r. do czerwca 2010r. był wyłącznie zasiłek okresowy w wysokości 238,50 zł miesięcznie. Natomiast od lipca 2010r. H.Z. pozostaje bez dochodu. Ponadto uprzednio przyznano H.Z. zasiłek stały do końca kwietnia 2010r. Mając na uwadze powyższe organ I instancji przyznał H.Z.: 1. zasiłek stały od 1.05. 2010r. do 31.05.2014r., z tym, że: - od 1.05.2010r. do 30.06.2010r. w wysokości 238,50 zł, - od 1.07.2010r. do 31.07.2010r. w wysokości 444 zł, - od 1.08.2010r. do 31.05.2014r. w wysokości 444 zł, 2. składkę na ubezpieczenie zdrowotne od 1.05.2010r. do 31.05.2014r. W podstawie prawnej powołano m.in. art. 7, 8 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 8, art. 36 pkt 2 c, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 3, art. 102, art. 106 ust. 1, 3, 3a, 4, art. 106a, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 a i pkt 2 d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.07.2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W odwołaniu H.Z. wskazała, że na opłaty za lokal mieszkalny przeznacza 163,76 zł, za gaz 90 zł, do tego dochodzą wydatki na prąd, żywność oraz leki, które ciągle wzrastają. Wobec utrzymywania się przez stronę wyłącznie z zasiłku stałego nie stać jej na wszystkie opłaty. Orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przywołaną na wstępie decyzją z dnia 20.09.2010r. organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji, w szczególności uznanie zasiłku okresowego za dochód strony. Kolegium podniosło jednak, że w sentencji zaskarżonej decyzji – w części dotyczącej przyznania świadczenia na okres ponad miesiąca nie określono, iż zasiłek stały został przyznany stronie w określonej wysokości miesięcznie. Z tego też względu uchylono decyzję w pkt 1 i orzeczono reformacyjnie, w pozostałym zakresie utrzymano ją w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H.Z. zarzuciła, że wysokość przyznanego jej zasiłku stałego jest krzywdząca i nie wystarczy jej nie tylko na dokonanie opłat za mieszkanie, ale również – pomimo przyznanych świadczeń w postaci obiadów – na przeżycie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Niesporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że H.Z. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Powyższe potwierdza orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], wydane na okres do 31.05.2014r., na podstawie którego skarżąca została zaliczona do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Jednocześnie H.Z., jak wynika z wywiadu środowiskowego, jest osobą samotnie gospodarującą. Dochodem strony w miesiącach od maja 2010r. do czerwca 2010r. był jedynie zasiłek okresowy w wysokości 238,50 zł miesięcznie, zaś od lipca 2010r. strona pozostaje bez dochodu – co nie jest kwestionowane. Natomiast sprzeciw H. Z. budzi wysokość przyznanego jej zasiłku stałego. Na wstępie wskazać należy, że kryteria, których spełnienie jest konieczne dla przyznania zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.07.2009r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 127, poz. 1055 ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego 477 zł. Z kolei stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy w zw. z § 1 pkt 2 lit. d w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.07.2009r. zasiłek stały, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, ustala się w wysokości różnicy między w/w kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych (pkt 1), składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach (pkt 2), kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (pkt 3). Jednocześnie, stosownie do art. 8 ust. 4 ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego (pkt 1), zasiłku celowego (pkt 2), pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty (pkt 3), wartości świadczenia w naturze (pkt 4), świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (pkt 5). Podkreślić należy, że wśród ustawowych – enumeratywnie wymienionych – pomniejszeń i wyłączeń nie znajduje się zasiłek okresowy. Z tego też względu, kierując się treścią cyt. przepisów, w niniejszej sprawie prawidłowo uznano zasiłek okresowy za dochód H. Z. w okresie od 1.05.2010r. do 30.06.2010r., zasadnie ustalając wysokość zasiłku stałego w tym okresie na kwotę 238,50 zł. Kwota ta odpowiada bowiem różnicy między w/w kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (477 zł) a dochodem strony osiąganego z zasiłku okresowego (238,50 zł) - 477 zł – 238,50 = 238,50 zł. Natomiast w pozostałym okresie – od 1.07.2010r. do 31.06.2014r. – z uwagi na brak jakiegokolwiek dochodu strony zasadnie orzeczono o przyznaniu stronie zasiłku stałego w najwyższej możliwej kwocie, to jest 444 zł. Odnosząc się do okresu, za jaki przysługuje przedmiotowe świadczenie, wskazać trzeba, że z akt administracyjnych wynika, iż uprzednio zasiłek stały skarżącej był przyznany do końca kwietnia 2010r. Z kolei, jakkolwiek wniosek o przyznanie kolejnego zasiłku stałego strona przesłała organowi w czerwcu 2010r., to wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności – z dnia 16.03.2010r. został złożony jeszcze w trakcie ważności poprzedniego orzeczenia. Ze względu na powyższe zasadnie przyznano H. Z. zasiłek stały od 1.05.2010r. do 31.05.2014r. – na zasadzie kontynuacji świadczenia. Odnosząc się do końcowej daty wypłaty tego zasiłku wskazać trzeba, że określono ją zgodnie z w/w orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, obowiązującego do dnia 31.05.2014r. Trafnie organ II instancji zauważył, że jakkolwiek organ I instancji poprawnie określił wysokość przyznanego świadczenia, to zasiłek stały nie został przyznany stronie w określonej wysokości miesięcznie. Z tego też względu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie orzekło jak w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wyjaśnić skarżącej, że przepis art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozwala organom pomocy społecznej na przyznanie zasiłku stałego w wysokości wyższej niż przewiduje aktualne prawodawstwo. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło