II SA/Ke 673/25
WyrokWSA w Kielcach2026-04-09
Skład orzekający: Jacek Kuza, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości znajdującej się na terenie inwestycji lub w obszarze jej oddziaływania, może być uznana za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli podnosi argumenty dotyczące wpływu inwestycji na bezpieczeństwo wody pitnej?Ratio decidendi
Osoba, która nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości znajdującej się na terenie inwestycji lub w obszarze jej oddziaływania, nie może być uznana za stronę postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli podnosi argumenty dotyczące wpływu inwestycji na bezpieczeństwo wody pitnej, o ile nie wykaże, że jej prawa rzeczowe lub interes prawny są bezpośrednio naruszone przez inwestycję w sposób określony w przepisach prawa.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach umorzyło postępowanie odwoławcze A. C. od decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Kolegium uznało, że A. C. nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada prawa rzeczowego do nieruchomości na terenie inwestycji ani w obszarze jej oddziaływania, a odległości jego działek od inwestycji nie uzasadniają uznania go za stronę. A. C. zaskarżył decyzję Kolegium do WSA w Kielcach, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną interpretację statusu strony, wskazując na położenie jego działek w obszarze ochrony pośredniej ujęcia wody pitnej i Głównego Zbiornika Wód Podziemnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 20 listopada 2025 r. znak: SKO.OŚ-60/4077/214/2025 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Decyzją z 20 listopada 2025 r., znak: SKO.OŚ-60/4077/214/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy
z odwołania A. C. od decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa z 14 sierpnia 2025 r., którą dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa trzech budynków handlowych, terenowych murów oporowych, wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek nr ewid. [...], budowa dwóch stacji transformatorowych na działce nr ewid. [...], budowa budynku usługowego - usługi gastronomiczne, murów oporowych, pylonu reklamowego oraz masztów reklamowych do 3 sztuk wraz z infrastrukturą techniczną i drogową na częściach działek o nr ewid. [...] na terenie miasta [...] oraz rozbiórka odcinków trzech istniejących linii napowietrznych SN 15 kV oraz budowa trzech odcinków linii kablowych SN 15 kV wraz ze stanowiskami słupowymi oraz odcinka linii napowietrznej w rejonie [...] na działkach nr ewid. [...], [...]", planowanego do realizacji przez B Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nakładając jednocześnie warunki i wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz działania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy, z uwzględnieniem elementów wymienionych odpowiednio w ww. decyzji - umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte z odwołania A. C.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że A. C. nie jest stroną tego postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu wszczętym z wniosku B Sp. z o.o. w Jędrzejowie, krąg stron tego postępowania należy określać na zasadach przewidzianych w art. 74 ust. 3a ww. ustawy środowiskowej, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Kolegium wskazało, że z wyjaśnień organu I instancji złożonych w piśmie z 12 listopada 2025 r. A. C. posiada dwie działki w obrębie [...] i [...] miasta [...], oddalone od terenu inwestycji odpowiednio o ok. [...] m i ok. [...] m. Są to tereny mieszkaniowe.
Kolegium oceniło, że z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, by w stosunku do A. C. zachodziła którakolwiek z okoliczności, o jakich mowa w art. 74 ust. 3a pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy środowiskowej. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja nie dowodzi, aby zainteresowany posiadał prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się na przewidywanym terenie, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz w obszarze znajdującym się w odległości 100 m od granic tego terenu, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, a także pozostających w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Kolegium dodało, że jak wynika z przedłożonej analizy obliczeniowej w zakresie emisji hałasu oraz analizy porównawczej z przedsięwzięciami o podobnym charakterze oraz przy uwzględnieniu uwarunkowań wynikających z topografii terenu, aktualnego wykorzystania i zagospodarowania terenu i jego sąsiedztwa, wskazanego natężenia ruchu po terenie inwestycyjnym, mocy akustycznych planowanej wentylacji i klimatyzacji na najbliższych terenach chronionych akustycznie, zarówno w porze dnia jak i nocy, nie przewiduje się przekroczenia wartości dopuszczalnych hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu. Z kolei analizy obliczeniowe emisji zanieczyszczeń powietrza wykazały, że przedsięwzięcie poza granicami dysponowania inwestora nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r.
W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że na działkach położonych nawet w znacznych odległościach od inwestycji nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska w wyniku realizacji i eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie występuje zatem przesłanka z art. 74 ust. 3a pkt 2 ww. ustawy.
Zatem mając na uwadze powyższe oraz po analizie przedłożonych akt sprawy Kolegium oceniło, że A. C. nie posiada udokumentowanego w sprawie prawa własności ani innego prawa rzeczowego do terenu wnioskowanej inwestycji, jak również do terenu sąsiedniego oraz oznaczonego w sprawie terenu, na który ta inwestycja będzie oddziaływać.
Kolegium zobowiązane było zatem, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzyć postępowanie z odwołania A. C..
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że w odrębnym postępowaniu rozpozna odwołania złożone przez strony postępowania od ww. decyzji Burmistrza Gminy Włoszczowa. Podjęta w tych okolicznościach faktyczno-prawnych decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego rozstrzyga wyłącznie co do legitymacji wnoszącego odwołanie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. C. zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 134 i art. 127 § 1 k.p.a. przez ich błędną interpretację, a w konsekwencji i zastosowanie. Mając to na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając swe stanowisko podniósł, że w jego ocenie status strony można wywodzić nie z jednego przepisu – jak to robi SKO – lecz z wielu przepisów administracyjnego prawa materialnego, wspierając je przepisami prawa cywilnego, jak też z przepisów ustrojowych dotyczących administracji publicznej. Art. 74 ust. 3a ustawy stanowi wprawdzie lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., ale nie wyłącza stosowania tego ostatniego przepisu.
Zdaniem skarżącego za jego udziałem w przedmiotowym postępowaniu przemawia to, że planowane przedsięwzięcie ma powstać na wyjątkowym terenie istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa związanego z wodą pitną, już nie tylko dla mieszkańców [...]. Inwestycja ma powstać mianowicie w obszarze ochrony pośredniej wody, co wynika z rozporządzenia nr 13/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody podziemnej SW-I, SW-II, SW-V, Nr 1 i w obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (GZWP) nr 408 – [...] (część NW), w granicach którego obowiązują wyjątkowe zasady ochrony. Nie można mieć żadnych wątpliwości, że potencjalna działalność związana z uruchomieniem dużej wielkości galerii handlowej, przy budowie której wykonywane są głębokie doły, będzie miało wpływ na bezpieczeństwo wody pitnej dla mieszkańców [...] – w tym skarżącego.
Poza tym w ocenie A. C. nie do końca wiadomo skąd organ wziął podane odległości [...] m i [...] m albowiem jego działki są położone bliżej terenu inwestycji, tj. ok. [...] i [...] m. Ponadto nie do końca też wiadomo do jakiej inwestycji zostały zmierzone te odległości. Jak bowiem wiadomo przedmiotowa inwestycja jest jedynie częścią większej inwestycji.
Zdaniem skarżącego odmawiając mu przymiotu strony SKO poprzestało wyłącznie na ogólnikowych sformułowaniach i wskazaniu, że nie legitymuje się prawem rzeczowym do nieruchomości wymienionych w art. 74 ust. 3a ustawy. Kolegium nie odwołało się w jakikolwiek sposób do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uchybienie to jest tym bardziej istotne zważywszy choćby na brak w aktach sprawy wykazu dotyczącego ustalenia stron postępowania. Nie można zatem wskazać kto poza wnioskodawcą został uznany za stronę postępowania. Do akt nie dołączono również żadnych wypisów z rejestru gruntów lub innych dokumentów pozwalających na ustalenie stron postępowania i zawierających co najmniej dane, o których mowa w art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy. Nie podjęto także działań w celu zwrócenia się do skarżącego o wskazanie, czy legitymuje się stosownym prawem. Organ nie ustalił, czy jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, ewentualnie jakie jest aktualne przeznaczenie tej nieruchomości oraz czy w przypadku zaistnienia znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na jego działkę, oddziaływanie to może wprowadzić ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanym przypadku była decyzja SKO w Kielcach umarzająca postępowanie odwoławcze z powodu uznania, że wnoszącemu odwołanie A. C. nie przysługuje status strony w prowadzonym postępowaniu. Postępowanie to zostało zakończone decyzją Burmistrza Gminy Włoszczowa z 14 sierpnia 2025 r., o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla ww. przedsięwzięcia planowanego do realizacji na terenie [...] przez B Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.), zwanej dalej "u.i.ś.", stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że ustawodawca uregulował na zasadzie lex specialis sposób ustalenia kręgu stron postępowania - poprzez doprecyzowanie definicji legalnej obszaru oddziaływania - w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porównaniu z obowiązującą regulacją ogólną (art. 28 k.p.a.), w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Jak ustalił organ odwoławczy, A. C. posiada dwie działki w obrębie [...] i [...] miasta [...], oddalone od terenu inwestycji odpowiednio o ok. [...] m i ok. [...] m (tereny mieszkaniowe). Skarżący nie kwestionował tej okoliczności, wskazując jednak że działki te położone są bliżej terenu inwestycji, bo w odległościach ok. 2000 m i 1000 m. Nawet jednak jeśli przyjąć wartości podane przez skarżącego, także nie spełniają one przesłanki przewidzianej w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.ś. Skarżący nie wskazał również żadnych innych działek, do których przysługiwałoby mu prawo rzeczowe, a położonych w obszarze oddalonym o nie więcej niż 100 m od terenu inwestycji. Jednocześnie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania w zakresie niepodjęcia należytego postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy jest stroną postępowania. Nie sposób z takimi zarzutami się zgodzić. Organ odwoławczy podjął działania w celu ustalenia uprawnień skarżącego do terenu, które mogłyby status strony mu przyznawać. Gdyby faktycznie skarżący takie uprawnienia posiadał, to powoływałby się na nie. Tymczasem skarżący nie wykazuje, aby posiadał prawo rzeczowe do jakiekolwiek nieruchomości na terenie inwestycji, na terenie sąsiednim, ani w obszarze oddziaływania inwestycji. Tym samym nie są zatem spełnione przesłanki z art. 74 ust. 3a pkt 1 i 3 u.i.ś.
Jeśli chodzi natomiast o przesłankę, o jakiej mowa w art. 74 ust. 3a pkt 2 tej ustawy, wskazać należy, że pojęcie standardów jakości środowiska użyte w tym przepisie nie zostało zdefiniowane w tej ustawie. Definicję zawiera natomiast ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.), wskazując w art. 3 pkt 34, że przez standard jakości środowiska rozumie się poziomy dopuszczalne substancji lub energii oraz pułap stężenia ekspozycji, które muszą być osiągnięte w określonym czasie przez środowisko jako całość lub jego poszczególne elementy przyrodnicze.
Skarżący powołał się w skardze na okoliczność, że teren inwestycji znajduje się na obszarze obejmującym teren ochrony pośredniej ujęcia wody pitnej oraz obszar Głównego Zbiornika Wód Podziemnych "[...]". Jednak jak wynika z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanego 18 lipca 2025 r. w toku postępowania środowiskowego dotyczącego ww. inwestycji (akta adm. dołączone do sprawy II SA/Ke 675/25), w przedmiotowym postępowaniu zakresem objęto obiekty/elementy uwzględnione w etapie III zamierzenia inwestycyjnego, jednak analiza oddziaływania na poszczególne komponenty środowiska obejmuje wszystkie trzy etapy. Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie strefy ochronnej ujęcia wody we [...], ustanowionej rozporządzeniem Nr 13/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 17 września 2012 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody podziemnej SW-I, SW-II, SW-V, Nr 1 [...] zmienionym rozporządzeniem Nr 20/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęć wody podziemnej SW-I, SW-II, SW-V, Nr 1 [...] w celu ochrony zasobów wodnych ujęć. Jak wyjaśnił RDOŚ, przedłożona dokumentacja wykazała, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie będzie naruszać zakazów określonych w ww. rozporządzeniach. RDOŚ wskazał, że inwestycja znajdować się będzie na terenie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP 408 [...] (część NW), ale mając na uwadze wskazane (w tym postanowieniu i dokumentach inwestorskich) rozwiązania dotyczące odprowadzania ścieków bytowych, gospodarowania odpadami i wodami opadowymi lub roztopowymi, nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania na wody podziemne. W świetle obowiązujących przepisów Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Ramowa Dyrektywa Wodna), cele planowania i gospodarowania wodami mają zostać osiągnięte poprzez wdrożenie zadań zawartych w dokumentach planistycznych. Organ specjalistyczny skontrolował także zgodność z zapisami Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły zatwierdzonego Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2022 r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 300) i stwierdził, że mając na uwadze charakter przedsięwzięcia oraz rozwiązania opisane w niniejszym postanowieniu, planowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych wyznaczonych w tym Planie.
Podobnie do wszystkich trzech etapów inwestycji odnosi się stanowisko Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Zarządu Zlewni w Piotrkowie Trybunalskim, wyrażone w piśmie z 11 lipca 2025 r. Wynika z niego, że choć teren inwestycji znajduje się w granicach proponowanego obszaru ochronnego Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 408 [...] (część NW), to realizacja przedmiotowej inwestycji w podanym zakresie i z zastosowanymi środkami minimalizującymi wpływ przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne nie będzie miała wpływu na skład ilościowy i jakościowy ww. zbiornika. W sentencji opinii wprowadzono warunki dotyczące gospodarki wodno-ściekowej w celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego.
Ponadto Kolegium przedstawiło w uzasadnieniu skarżonej decyzji ustalenia dotyczące analiz w zakresie emisji hałasu i emisji zanieczyszczeń powietrza wskutek realizacji ww. inwestycji i także w tym aspekcie organ nie stwierdził, aby inwestycja mogła legitymować skarżącego do wniesienia odwołania.
Zarzuty skargi zatem okazały się bezzasadne. Nie sposób uznać, że A. C. jest stroną w postępowaniu administracyjnym, w którym wniósł rozpoznane zaskarżonym aktem odwołanie, mając na względzie treść przepisów art. 74 ust. 3a u.i.ś.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło