II SA/Ke 676/08
WyrokWSA w Kielcach2008-12-23
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest legalne, gdy zobowiązany kwestionuje zasadność obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jeśli decyzja nakładająca ten obowiązek jest ostateczna. W przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania takiego obowiązku, organ egzekucyjny prawidłowo wszczyna postępowanie egzekucyjne i może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, pod warunkiem przestrzegania przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących jej wysokości i doręczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł. Grzywna została nałożona z powodu uchylania się R. G. od wykonania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, kwestionując, czy garaż jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia, oraz podnosząc jego tymczasowy charakter.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na podstawie art. 20 § 4 i § 2, art. 119, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954) na R. G. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł. z powodu uchylania się zobowiązanego od wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu konstrukcji stalowej o wymiarach 3,0 x 5,0 m na działce przy ul. S. 69 w S., określając w nim termin wykonania obowiązku do 31 sierpnia 2008r., gdyż w przeciwnym razie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia R. G. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazano R. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu metalowego o wymiarach 3,0 x 5,0 m na działce przy ul. S. 69 w S.
Ponieważ R. G. nie przystąpił do rozbiórki przedmiotowego garażu organ I instancji wystosował w dniu [...] upomnienie wzywające go do wykonania tej rozbiórki w terminie 14 dni od dnia otrzymania upomnienia ze wskazaniem, że w przypadku braku wykonania obowiązku rozbiórki zostanie wszczęte przeciwko zobowiązanemu postępowanie egzekucyjne, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji tytułem wykonawczym z dnia [...].
Wobec dalszego uchylania się R. G. od wykonania nakazu rozbiórki, co stwierdzono podczas oględzin w dniu 8 maja 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia, które w wyniku zażalenia R. G. zostało przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w uchylone postanowieniem z dnia [...], a postępowanie egzekucyjne wszczęte tytułem wykonawczym z dnia [...] umorzone. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło nieprawidłowe zastosowanie przez organ I instancji przepisu art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (zamiast art. 121 § 4 i § 2) do wyliczenia wysokości nałożonej grzywny, a także błędy formalne tytułu wykonawczego.
Po wydaniu powyższego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął ponownie postępowanie egzekucyjne wydając nowy tytuł wykonawczy w dniu [...], który został doręczony R. G. w dniu 10 lipca 2008r. Postanowieniem z dnia [...] organ ten nałożył na R. G. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki przedmiotowego garażu.
Organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie z dnia 30 lipca 2008r. uznał, że jest ono zasadne i zgodne z prawem. Podniósł, że garaż o konstrukcji metalowej i wymiarach 3,0 x 5,0 m, niezwiązany trwale gruntem jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową, zaliczaną do obiektów budowlanych (art. 3 pkt 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane), zaś jego rozbiórka powinna polegać na takim demontażu, ażeby przestał on mieć charakter obiektu budowlanego zdatnego do pełnienia funkcji garażu, bądź jakiegokolwiek innego. Do egzekwowania obowiązku nakazanej rozbiórki takiego obiektu mają zastosowanie przepisy art. 121 § 4 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W myśl tych przepisów grzywna w celu przymuszenia spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego jest jednorazowa, zaś grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł.
Zdaniem organu odwoławczego grzywna nałożona na skarżącego w tej wysokości jest prawidłowa i adekwatna do określonego obowiązku, winna skutecznie przymusić zobowiązanego do wykonania rozbiórki. Wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, tzn. dokonanie rozbiórki spowoduje anulowanie grzywny.
Organ odwoławczy podniósł także, że stosownie do art. 15 § 1 ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji upomnienie ma na celu jedynie przypomnienie zobowiązanemu o konieczności wykonania istniejącego obowiązku, a koszty upomnienia obciążają zobowiązanego, o czym stanowi § 2. Skoro zatem R. G. otrzymał upomnienie przypominające o ciążącym na nim obowiązku rozbiórki przedmiotowego garażu, nie było konieczności kolejnego wzywania go do wykonania tego obowiązku, tj. wysyłania kolejnego upomnienia i obciążania kolejnymi kosztami z tego tytułu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł R. G., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania w całości. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, polegający na przyjęciu, że wzniesiony garaż metalowy jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę, podczas gdy lokalizacja tego garażu jest tymczasowa, a więc i sam garaż jest obiektem tymczasowym.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przedmiotowy garaż metalowy, który jest posadowiony na bloczkach betonowych nie jest trwale związany z gruntem i ma czasowy charakter, gdyż jest w toku postępowanie sądowe w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości, na której garaż został posadowiony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.
W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż kwestionowane postanowienie nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, którą organ nałożył na skarżącego wobec niewykonania przez niego dobrowolnie obowiązku, wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], polegającego na rozbiórce garażu konstrukcji stalowej o wymiarach 3,0 x 5,0 m na działce przy ul. S. 69 w S.
Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez zobowiązanych tego właśnie nakazu, czego strona skarżąca nie kwestionuje. Zarzuty skargi zmierzają do podważenia słuszności tej decyzji. Podnieść jednak należy, iż generalną zasadą wyrażoną w art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej ustawą, jest to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Ponieważ decyzja z dnia [...] nakładająca na skarżącego określony obowiązek jest ostateczna, sąd nie wstrzymał jej wykonania, a zobowiązany uchyla się od realizacji nałożonego obowiązku, prawidłowo organ egzekucyjny (będący w tym przypadku jednocześnie wierzycielem – art. 5 § 1 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy) skierował do skarżącego upomnienie wzywające do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a następnie wszczął takie właśnie postępowanie, stosownie do treści art. 15 § 1 ustawy. Pisemne upomnienie z dnia [...], wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego było doręczone skarżącemu w dniu 31 października 2007r. Tytuł wykonawczy z dnia 7 [...] stanowiący podstawę do prowadzenia egzekucji, w którym wskazano obowiązek, spełnia wymogi przewidziane w przepisie art. 27 § 1 ustawy.
Nie można zatem zarzucić organom egzekucyjnym uchybień w zakresie prawa procesowego lub materialnego, które powodowałyby konieczność uchylenia postanowienia o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie w zakresie zastosowania tego środka egzekucyjnego regulują przepisy art. 119 i nast. ustawy. Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy zobowiązanemu doręczono odpis tytułu wykonawczego z dnia [...](w dniu 10 lipca 2008r.) oraz postanowienie o nałożeniu grzywny z dnia [...] (w dniu 5 sierpnia 2008r.) i postanowienie o sprostowaniu z dnia [...] w zakresie daty określającej termin wykonania obowiązku (w dniu 19 sierpnia 2008r.) Wysokość grzywny określona została zgodnie z art. 121 § 2 ustawy, który stanowi, że wysokość grzywny nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. Przepis nie podaje dolnej granicy wysokości grzywny, której wysokość zależy od uzasadnionego uznania organu egzekucyjnego, kierującego się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka. Wymierzając grzywnę na podstawie tego przepisu organ słusznie miał na uwadze, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest budynkiem lub jego częścią w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i wobec tego nie ma do niego zastosowania przepis art. 121 § 5 ustawy.
Zauważyć należy, że doręczone zobowiązanemu postanowienie zawiera także wszystkie elementy, o jakich mowa w art. 122 § 2 ustawy, a mianowicie:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu związanego z zasadnością nakazu rozbiórki, kwestionowania samowoli przy realizacji przedmiotowego obiektu, to jak już podkreślono przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest jedynie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a nie decyzja orzekająca nakaz rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło