II SA/Ke 680/14

WyrokWSA w Kielcach2014-11-27

Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Renata Detka, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył przyznane rolnikowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności dotyczących owiec oraz błędów w deklarowanej powierzchni gruntów rolnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły przyznane rolnikowi płatności. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie prowadzenia rejestru owiec, zgłaszania zmian dotyczących zwierząt oraz rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią gruntów rolnych uzasadniały zastosowanie sankcji w postaci zmniejszenia kwoty płatności. Broszura informacyjna nie stanowi źródła prawa i nie może zastępować przepisów ustawowych.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, obejmujący jednolitą płatność obszarową, uzupełniającą płatność obszarową oraz płatność do owiec. Kontrole wykazały nieprawidłowości w zakresie prowadzenia rejestru owiec (brak zgłaszania uboju, nieprzestrzeganie terminów spisu) oraz rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią gruntów rolnych. W związku z tym organy administracji pomniejszyły należne płatności. Rolnik zakwestionował te pomniejszenia, powołując się na broszurę informacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 15 maja 2013r. J. J. wystąpił o przyznanie następujących płatności na rok 2013: - jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni działek rolnych o łącznej powierzchni 71,20 ha, położonych na działkach ewidencyjnych w [...], - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) 67,33 ha, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) 3,87 ha, - płatności do owiec (200 sztuk). W dniach 20-21 września 2013r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy Powiatowy Inspektorat Weterynarii przeprowadził kontrolę siedziby stada, ustalając że rolnik nie dostarczył na żądanie ARiMR oraz organów Inspekcji Weterynaryjnej wszystkich informacji na temat pochodzenia, identyfikacji i ewentualnego miejsca przeznaczenia owiec lub kóz, które hodowca posiadał, przechowywał, transportował, sprzedawał lub poddawał ubojowi w okresie trzech ostatnich lat (norma OKW 4.1). Ponadto stwierdzono, że spisu owiec nie dokonano w stadzie, co najmniej raz na 12 miesięcy, nie później niż w dniu jesiennego przeglądu stada (norma OKW 6 .1). Powyższe ustalenia potwierdziła kontrola przeprowadzona w ramach wsparcia specjalnego do krów i owiec w dniach 20-21 września 2013r. przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR . Ponadto na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku ustalono, że suma powierzchni działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...] jest odmienna od powierzchni ewidencyjno - gospodarczej wynikającej z systemu identyfikacji działek rolnych. Jak wynika z wniosku, na powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] producent rolny zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 19,62 ha, tymczasem w trakcie kontrol ustalono, że maksymalna powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 18,69 ha. W rezultacie powierzchnia wyłączona z płatności wynosiła 0,93 ha. Ponadto w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], której powierzchni zgłoszona do płatności wynosiła 1,66 ha (część działki AF i AG) stwierdzono, że maksymalny obszar kwalifikowany do płatności wynosi 1,60 ha. W konsekwencji w tym zakresie wyłączeniu podlegało 0,06 ha, a łączna powierzchnia wykluczona z płatności na podstawie przeprowadzonych pomiarów, w oparciu o system informacji działek rolnych, wyniosła 0,99 ha. Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] organ I instancji, po dokonaniu pomniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i zastosowania czynnika korygującego, przyznał J. J. płatności na rok 2013 w wysokości 78.850,29 zł, w tym: - jednolita płatność obszarowa w wysokości 54.162,74 zł, - uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2.834,50 zł, - uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 283,43 zł, - płatność do owiec w wysokości 21.569,62 zł W podstawie prawnej powołano: - art. 7 ust. 1, 1a, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 11, ze zm.), - § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326, ze zm.), - art. 7, art. 10a w zw. z art. 132, art. 11, art. 23 0 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009 r., str. 16), - art. 57 ust. 3 i art. 63 ust. 3, art. 65 ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1, art. 71 i art. 79 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r., str. 1, ze zm.). W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia skarżący zakwestionował stwierdzone podczas kontroli siedziby stada naruszenie norm OKW 4.1 i OKW 6.1. W tym zakresie strona powołała się na broszurę, otrzymaną z centrali ARiMR z Warszawy, pt. "Zasada Wzajemnej Zgodności". Na str. 24 i 25 dotyczących wymogów odnośnie utrzymywania owiec nie nakazano bowiem zgłaszania faktu wcześniejszego ubicia na własne potrzeby owcy. Tymczasem z tego właśnie powodu w dniu kontroli J. J. nie posiadał zgłoszonych wcześniej owiec. Strona nie powiadomiła o tym wcześniej organu, gdyż zgodnie z ww. broszurą spisu owiec lub kóz dokonuje się w stadzie co najmniej raz na 12 miesięcy, nie później niż w dniu jesiennego przeglądu stada. Spisy takie odwołujący się posiada, lecz wcześniej ich nie składał, bowiem brak było takiego wymogu. Przedmiotowy spis został zgłoszony dopiero za 2013r. – po otrzymaniu stosownej informacji od kontrolujących. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – podzielił w całości ustalenia faktyczne dokonane podczas ww. kontroli oraz podstawę prawną, powołane przez organ I instancji. W tym zakresie przedstawiono szczegółowe obliczenia co do przyznanych kwot płatności bezpośrednich, wskazując na pomniejszenia: - jednolitej płatności obszarowej - o kwotę 4.132,62 zł, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych - o kwotę 6.412,63 zł, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę - o kwotę 641,23 zł, - płatności do owiec w wysokości 2.660,64 zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję [...] wniósł J. J., kwestionując ustalone przez organ I instancji pomniejszenie uprawianych powierzchni rolnych (wcześniej niekwestionowanych) oraz zastrzeżenia co do przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 27 listopada 2014r. skarżący dodatkowo zarzucił, że w dniach 20-21 września 2013r. nie przeprowadzono kontroli weterynaryjnej, a kontrola była wykonywana przez pracowników ARiMR. Natomiast w prowadzeniu gospodarstwa strona postępowała zgodnie z otrzymaną od organu broszurą (będącą skrótem wszystkich obowiązujących regulacji), ponieważ jej zdaniem nie ma rolnika, który znałby wszystkie przepisy. Co się zaś tyczy oświadczeń o znajomości przepisów, to są one podpisywane, bowiem w przeciwnym wypadku wnioski o przyznanie płatności nie zostaną przyjęte. Z kolei pełnomocnik organu wyjaśnił, że kwestia skorygowania powierzchni zgłoszonych działek nastąpiła w momencie zgłoszonego wniosku, a przesyłając akta administracyjne do tut. Sądu dołączono mapy, na podstawie których ta kontrola została przeprowadzona. Jeśli chodzi zaś o raport z kontroli inspektora weterynarii, to dokument ten został sporządzony w dniu 10 grudnia 2013r. i przesłany do producenta, a strona nie wniosła zastrzeżeń do tego raportu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału ARiMR, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o przyznaniu J. J. – po pomniejszeniu ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, zastosowania czynnika korygującego oraz modulacje płatności – płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 w łącznej wysokości 78.850,29 zł, w tym: - jednolita płatność obszarowa w wysokości 54.162,74 zł (kwota pomniejszenia - 4.132,62 zł), - uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2.834,50 zł (kwota pomniejszenia - 6.412,63 zł), - uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 283,43 zł (kwota pomniejszenia - 641,23 zł), - płatność do owiec w wysokości 21.569,62 zł (kwota pomniejszenia - 2.660,64 zł). W tym miejscu wskazać należy, że materialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowi: - ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 11, ze zm.), - rozporządzenie Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326, ze zm.), - rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników zmieniające rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009 r., str. 16), - rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009r., str. 1, ze zm.). Analizując zawartość akt administracyjnych niniejszej sprawy wskazać trzeba, że w wyniku przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego kontroli, stwierdzono nieprzestrzeganie przez skarżącego wymogów wzajemnej zgodności w odniesieniu do owiec w zakresie: - zgłaszania organowi I instancji informacji o uboju, zabiciu, padnięciu a także każdej zmiany miejsca pobytu zwierzęcia w ciągu 7 dni od daty zaistnienia tego w zdarzenia; - wypełniania obowiązku w zakresie dokonania w stadzie co najmniej raz na 12 miesięcy, nie później niż w dniu jesiennego przeglądu stada, spisu owiec oraz przekazania liczby i numerów identyfikacyjnych owiec ustalonych podczas spisu organowi I instancji w terminie 7 dni od dokonania tego spisu. W konsekwencji w części sprawozdania z kontroli wskazano 5 % sankcji za niespełnienie norm, wskazując kody sankcji dla obszaru (P22 i P22a). Podkreślić przy tym trzeba, że skarżący nie wniósł zastrzeżeń do sporządzonego w dniu 10 grudnia 2013r. raportu z kontroli Powiatowego Inspektora Weterynarii , którego ustalenia potwierdziła również kontrola przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR. Dodatkowo wskazania wymaga, że z wniosku o przyznanie płatności wynika bowiem, że na powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] producent rolny zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni 19,62 ha. Tymczasem w trakcie kontroli ustalono, że maksymalna powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi 18,69 ha. W rezultacie powierzchnia wyłączona z płatności wynosiła 0,93 ha. Ponadto w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], której powierzchni zgłoszona do płatności wynosiła 1,66 ha (część działki AF i AG) stwierdzono, że maksymalny obszar kwalifikowany do płatności wynosi 1,60 ha. W konsekwencji w tym zakresie wyłączeniu podlegało 0,06 ha, a łączna powierzchnia wykluczona z płatności na podstawie przeprowadzonych pomiarów, w oparciu o system informacji działek rolnych, wyniosła 0,99 ha. Przechodząc do treści znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego wskazać trzeba, że zgodnie z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 964/2013 z dnia 9 października 2013r. w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 (Dz. U. L z 2013r. nr 268, str. 5), w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetamego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21 grudnia 2006r., str. 52, ze zm.) kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2.000 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,45365800%. Zgodnie z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń płatności, o których mowa w art. 78 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, czyli po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Z kolei stosownie do § 17c ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w przypadku stosowania współczynnika korygującego każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich. Jak wynika z art. 31a ww. ustawy o płatnościach [...] powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, jako specjalny organ kontroli, o którym mowa w art. 48 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, jest właściwy do przeprowadzania kontroli na miejscu w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności (ust. 1). Powiatowy lekarz weterynarii sporządza raport z czynności kontrolnych, który przekazuje do właściwego Kierownika Biura Powiatowego Agencji ( ust. 10). Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24. Zgodnie z ostatnim z cyt. przepisów w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5 %, a w przypadku powtarzających się niezgodności 15 %. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu zmniejszenia, gdy z uwagi na swój rozmiar, zasięg i trwałość, pzypadek niezgodności może być uważany za drobny. Przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt nie są jednak uznawane 1 drobne (art. 24 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ). Zgodnie z art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 bez uszczerbku dla obniżek lub wykluczeń zgodnie z art. 58 i 60 niniejszego rozporządzenia, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, jeśli obszar zadeklarowany w pojedynczym wniosku przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw (jeśli różnica ta wynosi nie więcej niż 3 % lub dwa hektary), pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla przedmiotowej grupy upraw. Jak wynika natomiast z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach [...] rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 - 1,00 ha, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę jpowierzchni co najmniej 0,1 ha, wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności oraz przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek przyznanie tej płatności. Zakres ustaleń niezbędnych dla oceny, czy zachodzą przesłanki do zastosowania pomniejszeń z tytułu nieprzestrzegania norm w przypadku jednolitej płatności obszarowej oraz płatności do owiec oraz zmniejszenia wynikającego z modulacji w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchnia grupy upraw podstawowych wyznaczają przepisy ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 1 i 2 tej ustawy wysokość płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni. Ponadto wysokość płatności do krów i owiec w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt danego gatunku kwalifikujących się do płatności i stawki tej płatności za 1 sztukę zwierzęcia danego gatunku. Wspólną cechą wszystkich płatności jest uwzględnienie zmniejszeń płatności wynikających z art. 133a ust. 3 rozporządzenia nr 73/2009, zmniejszeń płatności wynikających z dostosowania zgodnie z art. 10a rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości niezgodności. Zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzania Rady (UE) nr 1122/2009 "niezgodność", oznacza wszelką niezgodność z wymogami oraz normami. W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 12 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2004r. nr 91 poz. 872 ze zm.) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego zgłasza Kierownikowi Biura informacje określone w art. 8 ust. 2 rozporządzenia nr 21/2004 oraz ubój, zabicie lub padnięcie zwierzęcia w terminie 7 dni w przypadku owiec i kóz. W myśl art. 5 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 21/2004 nr 21/2004 ustanawiającego system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 i dyrektywy 92/102/EWG i 64/432/EWG (Dz. U. UE. L. nr 5 z 2004r. str. 8) każdy hodowca dostarcza właściwym władzom na każde żądanie wszystkich informacji na temat pochodzenia, identyfikacji i, gdzie właściwe, miejsca przeznaczenia zwierząt, które hodowca posiadał, przechowywał, transportował, sprzedawał lub ubijał w ciągu trzech ostatnich lat. Z kolei zgodnie z art. 20a ust. 1 i 3 ww. ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r., posiadacz owcy lub kozy, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 21/2004, dokonuje co najmniej raz na dwanaście miesięcy, nie później jednak niż w dniu jesiennego przeglądu stada, spisu owiec i kóz w tym stadzie obejmującego liczbę i numery identyfikacyjne tych zwierząt. Liczbę i numery identyfikacyjne owiec i kóz ustalone podczas spisu, posiadacz owcy przekazuje Kierownikowi Biura na formularzu udostępnionym przez Agencję albo w formie elektronicznej, w terminie 7 dni od dnia dokonania tego spisu. Zgodnie z art. 42 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, w związku z art. 15 ust. 6 rozporządzenia nr 65/2009, kontrole na miejscu obejmują wszystkie zwierzęta gospodarskie, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy podlegających kontroli, a w przypadku kontroli systemów pomocy odnośnie do bydła, również bydło nieobjęte wnioskiem. Kontrole na miejscu obejmują w szczególności sprawdzenie, czy liczba zwierząt obecnych w gospodarstwie, odnośnie do których złożono wniosek o przyznanie pomocy, i liczba sztuk bydła nieobjętego wnioskiem odpowiada liczbie zwierząt zapisanej w rejestrach, oraz w przypadku bydła, liczbie sztuk zgłoszonych do skomputeryzowanej bazy danych bydła. Kierując się treścią cyt. przepisów – przytoczonych także przez organ odwoławczy – nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość przyznania J. J. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości. Jeśli chodzi zaś o końcową wartość przyznanej pomocy to w tym zakresie należy w całości podzielić wyliczenia przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mianowicie, w przypadku jednolitej płatności obszarowej wskazać trzeba, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,99 ha, co stanowi 1,41 %. Na podstawie art. 7 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy o płatnościach [...] oraz art. 57 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1122/2009, wyliczono, że początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosiła 58.295,36 zł, co stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej, tj. 70,21 ha oraz stawki jednolitej płatności obszarowej za 2013r. (830,30 zł). Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. W związku z art. 19 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o płatnościach, mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych stronie płatności bezpośrednich, po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 81.510,74 zł – co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 19.275,15 euro – do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 17.275,15 euro zastosowano współczynnik korygujący w wysokości 2,453658000 %. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła zatem 423,87 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla jednolitej płatności obszarowej wynosi 1.281,95 złotych, co stanowi 303,15 euro. Po uwzględnieniu pomniejszenia wynikającego z zastosowania współczynnika korygującego jednolita płatność obszarowa wyniosła 57.013,41 zł. Jednakże w związku z wykryciem w trakcie kontroli siedziby stada nieprzestrzegania ww. norm oraz wymogów prawidłowo pomniejszono przysługującą płatność o 5 %, co stanowiło 2.850,67 zł (57.013,41 zł x 5%). W rezultacie kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń, wyniosła 54.162,74 zł (58.295,36 zł – 1.281,95 zł – 2.850,67 zł = 54.162,74 zł). Jeśli chodzi o uzupełniającą płatność obszarową to organ odwoławczy prawidłowo podniósł, że na podstawie art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy o płatnościach [...] oraz art. 57 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 początkowa kwota płatności wyniosła 9.247,13 zł – co stanowi iloczyn powierzchni stwierdzonej, tj. 66,34 ha i stawki uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (139,39 zł/ha). Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5.000 euro, które mają być przyznane rolnikowi w danym roku kalendarzowym zmniejsza się w roku 2013 o 10 %. Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych stronie płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego i płatności uzupełniającej, po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 91.682,53 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 21.680,51 euro do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 16.680,51 euro prawidłowo zastosowano 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła zatem 16.680,50 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wyniosła 6.412,63 złotych. O taką właśnie kolejną kwotę pomniejszono kwotę uzupełniającej płatności podstawowej, co przesądziło o ustaleniu wysokości uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na 2.834,50 zł. Przechodząc do uzupełniającej płatność obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) należy podzielić stanowisko organów, że zadeklarowana powierzchnia (3,87 ha) w całości kwalifikuje się do płatności. Na podstawie art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy o płatnościach [...] prawidłowo wyliczono, że początkowa kwota płatności wynosi 924,66 zł, co stanowi iloczyn powierzchni ustalonej 3,87 ha i stawki płatności zwierzęcej (238,93 zł/ha). Ponadto, kierując się treścią cyt. wyżej art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 oraz mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych J. J. płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 91.682,53 zł (co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 21.680,51 euro) do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 16.680,51 euro zastosowano 10 % zmniejszenia płatności uzupełniających. W rezultacie całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła 1.668,05 euro, z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wynosi 641,23 złotych, co stanowi 151,63 euro. Właśnie o kwotę tą prawidłowo pomniejszono wysokość uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, która końcowo wyniosła 283,43 zł. Jeśli chodzi zaś o wsparcie specjalne do samic z gatunku owca domowa (Ovis aries) wskazać trzeba, że zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt 2 ustawy o płatnościach [...] pomoc ta przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności, a ponadto na dzień 31 maja roku składania wniosku posiada co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa mających co najmniej 12 miesięcy życia, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym. Zgodnie z § 16b rozporządzenia z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą [...] wsparcie specjalne do samic z gatunku owca domowa (Ovis aries) przysługuje do zwierząt, które zostały wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, na podstawie zgłoszenia dokonanego do dnia 7 czerwca roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności. Rejony wrażliwe zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie rejonów wrażliwych pod względem gospodarczym lub środowiskowym (Dz. U. nr 39, poz. 212 ze zm.) i dla samic z gatunku owca domowa (Ovis aries) są to województwa: dolnośląskie, łódzkie, małopolskie, opolskie, podkarpackie, śląskie, świętokrzyskie. W przedmiotowej sprawie J. J. wnioskował o przyznanie płatności do 200 samic z gatunku owca domowa. Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o system identyfikacji i rejestracji zwierząt ustalono, że sztuka oznaczona numerem PL100015578119 została dwukrotnie zgłoszona do płatności – wobec czego została prawidłowo wykluczona z płatności. Z tego też względu początkowa ilość owiec kwalifikująca się do płatności wyniosła 199 sztuk. Ponadto ustalono, że 8 sztuk zgłoszonych do płatności, na dzień 31 maja 2013r. nie przebywało w siedzibie stada. Z tej przyczyny 8 sztuk wykluczono z płatności, zatwierdzając końcowo 191 sztuki jako spełniające warunki do przyznania płatności do owiec. Zgodnie z art. 66, w związku z art. 65 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w przypadku, gdy stwierdza się różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt, a liczbą zatwierdzoną całkowitą kwotę płatności do samic z gatunku owca domowa, do której rolnik jest uprawniony, obniża się o ustalany procent, jeżeli nie przekracza on 10%. W celu ustalenia procentu obniżki, liczbę owiec objętą wnioskiem, w odniesieniu do których stwierdzono nieprawidłowości (8 sztuk), podzielono przez łączną liczbę zatwierdzonych owiec (191 sztuk) – co dało 4,1885 % (1.014,88 zł). Mając na względzie powyższe prawidłowo pomniejszono początkową kwotę płatności w wysokości 24.230,26 zł (191 szt. x 126,86 zł/szt.) o ww. kwotę zawyżenia (1.014,88 zł). Tak obliczoną płatność (23.215,38 zł) pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. W związku z art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach [...], mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych stronie płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 81.510,74 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 19.275,15 euro, do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 17.275,15 euro zastosowano współczynnik korygujący w wysokości 2,453658000 %. W rezultacie całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 423,87 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla wsparcia specjalnego do samic z gatunku owca domowa wyniosła 510,52 zł – co stanowi 120,72 euro. Po uwzględnieniu tego kolejnego pomniejszenia wynikającego z zastosowania współczynnika korygującego płatność do owiec wyniosła 22.704,86 zł. Jednakże w związku z wykryciem w trakcie kontroli siedziby stada nieprzestrzegania norm oraz wymogów pomniejszono przysługującą płatność o 5 %, co stanowiło 1.135,24 zł (22704,86 zł x 5%). Z tych też względów wysokość płatności do owiec po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 21.569,62 zł (24.230,26 zł – 1.014,88 zł - 510,52 zł - 1135,24 = 21.569,62 zł). Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez J. J. należy wskazać, że podpisując wniosek o przyznanie płatności skarżący oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności oraz zobowiązał się do przestrzegania wymogów określonych w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. nr 17, poz. 224 ze zm.) przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Jeśli chodzi natomiast o powoływaną przez stronę broszurę pt. “Zasada Wzajemnej Zgodności (cross-compliance)", to opracowanie to ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi źródła prawa. Wskazać przy tym trzeba, że na str. 2 tej broszury zawarto następujące pouczenie, cyt. “UWAGA. Niniejsza broszura ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Treść broszury nie może być podstawą do jakichkolwiek roszczeń prawnych". Ze względu na powyższe brak podstaw by przyjąć – jak chce tego skarżący – brak negatywnych konsekwencji w przypadku niespełnienia przezeń wymogów ustawodawstwa krajowego i unijnego, o których przedmiotowe opracowanie – odnośnie rolników utrzymujących owce lub kozy – nie wspomina. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło