II SA/Ke 678/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia M. N. utrzymało w mocy, na podstawie art. 138 § ust. 1 pkt 1 kpa postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] w sprawie odmowy uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża piasków w obrębie działek o nr. ew. 66/2 i 67/2, położonych w miejscowości K. dla M. N., działającego pod nazwą C. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że Starosta Powiatowy pismem z dnia 6 czerwca 2008r. wystąpił do Wójta o uzgodnienie projektu koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża piasków w obrębie działek o nr. ew. 66/2 i 67/2, położonych w miejscowości K. dla M. N., działającego pod nazwą C. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r. nr 228, poz. 1947 ze zm.) działalność gospodarcza w zakresie wydobywania kopalin ze złoża wymaga koncesji, a zgodnie z art. 16 ust. 2a w/w ustawy starosta jest organem właściwym do udzielenia koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin pospolitych, jeżeli jednocześnie spełnione są odpowiednio następujące wymagania: 1) obszar zamierzonej działalności nie przekroczy powierzchni 2 ha, 2) wydobycie kopalin w roku kalendarzowym nie przekroczy 20 000 m³, 3) działalność będzie prowadzona bez użycia materiałów wybuchowych. Zgodnie z art.16 ust. 5 ustawy udzielenie koncesji na działalność, o której mowa w art. 15 ust 1 pkt 2 i 3 wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Ustawodawca wprowadzając wymóg uzgodnienia przez starostę projektu koncesji z organami gminy wskazał jednocześnie w treści art. 16 ust. 5 zakres tego uzgodnienia – na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W związku z tym, że dla terenu objętego planowanym wydobyciem kruszywa brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wniosek niniejszy był rozpatrywany w oparciu o ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego , uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Gminny z dnia [...]. Zgodnie z obowiązującym Studium przedmiotowy teren przewidziany jest dla rozwoju funkcji rolniczej tzn. leży w strefach określonych jako Strefy ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego – kompleksy gruntów rolnych chronionych – tereny zagrożone zalaniem od kanału S. – korytarz ekologiczny o znaczeniu międzynarodowym – obszar doliny Wisły. W ocenie organu odwoławczego zamierzona przez wnioskodawcę działalność, polegająca na wydobywaniu kruszywa ze złoża K. jest niezgodna z tym Studium, albowiem dla terenu, na którym miałaby być prowadzona koncesjonowana działalność gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopaliny Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminny przewiduje wyłącznie funkcję rolniczą, zaś działalność polegająca na wydobywaniu kopalin nie jest działalnością rolniczą. Udzielenie koncesji na wydobywanie kruszywa spowodowałoby wbrew ustaleniom Studium przeznaczenie i wykorzystanie nieruchomości na cele nierolnicze. Organ nie podzielił stanowiska inwestora, że przedmiotowe nieruchomości nie utracą swojego rolniczego charakteru, ponieważ docelowo na tych nieruchomościach przewiduje on urządzenie stawów rybnych. Bez znaczenia jest kwestia, czy zmiana przeznaczenia i wykorzystania nieruchomości na cele związane z wydobywaniem kopalin miałaby charakter czasowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że wobec braku zgodności zamierzonej działalności ze studium, nie może dojść do uzgodnienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł M. N., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nieruchomości na których zamierza prowadzić wydobycie kruszywa są i docelowo będą gruntami rolnymi, gdyż po zakończeniu eksploatacji złoża ma nastąpić rekultywacja gruntów i urządzenie na działkach, będących przedmiotem postępowania stawów rybnych, które są traktowane jako grunty rolne, a taki sposób postępowania w zakresie rekultywacji jest zgodny z posiadanym przez niego pozwoleniem wodnoprawnym, wydanym przez Starostę w 2002r., na mocy którego już od kilku lat realizuje na w/w nieruchomości inwestycję w postaci urządzenia stawów rybnych. Skarżący zarzucił, że w zaskarżonym postanowieniu powołano się na treść art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakładającym na organy gminy obowiązek przestrzegania ustaleń studium przy opracowywaniu planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże pominięto przepis art. 6 tej ustawy, dający obywatelowi prawo zagospodarowania terenu będącego jego