II SA/Ke 68/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A.T. i T.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie polega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA / Ke 68 / 07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] działający z upoważnienia Starosty Powiatowego Geodeta Powiatowy na podstawie art. 124 ust. 1,2,4,7 oraz art. 128 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ograniczył korzystanie z nieruchomości położonej w obrębie B. gm. M., oznaczonej jako działka nr 50, stanowiącej własność A. i T.T., poprzez udzielenie spółce K.. w T. zezwolenia na przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200,6,3 Mpa przez tę działkę; zobowiązał Spółkę K. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w pkt 1 pod rygorem wypłaty odszkodowania za powstałe szkody. W odwołaniu od tej decyzji A. I T.T. zarzucili, że w dniu 16 stycznia 2006r. złożyli odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego z dnia 28 grudnia 2005r., że gazociąg jest budowany dla zaspokojenia potrzeb prywatnego Zakładu T., którego jedynym właścicielem jest obcokrajowiec w związku z czym nie może być mowy o celu publicznym oraz, że decyzja Starosty narusza przepisy kodeksu cywilnego dotyczące własności. Zaskarżoną decyzją Wojewoda, po rozpatrzeniu tego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 1 i 2 kpa oraz art. 9a w zw. z art. 124 ust. 1,2,4 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pkt 1, uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 2 i w tym zakresie orzekł spółkę K. do przywrócenia nieruchomości niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w punkcie 1" oraz dodał punkt 3 którym orzekł, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego stanie się niemożliwe albo spowoduje nadmierne trudności lub koszty, bądź na skutek zrealizowanej inwestycji zmniejszy się wartość nieruchomości, w odrębnej decyzji ustalone zostanie odszkodowanie za wynikłe z tego tytułu szkody. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że przeznaczenie nieruchomości na cel publiczny uregulowane zostało decyzją Wójta Gminy z dnia [...]. dotyczącą ustalenia na rzecz spółki K. lokalizacji celu publicznego w zakresie urządzeń infrastruktury technicznej służących do przesyłania gazu poprzez budowę sieci gazowej w/c, na terenie gminy M. oraz S. dla potrzeb Zakładu T. w miejscowości B. i B., której zasięg uwzględnia przebieg gazociągu DN-200mm,6,3 Mpa ze strefą kontrolowaną 6m także przez działkę Nr 50. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu 17 lutego 2006r i podlega wykonaniu. Z wnioskiem o wydanie na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami decyzji ograniczającej własność Spółka K. wystąpiła pismem z dnia 25 września 2006r., uzasadniając wniosek tym, że pomimo przeprowadzonych negocjacji ze współwłaścicielami nieruchomości, strony nie doszły do porozumienia. Do wniosku załączono m. in. dokumenty z przeprowadzonych rokowań, uwierzytelnioną kopię decyzji nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] wraz z załącznikiem graficznym, wypis oraz wyrys z ewidencji gruntów oraz odpis z księgi wieczystej. Pismem z dnia 3.10.2006r. strony zostały powiadomione o wszczęciu postępowania, w dniu 18.10.2006r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem przedstawiciela inwestora oraz T.T.. W trakcie tej rozprawy strony podtrzymały swoje propozycje: współwłaściciel nieruchomości, określając wysokość wynagrodzenia za udostępnienie działki Nr 50 celem przeprowadzenia gazociągu na kwotę 48.000zł. zaś przedstawiciel spółki K. wnosząc o wydanie decyzji z uwagi na brak zgody na zawarcie umowy na drodze cywilnoprawnej za cenę 12.000zł. Wojewoda wskazał, że realizacja inwestycji mieści się w katalogu celów publicznych, o jakich mowa w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który do celów tych zalicza m. in. budowę i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów. Spółka K. jest podmiotem, o jakim mowa w art.124 ust. 2 ugn i załączone przez nią dokumenty z rokowań są prawidłowe. Brak chęci podpisania dobrowolnej umowy w sprawie udostępnienia inwestorowi nieruchomości na warunkach finansowych proponowanych przez właścicieli w żaden sposób nie uchybia prawidłowości przeprowadzonych rokowań. Zarzut naruszenia uregulowań, zawartych w kodeksie cywilnym dotyczących posiadania nieruchomości jest bezzasadny, bowiem brak dojścia do porozumienia na drodze czynności cywilnoprawnej umożliwia inwestorowi, po spełnieniu określonych warunków, wystąpienie z wnioskiem do starosty w trybie art. 124 ugn. Przepisy art. 124 reguluje szczególny przypadek wywłaszczenia. Obowiązują tu odmienne zasady dotyczące ustalania i wypłaty odszkodowań. Wysokość odszkodowania może bowiem zostać określona w odrębnej decyzji dopiero po zakończeniu realizacji inwestycji i po stwierdzeniu, że przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty. Za taką kolejnością przemawia brak możliwości oszacowania wartości poniesionych szkód jak też obiektywnej oceny zmniejszenia się wartości nieruchomości przed realizacją w/w inwestycji. Odnosząc się do zarzutu, iż w dniu 16 stycznia 2006r, zostało złożone odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...]. Wojewoda wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja, która z dniem 17.02.2006r. stała się prawomocna i na dzień wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości była wiążąca i podlegała wykonaniu. Decyzja lokalizacyjna znajduje się w obrocie prawnym, nie jest ona przedmiotem postępowania w żadnym z nadzwyczajnych trybów jej wzruszenia, dlatego też nie ma podstaw do jej kwestionowania. W skardze na tę decyzję A. i T. małżonkowie T. zarzucili, iż usytuowanie projektowanego gazociągu - pomiędzy domem mieszkalnym a studnią, na głębokości 1 m, gdzie przebiega instalacja wodna, powoduje, że nie jest możliwe przywrócenie posesji do stanu poprzedniego zwłaszcza, że na działce tej planowali prowadzenie działalności gospodarczej - agroturystyki. Proponowane w związku z tym odszkodowanie w wysokości 12.000zł jest nieadekwatne do strat, jakie mogą ponieść na skutek zaprzestania planowanych inwestycji gospodarczych. Zarzucili nadto, że ich zdaniem możliwe jest zaprojektowanie przebiegu gazociągu w innym miejscu ich nieruchomości i nie jest prawdą, aby na taki inny przebieg nie wyrażali zgody sąsiedzi, a takie stwierdzenie znalazło się w notatce z rokowań, sporządzonej przez pełnomocnika inwestora. Skarżący ponownie podnieśli, iż w dniu 16 stycznia 2006r. złożyli odwołanie od decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, któremu Urząd Gminy nie nadał biegu co skutkowało uprawomocnieniem się tej decyzji. Wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji dla spółki K. narusza art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Do skargi zostało dołączone / w odbitce kserograficznej/ pismo skarżących skierowane do Urzędu Gminy w M. z dnia 16 stycznia 2006r. z prezentatą z tego samego dnia, z treści którego wynika, iż nie zgadzają się oni z wydaną decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż te jakie powołali skarżący. Mianowicie do wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inwestor dołączył nie oryginał decyzji o lokalizacji celu publicznego lecz jej odbitkę kserograficzną, poświadczoną za zgodność przez pracownika Spółki K.. Dokumentu tego nie można było w związku z tym uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący podnosili w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że od decyzji lokalizacyjnej wnieśli odwołanie. Wojewoda odnosząc się do tego zarzutu stwierdził, iż decyzja lokalizacyjna nie jest przedmiotem żadnego postępowania zmierzającego do jej wzruszenia, lecz z akt administracyjnych nie wynika, na jakiej podstawie takie ustalenie poczynił. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się o informację, czy faktycznie decyzja Wójta Gminy w M. z dnia [...]. jest ostateczna. Jak wynika z dołączonej do akt notatki urzędowej pracownik Urzędu Gminy stwierdził, iż decyzja ta jest "nieważna", bowiem "straciła ważność , wobec wejścia z dniem 28.IX.2006r. w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M.". Faktycznie w dniu 13 lipca 2006r. Rada Gminy M. podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M.. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym w dniu 28 sierpnia 2006r. i stosownie do § 85 weszła w życie w dniu 28 września 2006r. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a dopiero w przypadku braku tego planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Również z przepisu art. 116 ust. 2 pkt 2 ugn wynika, że do wniosku o wywłaszczenie w pierwszej kolejności należy dołączyć wypis i wyrys z planu miejscowego, a w przypadku braku planu decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W niniejszej sprawie co prawda wniosek o ograniczenie własności nieruchomości wpłynął do Starosty Kieleckiego w dniu 25 września 2006r. a więc na trzy dni przed wejściem w życie planu zagospodarowania terenu, jednakże nie zwalniało to organów z obowiązku zbadania, czy planowana inwestycja zgodna jest z tym planem. Plan ten w dacie składania wniosku był już uchwalony i ogłoszony i zaczął obowiązywać prawie na dwa miesiące przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Ponieważ ani ten organ ani też organ odwoławczy z naruszeniem art. 124 ust. 1 ugn nie badały, czy projektowana inwestycja zgodna jest z tym planem, obie te decyzje podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewątpliwie niewyjaśnienie przez organy tej istotnej okoliczności mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 152 uppsa należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.