II SA/Ke 675/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-09-23

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przypadku spraw dotyczących skierowania do domu pomocy społecznej, skarga jest rozpoznawana bez pobierania opłat, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bezprzedmiotowym, ale uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawcy.
Stan faktyczny
M. C. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą skierowania do domu pomocy społecznej. Wnioskodawczyni wykazała niskie dochody, brak majątku poza mieszkaniem oraz zły stan zdrowia (schizofrenia paranoidalna). Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowił dla M. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi . C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla M. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. M.C. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Ze złożonym formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dorosłym synem. Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości 960 zł, jej syn otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1600 zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni nie wykazała innego majątku oprócz mieszkania wielkości 39,64 m kw o wartości 150000 zł. Skarżąca oświadczyła, że osiągany dochód przeznaczana koszty utrzymania mieszkania, opłaty za media, zakup leków i rehabilitację. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia lekarza psychiatry i wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni cierpi na schizofrenię paranoidalną, kilkakrotnie przebywała w szpitalu, wymaga stałego leczenia. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim niski dochód z emerytury, brak majątku poza małym mieszkaniem oraz zły stan zdrowia wiążący się z wydatkami na leczenie, rehabilitację i poważnie utrudniający samodzielne występowanie przed sądem uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących skierowania do domu pomocy społecznej. Zatem skarga M.C. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło