II SA/Ke 68/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata U.J. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy decyzję Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] znak: [...] przyznającą A.K. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 300zł na bieżące potrzeby i poszukiwanie pracy. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławcze podało, iż podstawę przyznania zasiłku celowego stanowił art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, w myśl którego, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. A.K. we wniosku z dnia [...] skierowanym do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej w kwocie 6000zł, w związku z trudną sytuacją materialną i brakiem dochodów. Organ odwoławczy stwierdził, że A.K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, spełnia kryterium przewidziane art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 7 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej , uprawniające do ubiegania się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Z regulacji ustawy o pomocy społecznej w zakresie zasiłku celowego wynika, że zasiłek celowy "może być przyznany", nie stanowi on zatem świadczenia o charakterze obligatoryjnym. Przepisy powołanej ustawy nie określają wysokości zasiłku celowego i nie wskazują kryterium ustalania tej wysokości. Przyznawanie zasiłków celowych stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy należy do zadań własnych gminy, która przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy administracyjnej kieruje się wielkością środków posiadanych na realizację tych celów oraz potrzebami osób korzystających z pomocy społecznej. Z pism organu I instancji z dnia 29.11.2005r. i z dnia 2.12.2005r. wynika, iż pomoc celowa została przyznana A.K. w miarę posiadanych środków. Ośrodek dysponował w miesiącu listopadzie 2005r. kwotą 23666zł, udzielił pomocy celowej 232 rodzinom a średnia wysokość zasiłku celowego wyniosła 102zł. W ocenie organu II instancji jakkolwiek kwota pomocy celowej przyznanej A.K. jest niewspółmiernie niska w porównaniu ze zgłaszanymi przez niego potrzebami to jednak decyzja organu I instancji jest uzasadniona i nie narusza prawa. Skargę na decyzję Kolegium Odwoławczego złożył A.K. kwestionując wysokość przyznanego zasiłku celowego. Zdaniem skarżącego, nie każdy bezrobotny potrzebuje 6000zł na miesiąc. Skoro ustawodawca nie określił wysokości przyznawanych zasiłków celowych to uważa, że jego wymagania są zgodne z art. 139 kpa oraz przepisami ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Zasiłek celowy jest jedną z podstawowych form pomocy społecznej przyznawanej z uwagi na dysfunkcje określone w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.- cytowanej dalej jako ustawa), wśród których ustawodawca w pkt 4 wymienił bezrobocie o ile dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 kwoty 461zł stanowiącej kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że samo przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od spełnienia powyższych przesłanek natomiast wysokość zasiłku celowego pozostawiono uznaniu organu pomocy społecznej. Jak zgodnie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie decyzja wydana w oparciu o przepis zawierający element uznania jest decyzją uznaniową co oznacza, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie ale nie ma nakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Element uznaniowości nie świadczy jednak o tym, że decyzja polega na zupełnej dowolności działania organu. Decyzje wydawane według uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej pod względem ich zgodności z prawem, albowiem wymaga zbadania to, czy w ogóle dopuszczalne było uznanie administracyjne, czy przy wydawaniu decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy prawidłowo uzasadniono – w zgodzie z art. 7 kpa – wybór danego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie dotyczącym świadczeń z zakresu pomocy podkreślono, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustalenia organu dotyczące możliwości płatniczych ośrodka pomocy społecznej. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania tego typu świadczeń wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 cyt. ustawy tzn.: dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy jak również uwzględniania potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżący znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie pozostawaniem bez pracy. Nie budzi zatem wątpliwości konieczność udzielenia mu pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Akta administracyjne zawierają dowody potwierdzające, że możliwości finansowe Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej są ograniczone. Organ bowiem wykazał, że wysokość udzielonego skarżącemu zasiłku celowego była uzależniona od ilości rodzin, którym udzielono pomocy finansowej jak również od wielkości środków jakimi dysponował ośrodek z przeznaczeniem na pomoc celową dla najuboższych. W tym kontekście wysokość przyznanej A.K. pomocy finansowej nie była niższa od świadczeń tego rodzaju udzielonych w tym samym okresie innym osobom ubiegającym się o pomoc. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że organ przyznając skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 300zł nie naruszył prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Żądanie przyznania zasiłku celowego w kwocie 6000zł nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, albowiem przepisy ustawy o pomocy społecznej nie gwarantują przyznania bezzwrotnej pomocy społecznej w wysokości zaspokajającej potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o nie, nawet tych, które strona uważa dla siebie za niezbędne. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ wydając decyzję nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.