II SA/Ke 693/09

WyrokWSA w Kielcach2010-02-18

Skład orzekający: Beata Ziomek, Jacek Kuza, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, może mieć interes prawny do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą zameldowania innej osoby w tym lokalu?
Ratio decidendi
Skarżący, który nie posiada tytułu prawnego do lokalu i został prawomocnie zobowiązany do jego opuszczenia, nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję dotyczącą zameldowania innych osób w tym lokalu. Jego zainteresowanie sprawą ma charakter jedynie faktyczny, a nie prawny. Nawet gdyby przyjąć istnienie interesu prawnego, skarga podlegałaby oddaleniu ze względu na istotne naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, w tym brak zapewnienia udziału wszystkim stronom i niepełne zebranie materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta o zameldowaniu G. S. i jej córki na pobyt stały w lokalu, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji wydał decyzję o zameldowaniu na wniosek G. S., której najemcą lokalu jest jej mąż, A. S. Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie zawiadamiając wszystkich stron (współwłaścicielek lokalu) i nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego. Skargę do WSA wniósł A. S., domagając się "zameldowania" członków jego rodziny "z powrotem".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. S. na decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2010r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata B. J. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych opłaty skarbowej, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. W. i J. R. od decyzji Prezydenta z dnia [...], orzekającej o zameldowaniu G. S. wraz z córką D. K. na pobyt stały w lokalu położonym w [...] – na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Prezydent Miasta orzekł o zameldowaniu G. S. wraz z jej córką na pobyt stały w lokalu położonym w [...] na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), uwzględniając jej wniosek z dnia 22 lipca 2005r.. Najemcą przedmiotowego lokalu jest mąż wnioskodawczyni A. S., który wstąpił w stosunek najmu lokalu po zmarłej matce M.P. Wojewoda uznał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 10 kpa, nie zawiadamiając wszystkich stron oraz art. 7 i art. 77 kpa, gdyż nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego, który umożliwiałby dokładne ustalenie stanu faktycznego i wydanie orzeczenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że jednym z głównych zadań wynikających z cytowanej ustawy jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Zameldowania dokonuje się poprzez złożenie w Urzędzie Gminy prawidłowo wypełnionego i podpisanego druku zgłoszenia pobytu stałego bądź czasowego trwającego ponad 3 miesiące. Jeżeli zgłoszenie budzi wątpliwości, zgodnie z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o zameldowaniu, bądź jego odmowie orzeka organ gminy, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z regułami zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy, zdaniem organu odwoławczego o tym, że w sprawie nie brały udziału współwłaścicielki lokalu – A. W. oraz J. R., którym nie doręczono decyzji organu I instancji, co stanowi nie tylko naruszenie art. 109 kpa, ale również ma wpływ na obliczanie terminu dla stron do wniesienia odwołania, który zgodnie z art. 129 § 2 kpa biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji ograniczył postępowanie dowodowe do przesłuchania strony postępowania G. S., której dotyczyła decyzja o zameldowaniu oraz świadka w osobie jej ciotki Z. S., zamieszkałej na ulicy Piekoszowskiej. Do akt dołączono również oświadczenie A. S. z dnia 25 września 2005r., który od 2004r. przebywa w Zakładzie Karnym, tak więc jego oświadczenie o fakcie pobytu G. S. wraz z jej córką w spornym lokalu, którego jest on najemcą nie może opierać się na własnych obserwacjach. Organ I instancji nie skorzystał z możliwości przesłuchania w sprawie osób postronnych – sąsiadów zamieszkałych na [...], ani też nie zwrócił się do odpowiednich służb z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli meldunkowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł A. S., domagając się "zameldowania" członków jego rodziny "z powrotem". Podniósł, że mieszka z obecną żoną i dziećmi od 2000r., dokonał remontu przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Z przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że kontrola ta oznacza, iż Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decydują przepisy prawa. Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa mającym stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia przez organ administracji stosownych czynności. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie legitymuje się interesem prawnym podlega oddaleniu. Dokonując oceny interesu prawnego skarżącego z uwzględnieniem powyższych uwag należy stwierdzić, że A. S. nie wskazał na żaden przepis prawa, który mógłby uzasadniać istnienie jego interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Wojewody uchylającej decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy zameldowania G. S. i jej córki w lokalu położonym w [...]. Z uzasadnienia skargi wynika natomiast, że skarżący upatruje swój interes prawny w tym, że jest aktualnym mężem G. S. i najemcą przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Należy jednak zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż Sąd Okręgowy w Kielcach w wyroku z dnia 1 grudnia 2003r., sygn. akt II Ca 425/03 orzekł o usunięciu A. S. oraz jego synów J. S. i P. S. wraz z osobami prawa ich reprezentującymi oraz rzeczami z przedmiotowego lokalu, oraz o ich uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Wykonanie opróżnienia lokalu Sąd nakazał wstrzymać do czasu złożenia przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, co nie zmienia faktu, że A. S. nie ma już uprawnień wynikających z prawa najmu, w tym do złożenia wniosku o zameldowanie w przedmiotowym lokalu członków swojej rodziny. Zauważyć należy bowiem, że znajdujący się w aktach sprawy wniosek o zameldowanie G. S. (nie opatrzony datą) złożyła nie G. S., lecz A. S. Skarżący miał zatem jedynie interes faktyczny we wniesieniu skargi, gdyż był bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej. Nie można było także przyjąć, że wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S. występował w imieniu G. S., skoro ze złożonej przez niego skargi nie wynika, aby był jej pełnomocnikiem. Obecna na rozprawie w dniu 18 lutego 2010r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach G. S. jedynie przyłączyła się do skargi A. S., nie twierdząc, że występował on w jej imieniu. Ubocznie można jednak dodać, że skarga podlegałaby oddaleniu nawet gdyby przyjąć, że skarżący miał interes prawny w jej wniesieniu. Należy bowiem w całości zaakceptować ocenę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 10, art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracyjny prowadząc postępowanie w przedmiocie zameldowania winien kierować się ogólnymi zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa zasadnie wskazał, że organ I instancji związany był wymogami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki, w szczególności do zapewnienia udziału wszystkim stronom tego postępowania, zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonania jego oceny oraz uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia wg wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. Niezapewnienie udziału w sprawie o zameldowanie współwłaścicielom przedmiotowego lokalu mieszkalnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 9 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. nr 87, poz. 960 ze zm.) G. S., która ubiegała się o zameldowanie na pobyt stały w lokalu położonym w [...], winna przedstawić na formularzu pobytu stałego potwierdzenie pobytu w tym lokalu, dokonane przez właściciela lokalu lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Jak wynika z akt sprawy współwłaściciele lokalu nie byli powiadomieni o tej sprawie, a z odwołania wynika, że nie wiedzieli o toczącym się postępowaniu. Gdy zdarzenie objęte obowiązkiem meldunkowym budzi wątpliwości, to organ na zasadzie art. 47 ust. 2 ustawy rozstrzyga w sprawie zameldowania. Jednak w takim postępowaniu, przeprowadzonym zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego należy przeprowadzić dokładne postępowanie dowodowe (przesłuchanie świadków, wywiad, kontrola meldunkowa) zapewniając udział wszystkim osobom mających w sprawie interes prawny (w tym współwłaścicielom lokalu) i na podstawie jego wyników ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji w sposób niezgodny ze wskazanymi zasadami, konieczność przeprowadzenia postępowania w znacznej części obligował organ odwoławczy do uchylenia decyzji z dnia [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło