II SA/Ke 676/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem postanawia: I. zawiesić postępowanie sądowe; II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 16 czerwca 2015 r., znak: [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania K. C., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 17 kwietnia 2015 r. znak: [...] wymierzająca karę pieniężną w łącznej wysokości 36.000 zł za urządzanie gry poza kasynem na automatach: Double Slim nr [...], Black Horse nr [...] oraz Hot Spot nr [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przedmiotowe automaty do gier nie mieszczą się w kategorii automatów o niskich wygranych, a strona nie posiada koncesji na prowadzenie kasyna gry. Oznacza to, że strona urządzała gry hazardowe bez zezwolenia oraz organizowała gry niezgodnie z art. 129 ust. 3 Ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz. 1540 ze zm.), dalej "ugh" W konsekwencji podlega karze na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, K. C. wniósł o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji podnosząc zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1-6, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 1-2 i ust. 2 pkt 2, art. 91 ugh, art. 120, art. 121 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 201 § 1, art. 216, art. 235, art. 184a § 2-3 Ordynacji podatkowej, art. 8 ust. 1 i art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., art. 36 ust. 5 w zw. z art. 54 i art. 55 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej oraz art. 77 ust. 6 Ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Wraz ze skargą jej autor wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując na wysokie ryzyko utraty płynności finansowej, co może doprowadzić do daleko idących skutków dla rodziny skarżącego. W latach 2012 i 2013 wykazał stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości odpowiednio: 47.792,61 zł i 32.058,24 zł. Z kolei za rok 2014 wykazał dochód w wysokości 64.521,56 zł. Skarżący zatrudnia dwie osobę za wynagrodzeniem odpowiednio 2.500 zł i 800 zł brutto. Posiada zobowiązania kredytowe na łączną kwotę 180.000 zł i co miesiąc spłaca raty w łącznej wysokości 6.000 zł. Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi w konsekwencji do zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej i zwolnienia pracowników. Skarżący popadnie w spiralę zadłużenia, co samo w sobie będzie miało trudne do odwrócenia skutki. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosowanej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienia NSA: z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 248/09 z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 Ppsa [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 Ppsa. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08). W sprawie niniejszej Sąd wziął pod uwagę okoliczność przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". W dniu 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w powyższej sprawie (sygn. P 4/14), stwierdzając, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych są zgodne z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji RP oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Przede wszystkim jednak w ocenie tut. Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy o sygn. akt. II GSK 686/13, po okresie zawieszenia podjętej postanowieniem z dnia 9 czerwca 2015 r. i wpisanej pod nowy numer: II GSK 1296/15. W sprawie tej NSA wyrazi swój pogląd prawny w kwestii, czy przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego i czy wymagały uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej według art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Pogląd ten będzie miał istotne znaczenie w sprawie niniejszej i nie tylko w tej sprawie. Należy bowiem odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi, a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w tej kwestii. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Mając zatem na uwadze, że pogląd prawny, wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej sprawie będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie kwestii legalności zaskarżonej decyzji także w niniejszej sprawie, Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa. Z tych względów, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej doszedł do przekonania, że należy orzec jak w pkt I postanowienia – na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa. Orzeczenie w pkt II postanowienia zostało oparte na art. 61 § 3 Ppsa, zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 Ppsa sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia tych przesłanek, sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w omawianym przepisie chodzi o skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 Ppsa wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 2434/11). Rozpatrując wniosek skarżącego, Sąd nie badał skargi co do jej istoty, natomiast oceniał jedynie ryzyko wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu skarżący przytoczył szereg argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku, między innymi: wysokość kary przekraczającej połowę jego dochodu za rok 2014, groźbę utratę płynności finansowej, zagrożenie utrzymania zatrudnienia. W tej sytuacji - w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy oraz przedstawionych przez skarżącego argumentów, Sąd uznał, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji, sytuacja strony uległaby poważnej komplikacji wobec problemów z dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym utrzymaniem zatrudnienia. Skoro więc skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 Ppsa, to istniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.