II SA/Ke 697/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], po zapoznaniu się z wnioskiem J.F. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta decyzji z [...] uznającej J.F. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że powyższa decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego, została doręczona w trybie określonym w art. 44 § 1 - 4 kpa. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej 20 lutego 2017 r., o czym adresata powiadomiono umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłkę ponownie awizowano 28 lutego 2017 r., po czym 7 marca 2017 r. zwrócono do nadawcy. Zatem przewidziany w art. 129 § 2 kpa 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 21 marca 2017 r. Z tą datą decyzja stała się ostateczna. Natomiast odwołanie od tej decyzji zostało złożone w siedzibie organu pierwszej instancji 25 kwietnia 2017 r., a więc po upływie 35 dni od ostatniego dnia terminu do wniesienia odwołania. Wraz z odwołaniem J.F. zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podał, że doręczenie decyzji było nieskuteczne, ponieważ nigdy jej nie otrzymał i nie był poinformowany, że taka decyzja została wydana. O decyzji dowiedział się z pisma Starosty informującego m.in. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy z uwagi na ciążący dług alimentacyjny. Wnioskodawca dodał, że mieszka z bratem, który ma stwierdzoną silną depresję i zdarza się bardzo często, że przyjmuje korespondencję od listonosza w tym także awiza i nie przekazuje ich odpowiednim adresatom. Taka sytuacja mogła mieć miejsce w niniejszej sprawie. Analizując przedmiotową sprawę Kolegium cytując art. 58 § 1 i 2 kpa stwierdziło, że J.F. nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Jak wyjaśnił powodem uchybienia było brak przekazania mu decyzji lub awiza w odpowiednim czasie przez brata, który jest chory. Tymczasem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru bezspornie wynika, że z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki w sposób prawem przewidziany była ona złożona w placówce pocztowej na okres 14 dni. Przesyłka była awizowana dwukrotnie, zaś awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Opisane dowody nie potwierdzają zatem, aby brat wnioskującego odebrał awizo a tym bardziej korespondencję. Ponadto Kolegium wskazało, że okoliczności, o których pisze wnoszący - co potwierdzają akta sprawy - nie przeszkadzały mu w podjęciu wcześniejszej korespondencji organu pierwszej instancji, która podobnie jak niniejsza decyzja była złożona w placówce pocztowej na okres 14 dni. Awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, a mimo to strona w wyznaczonym terminie odebrała korespondencję. Choć, jak Kolegium przypuszcza, w tym okresie wnioskodawca również mieszkał z chorym bratem. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia J.F. stwierdził, że jest ono niesprawiedliwe i czyni mu w życiu ogromną krzywdę oraz zarzucił m.in. błędną ocenę stanu faktycznego, błędne uzasadnienie, rażący brak zaufania do strony postępowania, brak dobrej woli w ocenie wniosku o przywrócenie terminu oraz błędne przyjęcie, że jest winien nieodebrania korespondencji. W uzasadnieniu skarżący podał, że nigdy nie widział przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. O jej wydaniu dowiedział się dopiero z pisma Starosty. Podniósł, że nie można go obarczać odpowiedzialnością oraz karać za stan zdrowia jego brata. To jego brat ponosi winę za nieodebranie korespondencji. Skarżący zaznaczył, że dolegliwości jego brata są zmienne, a nieprzekazanie mu awiza, które było pośród wielu ulotek w skrzynce jest zachowaniem niezawinionym i nie może świadczyć o braku staranności w prowadzaniu własnych spraw. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuję: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że nie może być kwestionowane to, że doszło do uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...]. Natomiast podkreślenia wymaga, że do doręczenia tej decyzji doszło w trybie art. 44 kpa, a więc w trybie tak zwanego doręczenia zastępczego, przewidującego swego rodzaju fikcję doręczenia. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazywał na to, że nie wiedział o wydaniu decyzji, bowiem ani decyzji tej nie otrzymał ani też nie wiedział o awizach, podnosząc, że najprawdopodobniej zostały one odebrane przez brata, z którym zamieszkuje, który ma problemy psychiczne i który tej korespondencji mu nie przekazał. Skarżący do wniosku dołączył opinię sądowo psychiatryczną dotyczącą stanu zdrowia brata (stwierdzającą m.in. u niego zaburzenia psychotyczne) i wniósł o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i przesłuchanie brata na powyższe okoliczności. W świetle tak uzasadnionego wniosku zupełnie niezrozumiałe jest stanowisko Kolegium, z którego wynika, że ponieważ przesyłka była dwukrotnie awizowana, zaś awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, to "dowody te nie potwierdzają zatem, aby brat wnioskującego odebrał awizo, a tym bardziej korespondencję". Zauważyć bowiem należy, że fakt podwójnego awiza pozostawionego w skrzynce oddawczej stanowi tylko dowód na to, że doszło do skutecznego w rozumieniu art. 44 kpa doręczenia zastępczego, nie może natomiast stanowić jakiegokolwiek dowodu na to, kto wyjął awiza ze skrzynki i co się z nimi stało, a w szczególności, czy zostały one przekazane skarżącemu czy też nie. Natomiast organ ani nie ocenił dołączonej do wniosku opinii psychiatrycznej ani też nie przeprowadził dowodu z zeznań brata skarżącego, a jednocześnie w uzasadnieniu nie wskazał na jakąkolwiek winę czy też niedbalstwo ze strony skarżącego, które przemawiałyby za nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Niezrozumiałe jest również stwierdzenie organu, że skoro wcześniej skarżący podejmował korespondencję organu I instancji, która także była awizowana, pomimo, że również mieszkał z chorym bratem, to ma to być argumentem przemawiającym za nieuwzględnieniem wniosku. Fakt wcześniejszego podejmowania korespondencji świadczy tylko o tym, że skarżący wówczas otrzymał awiza, co pozwoliło mu na odbiór korespondencji z placówki pocztowej. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu Kolegium rozpoznało wniosek z naruszeniem art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz 58 kpa, zaś wydane postanowienie narusza art. 107 § 3 kpa. Dlatego też podlegało ono uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Ponownie rozpoznając wniosek w pierwszej kolejności Kolegium winno ustalić, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji, a więc w realiach tej sprawy, kiedy zostało mu doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 6 kwietnia 2017 r. znak [...]. W sytuacji, gdy zostanie ustalone, że prośba o przywrócenie terminu została wniesiona w 7-dniowym terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa, organ rozpoznając wniosek winien wyeliminować stwierdzone wyżej nieprawidłowości. Tak więc organ nie może uznawać, że fakt pozostawienia dwukrotnie awiza w skrzynce w jakikolwiek sposób podważa wiarygodność twierdzeń skarżącego, że awizo zostało odebrane przez jego brata i nie zostało mu przekazane, jak również organ nie może rozumować w ten sposób, że skoro wcześniej skarżący odebrał przesyłkę awizowaną to nie uprawdopodobnił, że nie wiedział o innej, późniejszej, również awizowanej przesyłce. Jeśli organ będzie uważał, po ewentualnym przesłuchaniu brata skarżącego, że J.F. ponosi jakąkolwiek winę w uchybieniu terminu, powinien wprost wskazać, na czym ta wina polega. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest bowiem takiego wskazania.