II SA/Ke 697/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008r. sprawy ze skargi P. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oddala skargę. II SA/Ke 697/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia P. H., prowadzącego działalność gospodarczą Auto Serwis "[...]" przy ul. [...] w K., działając na postawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta uznające za zasadne nałożenie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednokondygnacyjnego warsztatu samochodowego dla samochodów osobowych i dostawczych (o masie całkowitej do 3,5 t ) przy ul. [...] w K., na działce o nr ewid. [...], obręb 0009. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji ustalił, że wnioskiem złożonym w dniu 6 maja 2008 r. P. H. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednokondygnacyjnego warsztatu samochodowego dla samochodów osobowych i dostawczych (o masie całkowitej do 3,5 t), na działce nr ewid. [...], obręb 0009, przy ul. [...] w K. SKO podało, że zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska organ prowadzący postępowanie, pismem z dnia 7 czerwca 2008 r. wystąpił do Państwowego Inspektora Sanitarnego o opinię w przedmiocie konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz co do zakresu ewentualnego raportu. W odpowiedzi na powyższe Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...], orzekł, iż powyższa inwestycja może stanowić zagrożenie dla ogółu elementów przyrodniczych, w związku z czym uznał potrzebę sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w zakresie określonym w art. 52 ust. 1 ustawy — Prawo ochrony środowiska. Organ odwoławczy podał, że zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta wskazując treść art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 2, art. 51 ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz § 3 ust. 1 pkt 70 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, nałożył na P. H. obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko powyższego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezydent Miasta wyjaśnił, że planowana inwestycja należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska i zaliczona jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane (§ 3 ust. 1 pkt 70 cyt. rozporządzenia) . Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożył P. H. podnosząc, że nałożony obowiązek znacznie opóźni rozpoczęcie budowy warsztatu narażając go równocześnie na kilkutysięczny wydatek. Ponadto podkreślił, że działka, na której planuje budowę warsztatu położona jest na terenach przemysłowych, natomiast w pobliżu znajduje się teren, na którym prowadzona jest kasacja pojazdów samochodowych. W takim sąsiedztwie oddziaływanie projektowanego warsztatu na środowisko nie będzie miało żadnego negatywnego wpływu, a wszelkie obowiązki, jakie musi spełnić projekt budowlany w tym zakresie oraz obowiązki w zakresie użytkowania obiektu wystarczyło wymienić w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. P. H. podał, że wprawdzie planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§3 ust. 1 pkt. 70 rozporządzenia ) jednakże przy nakładaniu obowiązku opracowania raportu należało wziąć pod uwagę szczegółowe uwarunkowania, związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia wymienione w § 5 w/w rozporządzenia. W przekonaniu skarżącego żaden z wymienionych w § 5 elementów, nie dotyczy planowanego przedsięwzięcia i jego lokalizacji, a więc obowiązek opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko jest bezzasadny. Rozpoznając powyższe zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Przytaczając treść art. 46 i art. 51 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska organ odwoławczy wskazał, że planowa inwestycja należy do kategorii przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy i zaliczona została do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane. Cytując treść art. 51 ust. 3 pkt 2 i art. 57 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska SKO wyjaśniło, że stosownie do powołanych przepisów organ prowadzący postępowanie pismem z dnia 17 czerwca 2008 r. wystąpił do Państwowego Inspektora Sanitarnego o opinię co do potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz co do zakresu ewentualnego raportu, natomiast pismem z dnia 18 czerwca 2008 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie i wystąpieniu do organu opiniującego oraz o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. Organ odwoławczy podkreślił, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, a w szczególności postanowienie Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stwierdzającego, że niniejsza inwestycja może stanowić zagrożenie dla ogółu elementów przyrodniczych oraz biorąc pod uwagę treść przepisów § 4 i § 5 cyt. Rozporządzenia, pozwala stwierdzić zaistnienie uwarunkowań, które uzasadniały konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zakres prac i czynności, które będą wykonywane w planowanym obiekcie powodować będzie emisje zanieczyszczeń pyłowo - gazowych, hałasu, ścieków socjalno - bytowych technologicznych i deszczowych, a także odpadów, co wskazuje na okoliczność, że inwestycja będzie miała wpływ na elementy środowiska, takie jak środowisko gruntowo - wodne, powietrze i klimat akustyczny. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P H. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że pismem z dnia 29 maja 2008 r. Urząd Miasta Wydział Ochrony Środowiska wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o planowanym przedsięwzięciu w zakresie korekty odległości od najbliższych zabudowań mieszkalnych, informacji co do konieczności usuwania zieleni, uszczegółowienia opisu wariantu najkorzystniejszego przyrodniczo, zaopiniowania innych ewentualnych wariantów przedsięwzięcia pod względem skutków ekologicznych. Pismem z dnia 11 czerwca 2008r. skarżący ustosunkował się w pełni do wezwania organu administracji i udzielił wyczerpujących wyjaśnień dotyczących skutków, jakie planowane przedsięwzięcie może wywrzeć na środowisko naturalne. Pomimo to organ wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o opinię, co do potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko i organ ten postanowieniem z dnia 9 lipca 2008r. orzekł, iż powyższa inwestycja może stanowić zagrożenie dla ogółu elementów przyrodniczych, w związku z czym uznał potrzebę sporządzenia w/w raportu. Przytaczając treść art. 51 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z § 3 ust. 1 pkt 70 rozporządzenia P. H. podniósł, że w dokumentacji dołączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia wykazał, jaki wpływ na środowisko będzie miała zamierzona inwestycja. W przekonaniu skarżącego brak jest zatem potrzeby powielania tych samych informacji w dokumencie posiadającym inną nazwę i sporządzonym wyłącznie dla zaspokojenia "widzimisię" organu prowadzącego postępowanie, który czuje się zobowiązany do nakazania opracowania opinii, mimo iż przepis przewiduje tylko taką możliwość. Ponadto skarżący stwierdził, że nie zgadza się z założeniem, iż planowana inwestycja może stanowić zagrożenie dla ogółu elementów przyrodniczych, biorąc pod uwagę szczegółowe uwarunkowania określone w § 4 i 5 rozporządzenia. W miejscu usytuowania inwestycji znajdują się bowiem torowiska należące do PKP, inne zakłady napraw samochodów, zakłady przemysłowe, zakłady kasacji pojazdów, których działalność powoduje większe zagrożenie dla środowiska niż dwustanowiskowy, jednokondygnacyjny zakład naprawy pojazdów samochodowych. Przytaczając treść § 5 rozporządzenia, skarżący podkreślił, że żaden z obszarów określonych w tym przepisie nie występuje na terenie planowanej inwestycji. Okolice ulicy [...] w K. od zawsze miały charakter terenów przemysłowych, stąd też zlokalizowanie w tym rejonie tak wielu torowisk i bocznic kolejowych, a dodatkowo umiejscowienie po ich przeciwnej stronie magazynów i zakładów przemysłowych. Absurdalne zatem - zdaniem autora skargi - pozostaje nakazanie przedsiębiorcy, który planuje wykonać mało znaczącą pod względem oddziaływania na środowisko inwestycję na terenach przemysłowych, sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Ponadto P. H. zarzucił, że państwo pozostawia więcej swobody w oddziaływaniu na środowisko naturalne podmiotom, które planują prowadzić działalność w istniejących, a niejednokrotnie zdewastowanych i nie nadających się do użytku obiektach, aniżeli podmiotom, które planują przystosować planowaną dopiero inwestycję budowlaną do wszelkich wymogów higienicznych i sanitarnych. Sporządzenie raportu w przekonaniu skarżącego jest zatem zbędne, bezcelowe i nastawione jedynie na generowanie dokumentacji powielającej istniejące postępowanie informacyjne oraz wykazuje brak umiejętności elastycznego stosowania prawa do konkretnego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postanowieniu organu odwoławczego będącego przedmiotem skargi, naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Stan faktyczny ustalony został przez organy obu instancji prawidłowo i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Prawidłowo także zastosowane zostały w sprawie przepisy prawa materialnego, a mianowicie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.08.25.150 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że planowane przez skarżącego zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie jednokondygnacyjnego warsztatu samochodowego dla samochodów dostawczych i osobowych, należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 pkt 70 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U.04.257.2573 ze zm.), przytaczanego w dalszym ciągu jako rozporządzenie. Takie przedsięwzięcie może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, przy czym obowiązek w tym zakresie stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu (art. 51 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust.3 ustawy). Stwierdzenie obowiązku sporządzenia raportu w przypadku inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 pkt 70 rozporządzenia, podlega uznaniu organu administracji publicznej, który każdorazowo, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, winien badać potrzebę opracowania tego typu dokumentu. W szczególności organ winien brać pod uwagę treść opinii właściwego organu inspekcji sanitarnej, która poprzedza postanowienie w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu (art. 51 ust.3 pkt 2 ustawy) oraz szczegółowe uwarunkowania, związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, o jakich mowa w § 5 rozporządzenia (art. 51 ust.2 ustawy). Stosownie do § 5 rozporządzenia uwarunkowaniami tymi są: 1) rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich, c) wykorzystywania zasobów naturalnych, d) emisji i występowania innych uciążliwości, e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii; 2) usytuowanie przedsięwzięcia - ze zwróceniem uwagi na możliwe zagrożenie środowiska - zwłaszcza przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolność samooczyszczania się środowiska i odnawianie się zasobów naturalnych, walory przyrodnicze i krajobrazowe oraz uwarunkowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające: a) obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, b) obszary wybrzeży, c) obszary górskie lub leśne, d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary sieci Natura 2000 wyznaczone w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone, g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, h) gęstość zaludnienia, i) obszary przylegające do jezior, j) obszary ochrony uzdrowiskowej; 3) rodzaj i skala możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z: a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, c) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, d) prawdopodobieństwa oddziaływania, e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ uzyskał opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który uznał potrzebę sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w przypadku przedsięwzięcia zamierzonego przez P. H. Jest to niewątpliwie argument przemawiający za koniecznością nałożenia obowiązku, o jakim mowa w art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy. Bezspornym jest także, iż planowany przez skarżącego warsztat będzie powodował szkodliwe dla środowiska emisje zanieczyszczeń pyłowo-gazowych, hałasu, ścieków socjalno-bytowych i technologicznych. Poza tym – jak wskazuje sam autor skargi – inwestycja będzie zlokalizowana na terenie przemysłowym, gdzie znajduje się dużo podobnych zakładów, "których działalność z pewnością powoduje zagrożenie dla środowiska większe, aniżeli dwustanowiskowy jednokondygnacyjny zakład naprawy pojazdów samochodowych". Okoliczność ta, podnoszona przez P. H. jako argument przemawiający za uwzględnieniem jego skargi - w świetle zacytowanego § 5 pkt 1b rozporządzenia – świadczy jednak o konieczności nałożenia w tym przypadku obowiązku sporządzenia raportu. Skumulowanie i nagromadzenie w jednym miejscu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, powoduje bowiem zmniejszenie zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania zasobów naturalnych, co z kolei nakazuje podejmowanie skutecznych działań zapobiegających takiemu stanowi rzeczy. Wszystkie te okoliczności uwzględnił organ wydając zaskarżone postanowienie, a zajęte stanowisko w przedmiocie obowiązku sporządzenia raportu należycie uzasadnił. Pogląd ten Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał także mające zastosowanie przepisy prawa materialnego, dlatego rozstrzygnięciu objętemu skargą nie można zarzucić dowolności. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, że okoliczność, iż w sprawie nie mają miejsca inne uwarunkowania, o jakich mowa w § 5 pkt 2 a-j rozporządzenia (które zresztą zacytowane zostały wyrywkowo i nie oddają całości uregulowań zawartych w tym przepisie), nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż przesłanki wymienione w § 5 nie muszą być spełnione kumulatywnie. Nie ma także racji skarżący zarzucając, że skoro złożył dokumentację wykazującą jaki wpływ na środowisko będzie miała zamierzona przez niego inwestycja, to "brak jest (...) potrzeby powielania tych samych informacji w dokumencie posiadającym inną nazwę i sporządzonym wyłącznie dla zaspokojenia widzimisię organu prowadzącego postępowanie". Stosownie do treści art. 52 ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest kwalifikowanym dokumentem zawierającym szereg wymienionych szczegółowo elementów, których brakuje w dokumentacji złożonej przez skarżącego, nazwanej "informacją o planowanym przedsięwzięciu", nieznanego autorstwa. Z tych względów nie może ona w żadnym razie zastąpić raportu, o jakim mowa w art. 51 ust.1pkt 2 ustawy. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.