własnością, zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 6 nie odwołuje się do studium uwarunkowań, a wprost do planu, którego w gminie nie ma. Ponadto zdaniem skarżącego działania Wójta i Starosty pozostają w sprzeczności z przepisami art. 21 i 64 Konstytucji i stanowią jaskrawy przykład ograniczenia prawa własności przez nieuprawnione działania organów administracji. Z jednej strony skarżący jest uprawniony – na podstawie ważnego pozwolenia wodnoprawnego – do wydobywania kruszywa ze złoża rozpoznanego na nieruchomości, na której urządza stawy rybne, a z drugiej strony – wobec braku koncesji – nie może zagospodarować legalnie pozyskanego kruszywa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, ale - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonego aktu pod względem słuszności, celowości, czy też zasad współżycia społecznego. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o odmowie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża piasków w K. w obrębie działek o nr ew. 66/2 i 67/2, położonych w miejscowości K. dla M. N., działającego pod nazwą C. Postanowienie wydane zostało w trybie art. 106 kpa. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie pozostawania go w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia był przepis art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1949 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 16 ust. 2a i ust. 5 ustawy koncesję na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin pospolitych udziela starosta po uzgodnieniu z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, a przedmiotem uzgodnienia jest stwierdzenie zgodności zamierzonej działalności gospodarczej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminny. Oznacza to, że rozstrzygnięcie organu uzgadniającego nie ma charakteru uznaniowego. Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż Wójt oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyły przepisy ustawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo wskazały, że z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego planowanym wydobyciem kruszywa należy wziąć pod uwagę ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminny - uchwały nr [...] Rady Gminny z dnia [...]. Nie budzi wątpliwości stron, że przedmiotowy teren przewidziany jest w Studium dla rozwoju funkcji rolniczej, tzn. leży w strefach określonych jako "Strefy ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego – kompleksy gruntów rolnych chronionych – tereny zagrożone zalaniem od kanału Strumień – korytarz ekologiczny o znaczeniu międzynarodowym – obszar doliny Wisły". Powyższe oznacza, że nieruchomość, w granicach której występuje złoże kopaliny (kruszywa) nie jest przeznaczona do wydobywania tej kopaliny, wobec czego wnioskowana działalność polegająca na wydobywaniu kruszywa ze złoża K. jest niezgodna ze Studium. Należy zatem uznać, że organ odmawiając uzgodnienia dokonał prawidłowej i dokładnej analizy materiału dowodowego i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że nieruchomości na których zamierza on prowadzić wydobycie kruszywa są i docelowo będą gruntami rolnymi, gdyż po zakończeniu eksploatacji złoża nastąpi rekultywacja gruntów i urządzenie na nich stawów rybnych, które są traktowane jako grunty rolne. Uzgodnienie musi bowiem uwzględniać stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania orzeczenia, nie zaś przyszłe i niepewne zdarzenia. Nie można także uznać, że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 21 i 64 Konstytucji RP i stanowi jaskrawy przykład ograniczenia prawa własności poprzez nieuprawnione działania organów administracji. Prawo własności jest konstrukcją prawa cywilnego, ale granice treści prawa własności w sposób istotny kształtują przepisy prawa administracyjnego. W konsekwencji treść prawa własności jest kształtowana przez cały system prawny, w szczególności przez przepisy prawa administracyjnego. Ochrona własności jest jedną z zasad ustroju gospodarczego na podstawie art. 21 Konstytucji, własność jest również jednym z podstawowych praw ekonomicznych na podstawie art. 64 Konstytucji. Art. 64 ust. 3 statuuje, że własność może być ograniczona w drodze ustawy, w zakresie, a jakim nie narusza to istoty prawa własności. W niniejszym przypadku to ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1949 ze zm.) określa wymagania w zakresie uzgodnienia, dotyczącego m.in. wydobywania złoża kopalin. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.