II SA/Ke 691/06
WyrokWSA w Kielcach2007-04-25
Skład orzekający: Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nawet jeśli przekroczenie terminu jest niewielkie, a strona nie wniosła o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma bezwzględny obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jeśli termin ten został przekroczony, niezależnie od jego długości. Brak wniosku o przywrócenie terminu lub jego nieuprawdopodobnienie uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie odwołania. Kontrola sądu administracyjnego w takiej sytuacji ogranicza się do oceny formalnej poprawności zastosowania przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
A.K. złożył odwołanie od decyzji przyznającej zasiłek celowy z opóźnieniem. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując na prawidłowe pouczenie o terminie i jego upływ. Skarżący podniósł, że uchybienie było niewielkie i spowodowane okolicznościami niezależnymi od niego, a data na pieczęci potwierdza wcześniejsze złożenie odwołania. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.K. na postanowienie Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokat U.J. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...]Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie przez A.K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B. Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...], znak: [...] w sprawie przyznania A.K. zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 150,00 zł, w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż w/w decyzja organu I instancji, doręczona A.K. w dniu 5.10.2006r., zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego - za pośrednictwem Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej - w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Zatem termin do wniesienia odwołania - liczony według dyspozycji przepisu art. 129 § 2 w związku z art. 57 § 1 i 5 k.p.a. upłynął w dniu 19.10.2006r. Natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji A.K. złożył osobiście w Miejsko - Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej dopiero w dniu 23.10.2006r. Ze względu na powyższe organ odwoławczy na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Ubocznie Kolegium wskazało, iż wraz z odwołaniem nie została wniesiona prośba o przywrócenie terminu, ani też nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy odwołującego się.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. K., domagając się przyznania kwoty 5.200 zł płatnej raz w miesiącu do czasu znalezienia pracy i otrzymania pensji. Skarżący podniósł, iż uchybienie terminu, 1 lub 2 dni, zostało spowodowane koniecznością odebrania zasiłków i "zablokowania" pomysłów obecnej Dyrekcji Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wstrzymującej ich wypłatę. Podniósł, że odwołanie zostało w istocie wniesione dniu 21.10.2006r., o czym świadczy datownik na pieczęci w MGOPS.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., postanowienie (lub decyzja) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością uchylenia lub też stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia.
Na wstępie należy podnieść, że postępowanie odwoławcze przed organem II instancji jest ciągiem czynności procesowych, w ramach którego organ ten bada m.in. odwołanie pod względem formalnym. W tym stadium czynności wstępnych organ odwoławczy kontroluje dopuszczalność odwołania oraz bada, czy zachowany został ustawowy termin do wniesienia odwołania. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest bowiem zachowanie czternastodniowego terminu do jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kategoryczne określenie w w/w przepisie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a uchybienie temu obowiązkowi i merytoryczne rozpoznanie odwołania przez organ II instancji , stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Podkreśla to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r. (ONSA 1982, Nr 1, poz. 52).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z dnia [...] została doręczona A. K. w dniu [...] za pokwitowaniem. Decyzja ta, zgodnie z wymogami art. 107 § 1 k.p.a., zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie - w tym wypadku doręczenie decyzji - przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Skoro zatem decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu 5.10.2006r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19.10.2006r. Skarżący złożył osobiście odwołanie od decyzji organu I instancji w Miejsko - Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 23.10.2006r., co potwierdza data wpływu i adnotacja zamieszczone na odwołaniu. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż wniósł odwołanie 21.10.2006r. nie ma znaczenia w sprawie, albowiem już nawet w tej dacie odwołanie było niewątpliwie spóźnione. Również twierdzenia skarżącego, iż nieznacznie uchybił terminowi do wniesienia odwołania nie mają znaczenia w sprawie, albowiem jak już podkreślano na wstępie - uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W konsekwencji tych okoliczności nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia.
Podkreślić należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, iż odwołanie nie zawiera w swojej treści prośby o przywrócenie uchybionego terminu do jego wniesienia jak również uprawdopodobnienia uchybienia tego terminu bez winy skarżącego (art. 58 § 1 k.p.a.). Nie zaistniała zatem podstawa podejmowania przez organ odwoławczy jakichkolwiek działań w kierunku rozważenia możliwości przywrócenia uchybionego terminu zgodnie z art. 58 kpa (por. w tym zakresie wyrok NSA z dnia 17 listopada 1993 r., SA Gd 1434/93, podkreślający brak obowiązku informowania strony co do przysługującego jej prawa wnoszenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu, skoro nie chodzi tu o okoliczności prawne).
Wskazać również należy, iż kontrola legalności postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie daje podstaw do zastosowania art. 135 ustawy p.p.s.a w stosunku do decyzji objętej tym odwołaniem. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bo, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd podnoszone w skardze kwestie dotyczące istoty sprawy na tym etapie postępowania nie mogą być brane pod uwagę.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt. II wyroku oparto o § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.), w związku z art. 250 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło