II SA/Ke 677/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem postanawia: 1. zawiesić postępowanie sądowe; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia 3 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia 24 marca 2015 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem w kwocie 24000 zł. Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła reprezentowana przez radcę prawnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. W skardze tej został również zawarty wniosek o zawieszenie postępowania sądowego i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji autor wniosku podał, że na dzień 13 kwietnia 2015 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w łącznej wysokości 5.079.683,76 zł, a obecnie wobec niej toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gier poza kasynem gry. Zdaniem spółki brak wstrzymania wykonania decyzji groziłby utratą jej płynności finansowej, a to skutkowałoby groźbą upadłości czyli sytuacją, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania przez nią sporu i zwrotu wyegzekwowanego wcześniej świadczenia. Podniosła też, że obecnie ponosi duże straty i nie osiąga planowanych zysków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W odniesieniu do interpretacji pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", należy zauważyć, że praktyka sądowa opowiada się za szerokim jego rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r. sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W sprawie niniejszej Sąd wziął pod uwagę okoliczność przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego następującej treści: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14. W dniu 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok w sprawie P 4/14. Jednak Sąd orzekający uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy o sygn. akt. II GSK 686/13 – aktualna sygnatura II GSK 1296/15. W skierowanym bowiem do TK pytaniu Sąd ten podkreślił, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w którym orzekł on, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy. Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Obowiązek notyfikacji wynika z aktów prawa unijnego, do których przestrzegania Polska zobowiązała się na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej w art. 90 Konstytucji. Przemawia to więc za zasadnością potraktowania braku notyfikacji jako istotnej wady postępowania ustawodawczego z punktu widzenia zasady rzetelnej procedury ustawodawczej (art. 2 Konstytucji) i legalizmu działania władz publicznych (art. 7 Konstytucji). Tak więc obecnie w sprawie II GSK 686/13 NSA winien przesądzić kwestię dotyczącą stosowania przez sądy administracyjne przepisów technicznych, które nie zostały notyfikowane mimo takiego obowiązku. Należy odnotować bardzo dużą liczbę postępowań o analogicznym stanie prawnym i faktycznym, toczących się przed sądami administracyjnymi (jak również przed organami administracji publicznej), a przede wszystkim znaczną rozbieżność w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, zachowanie jednolitości orzecznictwa w tej fundamentalnej kwestii jest niezwykle istotne. Z tych względów, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, a przede wszystkim mając na celu jednolitość orzecznictwa Sąd doszedł do przekonania, że należy zawiesić prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, o czym orzekł na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§ 5). Nie ulega wątpliwości, że w omawianym przepisie chodzi o skutki o charakterze potencjalnym. Nie jest wymagane, żeby one rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 2434/11, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu we wniosku zostało przytoczone szereg argumentów przemawiających za jego uwzględnieniem między innymi: znaczna łączna kwota nałożonych na Spółkę kar pieniężnych, inne toczące się w tym przedmiocie postępowania, ryzyko utraty płynności finansowej i ewentualnej upadłości, czy straty ponoszone z tytułu prowadzonej działalności. W tej sytuacji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., należało wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji.