II SA/Ke 695/06

WyrokWSA w Kielcach2007-03-07

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Danuta Kuchta, Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy zostało przeprowadzone prawidłowo, jeśli jeden ze współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości, uznany za stronę, zmarł przed wszczęciem postępowania, a jego spadkobiercy nie zostali w nim uwzględnieni?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uznanie zmarłego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości za stronę postępowania i brak uwzględnienia jego spadkobierców stanowi przesłankę do wznowienia postępowania z mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Naruszenie to ma charakter formalny i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, nawet bez merytorycznej oceny zarzutów skargi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.S. i A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa, w tym uznanie braku uzgodnienia z zarządcą drogi za podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn formalnych, wskazując na brak udziału spadkobierców zmarłego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Kolegium Odwoławczego na rzecz B.S. i A.S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2007r. sprawy ze skargi B.S. i A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Kolegium Odwoławczego na rzecz B.S. i A.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Ke 695/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosku A.S. i B.S. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Kolegium Odwoławcze z dnia 3 [...] stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] o ustaleniu na rzecz A.S. i B.S. warunków zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku usługowo-handlowego o powierzchni sprzedażowej nie przekraczającej 2000 m², nieuciążliwego dla otoczenia w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. nie wymagającego przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wraz z miejscami postojowymi w zakresie niezbędnym do funkcjonowania obiektu (nie mniej niż 50 i nie więcej niż 300 miejsc postojowych) na działkach oznaczonych nr ewid. 44, 45, 46 oraz budową zjazdu publicznego na działkach nr ewid. 46 i 247 – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana bez wymaganego przepisem art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) uzgodnienia z zarządcą drogi krajowej, do którego przylega obszar objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Zarządcą drogi krajowej nr 73 – ul. W. na odcinku od granicy miasta B. do ul. O. oraz ul. O. na odcinku od ul. W. do ul. P. jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Podjęcie decyzji o warunkach zabudowy bez wymaganego uzgodnienia stanowi rażące naruszenie prawa. Organ nadzoru podniósł, że podstawą do uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie należącym do zarządcy drogi są przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 205, poz. 2086 ze zm.). Ustawa ta jest jednym z przepisów odrębnych, z którymi stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinna być zgodna decyzja o warunkach zabudowy. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 3 lit. a i ust. 2 tej ustawy stanowi, że obiekty budowlane przy drogach krajowych w terenie zabudowy powinny być sytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 10 m, a tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego w odległości mniejszej może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi. Organ nadzoru uznał za rażące naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych określenie w decyzji z dnia 16 sierpnia 2006 r. linii zabudowy w odległości 8 m od krawędzi istniejącej jezdni drogi krajowej Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kolegium Odwoławczego złożyli A.S. i B.S., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W skardze zarzucono rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie: 1. art. 156 § 1 kpt. 2 kpa - poprzez uznanie, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez wymaganego przez prawo uzgodnienia z innym organem stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, 2. art. 54 ust. 4 kpt. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 106 kpa - poprzez uznanie, iż po wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie jest dopuszczalne zastępowanie obowiązku uzgodnienia decyzji z zarządcą drogi, 3. art. 156 § 1 kpt. 2 kpa i art. 61 ust. 1 kpt. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 43 ustawy o drogach publicznych - poprzez uznanie, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż jest niezgodna z przepisami prawa w zakresie odległości od linii krawędzi jezdni, pomimo tego, że usytuowanie obiektu budowlanego w odległości mniejszej może nastąpić za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż przedstawione w skardze. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. Oznacza to, że jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym badając stan sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Ocena ta jednak winna być dokonywana z poszanowaniem obowiązującego prawa, w tym przepisów prawa procesowego. Utrwalone w orzecznictwie jest stanowisko, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (p. uchwała NSA z dnia 25.IX.1995 r., VI SA 13/95, ONSA 1995/4/154, uchwała NSA z dnia 4.XII.1995 r., VI SA 20/95, ONSA 1996/2/54). Współwłaścicielem nieruchomości nr 74, sąsiadującej z nieruchomością nr 46, której dotyczy przedmiotowa inwestycja, zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów był B.W., którego organy administracyjne orzekające w sprawie niniejszej uznały za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy i kierowały do niego pisma oraz decyzję organu I instancji, jak i II instancji. Tymczasem, jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu Nr [...] w B. B.W. zmarł dnia 5 lutego 2006 r., a więc nie tylko przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, ale i przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] o ustaleniu na rzecz A.S. i B.S. warunków zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego, które nastąpiło dnia 26 czerwca 2006 r. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zatem przeprowadzone bez ustalenia i udziału spadkobierców B.W. oraz ustalenia, czy są oni nadal współwłaścicielami nieruchomości nr 74. Zgodnie z art. 922 § 1 kc prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców w chwili jego śmierci, jednakże dopiero po stwierdzeniu przez sąd nabycia spadku obowiązuje ustanowione w art. 1025 § 2 kc domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą. Jeżeli zatem spadkobiercy B.W. lub aktualny właściciel działki nr 74 bez swojej winy nie brali udziału w niniejszym postępowaniu, to jest to przesłanka do wznowienia postępowania z mocy art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Dla uchylenia decyzji na tej podstawie nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony. Naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Okoliczność braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy ma charakter formalny, co przesądza o tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może merytorycznie ocenić zarzutów skargi, koniecznym jest zaś uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji celem przeprowadzenia ponownego postępowania z zachowaniem wymogów formalnych. W tym postępowaniu wszystkie biorące w nim udział strony mają prawo do zgłaszania zarzutów i wniosków, które organ administracyjny uczyni przedmiotem swych rozważań. Mając powyższe na uwadze Sąd, nie wypowiadając się merytorycznie w sprawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1b, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło