II SA/Ke 685/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 20 listopada 2025 r. znak: WIG.V.7221.8.2025 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. II SA/Ke 685/25 Uzasadnienie Decyzją z 20 listopada 2025 r., znak: WIG.V.7221.8.2025, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (ŚWINGiK), po rozpatrzeniu odwołania K. S. i A. S., utrzymał w mocy decyzję Starosty Kieleckiego z 15 września 2025 r., znak: GN-II.660.8.2025.PSB, o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie żądania zawartego we wniosku K. S. z 14 lutego 2025 r., uzupełnionego 5 marca 2025 r., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach sygn. VII Ns [...], o stwierdzeniu nabycia spadku "przez wpisanie mnie K. S. jako spadkobiercy po widniejącym w tej ewidencji moim ojcu F. G.". W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 14 lutego 2025 r. K. i A. S. złożyli w Starostwie Powiatowym w Kielcach pismo wraz załącznikami w postaci: kopii postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 26 października 2006 r., sygn. VII Ns [...] oraz kopii potwierdzenia odbioru przesyłki skierowanej do Starostwa przez Sąd Rejonowy w Kielcach. Pismo zawierało żądanie ujawnienia "tego postanowienia sądowego w ewidencji gruntów oraz wpisanie mnie K. S. jako spadkobiercy po widniejącym w tej ewidencji F. G.". W piśmie z 4 marca 2025 r. wnioskodawcy poinformowali o wniesieniu opłaty skarbowej, podtrzymali żądanie wyrażone we wniosku z 14 lutego 2025 r. i wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. Zawiadomieniem z 12 marca 2025 r. Starosta poinformował K. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w oczekiwanym przez zainteresowaną zakresie oraz zwrócił się do niej o podanie numerów działek ewidencyjnych ze wskazaniem nazwy obrębu celem prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W piśmie z 19 marca 2025 r. K. i A. S. poinformowali, że "dla nieruchomości będącej własnością mojego ojca F. G. jest prowadzony zbiór dokumentów - ZdNr [...]. W dokumencie tym znajdują się wszystkie źródłowe dokumenty własnościowe, numery wszystkich działek na rok 1975 w pkt. 4,5,6,7". Do pisma zostały dołączone kopie: zaświadczenia Sądu Rejonowego w Kielcach Wydziału VI Ksiąg Wieczystych z 18 maja 2006 r. Dz.odp. [...], postanowienia Sądu Powiatowego w Kielcach z 9 grudnia 1953 r. sygn. NS [...], aktu notarialnego z 25 lutego 1954 r. nr rep. [...], odpisu postanowienia Sądu Powiatowego z 16 marca 1954 r. nr.Dz.Zd. [...] Zd.Nr. [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. sygn. VII Ns [...]. Na podstawie przedłożonych dokumentów Starosta nie zdołał w pełni i bezsprzecznie zidentyfikować działek, których ma dotyczyć żądanie K. S. o czym poinformował zainteresowaną zawiadomieniem z 8 kwietnia 2025 r. i ponownie zwrócił się o wskazanie numerów działek, których ma dotyczyć oczekiwana przez nią aktualizacja. Jednocześnie organ zaznaczył, że numery te powinny być aktualnie obowiązującymi numerami, gdyż w dostarczonych dokumentach wymienione są numery sprzed przeprowadzonych aktualizacji ewidencji gruntów obrębu O. czy też sprzed dokonanych podziałów działek. Jednocześnie wskazał, że w aktualnie prowadzonym rejestrze gruntów dla obrębu O., gm. S. z działek wymienionych w punkcie 6 zaświadczenia z 18 maja 2006 r. Sądu Rejonowego w Kielcach VI Wydziału Ksiąg Wieczystych, widnieją działki o nr [...]. W roku 1975 działki o nr [...] uległy podziałowi odpowiednio na działki nr [...], z czego został sporządzony operat techniczny zaewidencjonowany w zasobie geodezyjnym i kartograficznym w dniu 2 września 1975 r. o identyfikatorze: [...]. Zainteresowani zostali także poinformowani, że w wyniku przeprowadzonej w aktualizacji ewidencji gruntów obrębu O. dokonano zmian w numeracji działek w sposób następujący: działki o numerach [...] oraz część działki nr [...] (będącej rowem) połączono w jedną działkę nadając jej numer [...] a działki nr [...] oraz część działki nr [...] (będącej rowem) połączono w jedną działkę nadając jej numer [...]. Podsumowując, w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów obrębu O. oprócz wskazanych przez K. S. w załączniku do wniosku z dnia 14 lutego 2025 r. działek o numerach [...] widnieją jeszcze działki o nr [...] (powstałe z połączeń innych działek, opisanych powyżej). W piśmie z 15 kwietnia 2025 r. K. i A. S., powołując się na sprawę GN-II.660.8.2025.PSB, zwrócili się o interwencję w sprawie ujawnienia "zmienionej sytuacji prawnej w Ewidencji Gruntów i Budynków w związku z doręczeniem przez Sąd Rejonowy w Kielcach odpisu Postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach w sprawie VII Ns [...] dotyczącej stwierdzenia nabycia spadku po F. G. ojcu K. S. i jego pozostałych dzieci i żyjącej jeszcze wtedy żony J. G.". Wskazali, że wspomniane postanowienie nie zostało ujawnione w ewidencji gruntów, mimo jego doręczenia do Starostwa Powiatowego w Kielcach 25 czerwca 2007 r. Do pisma K. i A. S. dołączyli kopie: potwierdzenia odbioru przesyłki wystosowanej przez Sąd Rejonowy w Kielcach do Starostwa Powiatowego w Kielcach sygn. VII Ns [...], postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. sygn. VII Ns [...], pisma z 19 marca 2025 r. złożonego w Starostwie Powiatowym w Kielcach przez zainteresowanych 20 marca 2025 r., zaświadczenia Wydziału VI Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kielcach z 18 maja 2006 r. o Dz.odp.[...], postanowienia Sądu Powiatowego w Kielcach z 9 grudnia 1953 r. sygn. Ns [...], aktu notarialnego o repertorium [...] z 25 lutego 1954 r., odpisu postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 16 marca 1954 r. nr.Dz.Zd. [...] Zd.Nr. [...]. W ocenie organu, z treści złożonego pisma jak i z dołączonych do niego załączników nie wynikało jednoznacznie, jakich działek ma dotyczyć żądanie K. S. wyrażone w piśmie z dnia 14 lutego 2025 r. W tej sytuacji Starosta zdecydował o dołączeniu do postępowania prowadzonego z wniosku ww. właścicieli działek o numerach [...] z obrębu O. gm. S. Zawiadomienie w tej sprawie z 19 maja 2025 r. zostało skierowane zarówno do K. S. jak i do J. L. (właścicielki działek nr [...]), L. G. (właściciela działek o nr [...]), W. G. (właściciela działek o nr [...]) oraz S. G. (właściciela działek o nr [...]). Zawiadomieniem z 27 maja 2025 r. Starosta zwrócił się wszystkich stron postępowania administracyjnego prowadzonego pod znakiem GN-II.660.8.2025.PSB o przedłożenie w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia, dokumentów innych niż postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. sygn. VII Ns [...] stwierdzające o nabyciu spadku po F. G. Organ zaznaczył przy tym, że ma to być dokument, z którego będzie wprost wynikać prawo własności K. S. lub jej poprzednika – F. G. do nieruchomości położonych w obrębie ewidencyjnym O., gm. S. o numerach działek [...]. W odpowiedzi S. G. złożył do akt postępowania kopię postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z 4 marca 2011 r., sygn. II Ca [...], wraz z uzasadnieniem, wydanego w sprawie o dział spadku w przedmiocie wniosku W. G. i M. G. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Postanowienie to zostało wydane w związku z apelacją K. S. (którą sąd ten oddalił) od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Kielcach z 30 lipca 2010 r., sygn. I Ns [...]. K. i A. S. złożyli 4 czerwca 2025 r. w Starostwie pismo, w którym wskazali, że K. S. wywodzi swoje prawa do opisanych wcześniej nieruchomości z postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. sygn. VII Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po F. G. W dniu 5 czerwca 2025 r. do organu wpłynęły tożsame w treści pisma W. G., J. L., L. G. oraz S. G., z których wynikało, że K. S. nie przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości składającej się z działek nr [...], co potwierdzają wpisy w księgach wieczystych o nr [...] oraz [...]. Wyjaśniono, że w sprawie o sygn. akt I Ns [...] nastąpił dział spadku, w ramach którego w wyniku zasiedzenia, K. S. nie nabyła żadnych praw do nieruchomości nr [...]". Na potwierdzenie do pism dołączono kopie: postanowienia wstępnego z dnia 30 lipca 2010 r. sygn. I Ns [...] i postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach sygn. II Ca [...] oraz wydruki treści elektronicznych ksiąg wieczystych o ww. numerach. W piśmie z 20 sierpnia 2025 r. K. i A. S. oświadczyli, że podtrzymują "swój pierwotny wniosek o wszczęcie postępowania z dnia 14.02.2025 r. uzupełniony w dniu 05.03.2025 r. w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach w sprawie VII Ns [...] o stwierdzenie nabycia spadku, którego odbiór w/wym Wydział pokwitował w dniu 25.06.20207 r." Z kolei w piśmie z 8 września 2025 r. stwierdzili: "nigdy nie przedstawialiśmy dokumentów własnościowych co do działek nr [...], ponieważ działki te nigdy nie stanowiły własności F. G., mojego ojca. Natomiast ojciec był jeszcze właścicielem działki nr [...] o powierzchni 0,18 ha oraz [...] o poz. 0,39 ha która była zabudowana domem, oborą i stodołą oraz nr [...] o pow. 1,36 ha. Na te działki już przedstawialiśmy dokumenty własnościowe, do tej sprawy." Podnieśli nadto, że organ nie podał ogólnej powierzchni nieruchomości będących własnością F. G. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 15 września 2025 r. W uzasadnieniu omówił jak zmieniały się, (od założenia ewidencji gruntów) dane podmiotowe działek wykazanych w operacie założenia ewidencji gruntów wsi O. jako działki składające się na gospodarstwo, którego władającym wówczas był F. G. Wyjaśnił, że nie zaktualizował danych ewidencyjnych w oparciu o wskazane przez K. S. postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z 23 października 2006 r. sygn. VII Ns [...], ponieważ w ewidencji nie został odnaleziony podmiot będący spadkodawcą w wymienionym postanowieniu. Stan prawny nieruchomości będących na czas zakładania ewidencji gruntów we władaniu F. G. został usankcjonowany innymi, w tym późniejszymi niż przywołane postanowienie dokumentami. W odwołaniu zarzucono organowi I instancji nieuwzględnienie treści postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach sygn. VII Ns [...], niewyjaśnienie stanu faktycznego, podstaw zmiany przez geodetę w 1975 r. powierzchni działek, brak rozróżnienia właściciela nieruchomości od spadkobierców i współmałżonka spadkobiercy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 2 pkt 8, art. 20, art. 24 ust. 2a, 2b i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ("p.geod.kart.") oraz § 11, § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (tj. decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. Samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania - na żądanie starosty - stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian, prowadzi do odmowy ich dokonania. Nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Zgodnie z ustaleniami organu, ewidencja gruntów dla wsi O. na terenie obecnej gminy S. została założona w latach 1966-1969. Wtedy też został sporządzony operat techniczny o identyfikatorze: [...], w którego skład wchodzi protokół ustalenia stanu władania gruntami z 1967 r., gdzie pod 12 numerem gospodarstwa wykazany został F. G., syn W. i K., jako władający gruntem oznaczonym numerami działek: [...]. Z kolei w protokole z zebrania władających gruntami położonymi we wsi O. (również wchodzącymi w skład ww. operatu) w sprawie ogłoszenia zainteresowanym danych zawartych w rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym, w pozycji rejestrowej nr 29 wyszczególniony został F. G. przy działkach o numerach [...] o łącznej powierzchni 3,99 ha. W rejestrach gruntów powstałych podczas zakładania ewidencji gruntów w 1969 r. F. G. został wykazany jako władający (nie jako właściciel) działkami o numerach: [...] o ogólnej powierzchni 3,98 ha. Następnie wpis ten został zmieniony, gdyż w miejsce władającego F. G., jako właściciel została wykazana J. G. c. J. i T. na podstawie aktu własności ziemi z 4 stycznia 1973 r. nr [...] wydanego przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kielcach. Na jego podstawie J. G. nabyła własność do działek z terenu wsi O. o numerach [...] o łącznej powierzchni 4,03 ha. W dniu 2 września 1975 r. do zasobu geodezyjnego został włączony operat techniczny o identyfikatorze: [...]. Jak wynika z tej dokumentacji, w szczególności z protokołu granicznego, geodeta wykonujący przedmiotową pracę stwierdził pomyłkę w obliczeniach powierzchni działki nr [...], zamiast 1,85 ha winno być 1,45 ha i taka też powierzchnia została przyjęta do podziału. Działka nr [...] (o pow. 1,54 ha) została podzielona na działki nr [...] o powierzchniach odpowiednio: 0,73 ha i 0,72 ha., działka nr [...] (o pow. 0,39 ha) została podzielona na działki nr [...] (o pow. 0,18 ha) i [...] (0,21 ha), a działka nr [...] o powierzchni ogólnej 0,18 ha na działki o nr [...] (o pow. 0,10 ha) i [...] (o pow. 0,08 ha). Również w 1975 r. został sporządzony akt notarialny (23 grudnia 1975 r.) repertorium A [...], którym J. G. darowała należącą do niej nieruchomość (na podstawie aktu własności ziemi nr [...] i księgi wieczystej aktualnie nr [...]), a składającą się z działek o nr o numerach [...] o łącznej ich powierzchni 4,03 ha, na rzecz synów: M. G. i W. G. M. G. otrzymał w drodze darowizny działki o nr [...] o całkowitej powierzchni 1,90 ha, a z kolei W. G. działki o numerach [...] o całkowitej powierzchni 2,13 ha. Na podstawie tego aktu notarialnego w rejestrze gruntów założonym w 1969 r. w pozycji rejestrowej nr 29 w miejsce J. G. wykazany został W. G., a w pozycji rejestrowej nr 204 został wpisany M. G. Stan jaki usankcjonowały zapisy zawarte w ww. akcie notarialnym został wykazany w księgach wieczystych o numerach [...] i [...] (aktualnie [...] i [...]). W księdze wieczystej o nr [...] w dziale drugim jako właściciel (działek o nr [...]) został wykazany W. G., M. G. - jako właściciel (działek o nr [...]) w księdze wieczystej nr [...]. Tym samym, zapisy w archiwalnych rejestrach gruntów (założonych w 1969 r. podczas zakładania ewidencji gruntów) pozostawały w zgodności z zapisami w ww. księgach wieczystych. W 1981 r. na terenie wsi O., gm. S. została przeprowadzona aktualizacja ewidencji gruntów, w ramach której został sporządzony operat techniczny o identyfikatorze: [...]. W trakcie prac aktualizacyjnych w odniesieniu do niektórych działek składających się na pierwotne gospodarstwo rolne będące we władaniu F. G. dokonano zmiany numeracji działek w następujący sposób: działki o nr [...] oraz część działki nr [...] będącej rowem połączono w jedna działkę o nr [...], ponadto działki nr [...] i część działki nr [...] będącej rowem połączono w jedną o numerze [...]. W powstałych w 1998 r. rejestrach gruntów z terenu wsi O., gm. S. w jednostce rejestrowej nr 18 jako właściciel działek o nr [...] o łącznej powierzchni 2,14 ha jako właściciel został wykazany W. G. Podstawą tego wpisu był akt notarialny z 23 grudnia 1975 r. Z kolei w jednostce rejestrowej nr 138 na podstawie tego aktu notarialnego wykazany został M. G. jako właściciel działek o nr [...] o powierzchni całkowitej 1,90 ha. W dniu 27 czerwca 2006 r. został sporządzony akt notarialny rep. A [...], którym M. G. darował będące w jego własności działki o nr [...] o łącznej powierzchni 1,90 ha córce – J. G. (aktualnie L.). Na tej podstawie jako właściciel została wykazana J. G. (L.) zarówno w ewidencji gruntów i budynków (zmianą materialno-techniczną dokonaną w dniu 9 sierpnia 2007 r. nr w Dz.: [...] i dowodzie zmiany: [...]) oraz w dziale drugim księgi wieczystej nr [...]. Tym samym należy stwierdzić zgodność pomiędzy stanem prawnym a stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków obrębu O. w zakresie w/w działek. Postanowieniem z 25 października 2006 r., sygn. VII NS [...], Sąd Rejonowy w Kielcach orzekł, że spadek po F. G. nabyli: żona J. G. w 5/20 części oraz ich dzieci: A. M., K. S., St. G., M. G. i W. G. po 3/20 części. Natomiast wchodzące w skład spadku po F. G. gospodarstwo rolne odziedziczyli: żona J. G. w 5/20 części oraz A. M., K. S., S. G., M. G. i W. G. po 3/20 części każde z nich. Postanowienie to nie stało się jednak podstawą do aktualizacji danych ewidencyjnych, ponieważ F. G. był już wykreślony z założonego w 1969 r. rejestru gruntów, w związku z wydanym aktem własności ziemi o nr [...] oraz aktem notarialnym z 23 grudnia 1975 r. Dokładnej daty nie można ustalić na podstawie kopii zapisów z archiwalnych rejestrów gruntów, ale można stwierdzić, że wykreślenie nastąpiło przed 1998 r., kiedy to powstały kolejne rejestry gruntów dla wspomnianej wsi. W dniu 30 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy w Kielcach wydał postanowienie wstępne w sprawie I Ns [...], w którym stwierdził, że M. G. nabył z dniem 23 grudnia 1985 r. przez zasiedzenie udziały przysługujące A. M.j (w wysokości 3/40), K. S. (w wysokości 3/40), S. G. (w wysokości 3/40), W. G. (w wysokości 3/40) we współwłasności nieruchomości położonej w O. składającej się z działek o numerach [...] o łącznej powierzchni 1,90 ha objętej księgą wieczystą nr [...]. Dalej orzekł, że W. G. nabył z dniem 23 grudnia 1985 r. przez zasiedzenie udziały przysługujące A. M. (w wysokości 3/40), K. S. (w wysokości 3/40), S. G. (w wysokości 3/40), M. G. (w wysokości 3/40) we współwłasności nieruchomości położonej w O., składającej się z działek o numerach [...] o łącznej powierzchni 2,13 ha objętej księgą wieczystą nr [...]. Sąd wyjaśnił, że w oparciu o wydany 4 stycznia 1973 r. akt własności ziemi nr [...] J. G. nie stała się wyłącznym właścicielem nieruchomości, na którą składały się działki o nr [...] o łącznej powierzchni 4,03 ha, a współwłaścicielem tej nieruchomości na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej wraz z F. G. W dacie sporządzenia darowizny w formie aktu notarialnego z 23 grudnia 1975 r. J. G. dysponowała udziałem w przedmiotowym gospodarstwie rolnym wynoszącym 5/8 części, na który składał się jej udział (1/2) oraz udział na podstawie dziedziczenia po F. G. w wysokości 1/8. Pozostała część udziału we własności wspomnianego gospodarstwa rolnego przysługiwała: A. M., S. G., M. G., W. G. i K. S. (również w ramach dziedziczenia po F. G.) a udziały każdego z nich wynosiły po 3/40. Tym samym, na podstawie ww. aktu notarialnego W. G. stał się właścicielem w 7/10 części nieruchomości składających z działek ewidencyjnych o nr [...] o łącznej powierzchni 2,13 ha, a M. G. - właścicielem działek o numerach: [...] o łącznej powierzchni 1,90 ha również w 7/10 części. Pozostała część udziału w obu, opisanych powyżej nieruchomościach przysługiwała A. M., S. G., M. G., W. G. i K. S. po 3/40 części każdemu. Udziały te (w wysokości 3/40), na skutek wydanego w dniu 30 lipca 2010 r. postanowienia o sygn. I Ns [...] stały się własnością M. G. i W. G. przez co stali się wyłącznymi właścicielami nieruchomości otrzymanych od J. G. w 1975 r. Postanowieniem z 4 marca 2011 r. sygn. II Ca [...] Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelację K. S. od ww. postanowienia Sądu Rejonowego. Z kolei D. G., W. G., L. G., S. G. i J. S. na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonym 8 maja 2019 r. rep. A [...] nabyli prawa do spadku po W. G. W oparciu o ten akt poświadczenia dziedziczenia ww. spadkobiercy zostali wykazani w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele nieruchomości położonej w obrębie O., gm. S. w trybie zmiany materialno-technicznej w dniu 11 października 2019 r. o numerze zmiany w Dz.: [...] o dowodzie zmiany: [...]. Akt ten stał się również podstawą wykazania D. G., W. G., L. G., S. G. i J. S. jako współwłaścicieli nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...], gdzie wcześniej wykazany był W. G. Reasumując ŚWINGiK stwierdził, że dane ewidencyjne w zakresie przedmiotowej sprawy pozostają w zgodności z aktualnymi dokumentami prawnymi, na które składają się zarówno postanowienia sądowe, akty notarialne jak i zapisy w księgach wieczystych. Nie jest możliwe zrealizowanie przez organ prowadzący ewidencję gruntów żądania K. S. polegającego na wykazaniu stanu prawnego w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. o sygn. VII Ns [...], gdyż stan ten został zmieniony później powstałymi dokumentami prawnymi. Zostały wydane kolejne postanowienia sądowe, które stały się podstawą do kolejnych zmian w danych ewidencyjnych. Wynika to z faktu, że starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest do rejestracji stanów podmiotowych (danych dotyczących właścicieli i władających) oraz przedmiotowych (danych dotyczących działek, budynków i lokali) w oparciu o zmieniające się w czasie i stosowne, kolejno powstające dokumenty i nie rozstrzyga samodzielnie o własności. Zobowiązanie to wynika z § 38 w zw. z § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podstawę dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych stanowi zatem najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Walor taki posiada postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z 30 lipca 2010 r., utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Kielcach z dnia 4 marca 2011 r. Oczekiwanie wykazania w ewidencji gruntów i budynków stanu wynikającego z postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. należy odczytywać jako chęć dokonania zmiany stanu prawnego, jaki został usankcjonowany postanowieniami sądowymi z 2010 r. i 2013 r., z którymi nie zgadza się K. S. W skardze do tut. Sądu K. S. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie kluczowych dowodów; organ nie przeprowadził prawidłowych ustaleń dotyczących numeracji działek, zatwierdził projekt podziału nieruchomości bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawa własności, zaniechał ujawnienia skarżącej jako spadkobiercy po F. G.; 2. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o prowadzonych czynnościach, nieprzekazanie odpisów pism i dokumentów, uniemożliwienie odniesienia się do twierdzeń osób trzecich; 3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, niewyjaśnienie dlaczego organ pominął dokumenty sądowe z 2007 r., niewskazanie, z jakich przyczyn uznał, że dokumenty z 2017 r. mają charakter aktualny mimo oczywistej sprzeczności z prawomocnym postanowieniem spadkowym, zawierają rozbieżności dotyczące numerów działek i uczestników podziału; 4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji opartej na decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości bez ustalonego stanu własności; organ zignorował fakt, że skarżąca jest spadkobierczynią po F. G.; 5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; 6. art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o osobach dopuszczonych do udziału w sprawie, brakach w dokumentach, konieczności uzupełnienia materiału dowodowego; II. prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 2a pkt 2 p.geod.kart. poprzez brak aktualizacji operatu mimo spełnienia przesłanek. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że F. G. w rezultacie podziału spadku po W. G. był właścicielem działek nr [...] o łącznej powierzchni 2,68 ha, czego dowodzi zaświadczenie Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w O. z 1965 r. i nakaz płatniczy na podatek gruntowy na rok 1954. F. G. nabył również działki nr [...] o łącznej powierzchni 1,26 ha. W rezultacie ogólna powierzchnia jego nieruchomości wynosiła 3,94 ha. W protokole ustalenia władania gruntami z 1967 r. F. G. widnieje pod nr. gospodarstwa 12 jako władający działkami nr [...]. Skarżąca zarzuciła organom pominięcie ustawy uwłaszczeniowej z 26 października 1971 r. Wskazała, że na protokole z 15 listopada 1972 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego (już po śmierci F. G.) widnieje nr ZNPBG ON [...], o którym żaden z organów się nie wypowiedział, czego dotyczy. Na tym protokole dopisana jest działka o pow. 0,18 ha. Dalej skarżąca wskazała na zaświadczenie ze zbioru dokumentów nr Zd [...] wydane przez Sąd Rejonowy w Kielcach Wydział Ksiąg Wieczystych 16 maja 2006 r., zgodnie z którym zbiór dokumentów o ww. numerze prowadzony jest dla nieruchomości stanowiącej własność F. G. W pkt. 7 tego zaświadczenia Państwowe Biuro Notarialne w Kielcach wydało postanowienie nr Dz. Kw [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki i wynika z niego, że w zbiorze nr Zd [...] nadal znajduje się nieruchomość stanowiąca własność F. G. Nie było więc żadnego podziału i działek łamanych, a w rezultacie działek nr [...]. O braku podziału działek świadczy również otrzymany w 2023 r. niezatwierdzony operat techniczny nr [...] różniący się od tego, który znajduje się w katach sprawy. W 2017 r. dokonano aktualizacji mapy zasadniczej do mapy sytuacyjno-wysokościowej. Operat pomiarowy został oznaczony numerem [...] i przyjęty w grudniu 2017 r. do zasobów archiwalnych Starostwa Powiatowego w Kielcach. W wykonanym szkicu zapisano numer operatu [....] wraz z działkami [...]. Z tych dwóch operatów wynika różnica w pomiarze 0,5 m miedzy działkami [...], a organ nie zajął z tej sprawie stanowiska. W postanowieniu Sądu Rejonowego w Kielcach dotyczącym zasiedzenia działka nr [...] nie widnieje. Postanowienie z 2006 r., które Starostwo otrzymało w 2007 r. było w tamtym czasie najpóźniej wydanym dokumentem będącym podstawą wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Na koniec skarżąca wskazała, że otrzymana przez nią decyzja ŚWINGiK z 20 listopada 2025 r. nie jest podpisana, ponieważ nie zawiera informacji, że została opatrzona podpisem elektronicznym. W odpowiedzi na skargę ŚWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której organ odniósł się do wszystkich kwestii istotnych w sprawie. W "Replice na odpowiedź na skargę" z 1 kwietnia 2026 r. skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski zawarte w skardze. Dodatkowo podniosła, że twierdzenie, iż F. G. "nie figurował" w ewidencji w 2007 r. jest wynikiem wcześniejszych błędów organu, który w latach 70. i 90. dokonywał nieprawidłowych wpisów pomijając F. G. jako współwłaściciela/władającego na zasadach uwłaszczenia. Gdyby organ rzetelnie wykonał postanowienie Sądu w 2007 r., stan prawny w ewidencji byłby zgodny z rzeczywistością, co zapobiegłoby późniejszym, kwestionowanym przez skarżącą zmianom w 2017 r. i 2019 r. Z kolei wykorzystanie mapy projektowej (kanalizacyjnej) do sankcjonowania zmian własnościowych i granic nieruchomości, w sytuacji gdy skarżąca zgłasza spór co do własności, jest naruszeniem art. 24 ust. 2b pkt 1 p.geod.kart. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 7 Konstytucji RP. Na rozprawie 9 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że do działu spadku po F. G. w ogóle nie doszło. Tamta sprawa zakończyła się na wydaniu postanowienia wstępnego o dziale spadku z 30 lipca 2010 r., a apelacja od tego postanowienia została oddalona. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że działka nr [...] nie znajduje się w jednostce rejestrowej, której dotyczyła zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy zainicjowane wnioskiem skarżącej z 14 lutego 2025 r., uzupełnionym 5 marca 2025 r., postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczyło działek znajdujących się w obrębie ewidencyjnym O., gm. S. o numerach [...]. Skarżąca wywiodła swe żądanie z postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r., sygn. VII NS [...], w którym orzeczono, że spadek po F. G. nabyli: żona J. G. w 5/20 części oraz ich dzieci: skarżąca, A. M., S. G., M. G. i W. G. po 3/20 części. Natomiast wchodzące w skład spadku po F. G. gospodarstwo rolne odziedziczyli: żona J. G. w 5/20 części oraz skarżąca, A. M., S. G., M. G. i W. G. po 3/20 części każde z nich. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.), dalej "p.geod.kart.", ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania gospodarczego i przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 tej ustawy, zawiera ona m.in. informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej). Aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie zmian wynikających z dokumentów stanowiących podstawę wpisu, którymi mogą być akty normatywne, prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne, materiały zasobu, wpisy w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacja architektoniczno-budowlana (art. 22 ust. 2). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z 30 września 2011 r., sygn. I OSK 1628/10). W orzecznictwie sądowym podkreśla się również, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Spełnia jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisu oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z 12 lipca 2012 r., sygn. I OSK 1004/11). Wszelkie spory dotyczące czy to prawa związanego z opisanym w ewidencji budynkiem, gruntem lub lokalem czy podmiotem widniejącym w ewidencji jako właściciel podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym (por. wyrok NSA z 22 grudnia 2009 r., sygn. I OSK 355/09). Postępowanie ewidencyjne nie kreuje stanu prawnego gruntu a organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie których dokonują zmian w ewidencji (por. wyroki NSA: z 8 lipca 2010, sygn. I OSK 1251/09, z 14 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 850/09). Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.geod.kart. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu (pkt 1) lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 2). Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni akceptuje stanowisko organów obu instancji, co do tego, że skarżąca na potwierdzenie wniesionego żądania nie przedstawiła dokumentów, z których wynikałaby zasadność jej wniosku. Jak wynika z prawomocnego postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Kielcach z 30 lipca 2010 r., sygn. I Ns [...], M. G. nabył z dniem 23 grudnia 1985 r. przez zasiedzenie udziały przysługujące skarżącej, a nadto A. M., S. G., W. G. (wszystkie w wysokości 3/40) we współwłasności nieruchomości położonej w O. składającej się z działek o numerach [...] o łącznej powierzchni 1,90 ha. Dalej stwierdził, że W. G. nabył z dniem 23 grudnia 1985 r. przez zasiedzenie udziały przysługujące skarżącej, a nadto A. M., S. G., M. G. (również wszystkie w wysokości 3/40) we współwłasności nieruchomości położonej w O., składającej się z działek o numerach [...] o łącznej powierzchni 2,13 ha. W. G. stał się właścicielem w 7/10 części nieruchomości składających z działek ewidencyjnych o nr [...] o łącznej powierzchni 2,13 ha, a M. G., również w 7/10 części - właścicielem działek o numerach: [...] o łącznej powierzchni 1,90 ha. Pozostała część udziału w obu opisanych powyżej nieruchomościach przysługiwała A. M., S. G., M. G., W. G. i skarżącej po 3/40 części każdemu. Udziały te (w wysokości 3/40), na skutek omawianego postanowienia stały się własnością M. G. i W. G. przez co stali się wyłącznymi właścicielami nieruchomości otrzymanych od J. G. w 1975 r. Z kolei D. G., W. G., L. G., S. G. i J. S. nabyli prawa do spadku po W. G. Zgodnie z art. 685 k.p.c. w razie sporu o istnienie uprawnienia do żądania działu spadku, jak również w razie sporu między współspadkobiercami o to, czy pewien przedmiot należy do spadku, sąd spadku może wydać postanowienie wstępne, które jest w sprawach o dział spadku orzeczeniem co do istoty sprawy kończącym sprawę w odniesieniu do przedmiotu, który jest objęty tym postanowieniem. W świetle wydanego 30 lipca 2010 r. postanowienia wstępnego, co do którego apelacja skarżącej została oddalona, na datę wniosku skarżąca nie dysponowała żadnym tytułem prawnym do działek, co do których toczyło się postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków kontrolowane w niniejszej sprawie. Organ trafnie wskazał, że nie jest możliwe zrealizowanie żądania skarżącej polegającego na wykazaniu stanu prawnego w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z 25 października 2006 r. Po tym postanowieniu wydane zostały kolejne postanowienia sądowe, które stały się podstawą zmian w danych ewidencyjnych. Na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany nieaktualnych już danych, gdy zmiany te wynikają z nowych zdarzeń prawnych. Nie jest natomiast dopuszczalne korygowanie wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów, co wynika wyraźnie z przywołanego już art. 22 ust. 2 p.geod.kart. W konsekwencji poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie jest ewentualna weryfikacja prawidłowości postępowania Starosty, który w 2007 r. nie wprowadził zmiany wynikającej z postanowienia z 25 października 2006 r. powołując się na to, że F. G. nie figuruje w ewidencji. Aktualnie nie ma zatem możliwości wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów wbrew treści postanowienia wstępnego z 30 lipca 2010 r. Organy ewidencyjne odzwierciedliły zmianę wynikającą z ww. postanowienia. Zgodnie z zasadą aktualności prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, która wymaga wprowadzania danych ewidencyjnych wynikających z dokumentów wnoszących nowsze istotne dowody w konkretnej sprawie, nie było możliwe dokonanie wnioskowanej aktualizacji. Skarżąca w istocie domaga się rozstrzygnięcia przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków sporu o własność, co jest niedopuszczalne. Postanowienie wstępne z 30 lipca 2010 r. wywołało konkretne skutki prawne w dacie kiedy stało się prawomocne i zostało uwzględnione w ewidencji. Wprowadzenie zmiany na podstawie postanowienia z 25 października 2006 r. oznaczałoby w istocie ingerencję w prawo własności osób, które nabyły, przez zasiedzenie, stosowne udziały w przedmiotowych działkach na podstawie postanowienia wstępnego. Tym bardziej, że zasiedzenie nastąpiło na datę 23 grudnia 1985 r., a zatem na długo przed stwierdzeniem nabycia spadku na podstawie postanowienia z 25 października 2006 r. Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania. ŚWINGiK zawiadomieniem z 30 października 2025 r. poinformował wszystkie strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zgłoszenia żądań. Organ nie ma obowiązku doręczania stronom postępowania administracyjnego wszystkich pism składanych w toku tego postępowania przez inne strony. Zgodnie z art. 73 § 1 zd. pierwsze k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Odnośnie do działki nr [...] o pow. 0,18 ha, co do której zdaniem skarżącej organ się nie wypowiedział, trzeba wyjaśnić że według organu nie ma takiej działki w jednostce rejestrowej, której dotyczy decyzja. Kwestię podpisu elektronicznego pod zaskarżoną decyzją wyjaśnił organ w skierowanym do skarżącej piśmie z 9 grudnia 2025 r. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.