II SA/Ke 686/16

PostanowienieWSA w Kielcach2017-04-28

Skład orzekający: Dorota Chobian

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, której odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, może skutecznie domagać się ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu w tym samym celu, jeśli nie zgadza się z opinią dotychczasowego pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o ustanowienie nowego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zostało już skonsumowane poprzez wyznaczenie adwokata i sporządzenie przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Niezadowolenie strony z tej opinii nie uprawnia do ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu, a sąd nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką.
Stan faktyczny
Skarżący D. S. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a wyznaczony adwokat z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku, uznając, że prawo pomocy zostało już skonsumowane. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z 10 marca 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r., na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 10 marca 2017 r, w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie z 10 marca 2017 r. Postanowieniem referendarza sądowego z 28 listopada 2016 r. ustanowiono dla D. S. na jego wniosek adwokata z urzędu w niniejszej sprawie. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokat P. G.-K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 7 grudnia 2016 r. oddalił skargę. Adwokat P. G.-K. złożyła 20 stycznia 2017 r. do Sądu opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący pismem z 20 lutego 2017 r. wniósł o przyznanie mu nowego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 10 marca 2017 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie tego wniosku na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zmianami), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu referendarz podał, że kwestia przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem z 28 listopada 2016 roku, którym ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu. Wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką w Kielcach konkretnej osoby pełniącej funkcję adwokata z urzędu i podjęcie przez nią czynności procesowych, w tym sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi wykonanie wydanego w przedmiotowej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 177 § 5 p.p.s.a, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika. Sytuacja taka nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że opinia prawna została sporządzona przez pełnomocnika skarżącego z zachowaniem zasad należytej staranności i zarządzeniem z 24 stycznia 2017 r. nakazał doręczenie tej opinii skarżącemu. Referendarz podkreślił, że nierzetelność opinii stwierdza Sąd, a nie strona niezadowolona z faktu jej otrzymania. Ponadto niezadowolenie strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie uprawnia Sądu do zmiany osoby pełnomocnika, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny (referendarz sądowy) nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką. Sąd (referendarz sądowy) wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 p.p.s.a. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (post. NSA z 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543). W związku z powyższym skarżący nie może skutecznie wnioskować o przyznanie kolejnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, gdyż przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (por. postanowienia NSA z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 i z 29 stycznia .2010 r., sygn. akt I OZ 45/10, opublikowane na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprzeciwie od powyższego postanowienia, skarżący podniósł, że 7 grudnia 2016 r., został poinformowany przez swojego pełnomocnika, że jego rola się kończy w dniu rozprawy, o uzasadnienie wyroku musi wystąpić sam, a skargę kasacyjną musi sporządzić inny pełnomocnik. Dlatego też ponownie wniósł o ustanowienie prawnika z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z 177 § 4 p.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Z treści art. 177 § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że po przedłożeniu Sądowi przez pełnomocnika z urzędu opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej i jej doręczeniu stronie, jeżeli strona nie zgadza się ze stanowiskiem ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika, to ustawodawca dopuszcza jeszcze jedynie możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika z wyboru. O powyższym skarżący został pouczony w piśmie sądowym z 24 stycznia 2017 r. Zatem skoro na tym etapie postępowania nie ma podstaw do wyznaczenia skarżącemu pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, to zgodzić należy się z referendarzem sądowym, że postępowanie w sprawie wniosku skarżącego stało się zbędne i należało je umorzyć. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło