II SA/Ke 698/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów p o s t a n a w i a: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata; III. ustanowić dla J. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. Skarżąca J. S. złożyła w dniu 17 grudnia 2009r. formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w przedmiocie ewidencji gruntów. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2009r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach oddalił wniosek J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, przyznał jej natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. Rozpoznając sprzeciw od powyższego postanowienia Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest częściowo zasadny. Z formularza złożonego przez J. S. wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z mężem. Jako majątek wykazała dom wielkości 120 m² i nieruchomość rolną o powierzchni 5,72 ha wraz z budynkami gospodarczymi. Podała, że nie osiąga żadnych dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, albowiem jest ono nierentowne z uwagi na niską klasę gruntów. Dopłaty do gospodarstwa z Unii Europejskiej zostały z kolei zawieszone ze względu na toczące się postępowania sądowe i administracyjne w przedmiocie ustalenia granic gruntów. Jedynym dochodem rodziny jest emerytura męża w wysokości 1653,72 zł miesięcznie. Z dołączonych do wniosku wydruków bankowych wynika, że mąż J. S. spłaca 2 kredyty w ratach po 181,41 zł i 231,53 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni opłaca kwartalną składkę na KRUS w wysokości 294 zł. Do wniosku dołączyła ponadto faktury miesięcznych opłat za telefon komórkowy w wysokości 104,48 zł i 106,22 zł, faktury opłat za energię elektryczną w wysokości 89,27 zł, 58,82 zł i 138,07 zł, jak również liczne rachunki za kserokopie dokumentów z ewidencji gruntów. W myśl generalnych zasad dotyczących postępowań sądowych, wynikających z obowiązujących przepisów prawa, koszty sądowe, w tym również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Tym niemniej przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pozwalają stronom nie posiadającym wystarczających środków finansowych niezbędnych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 245 § 1-3 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków lub tylko od opłat sądowych i wydatków albo tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć zatem charakter wyjątkowy i być stosowane wobec osób żyjących w ubóstwie, np. bezrobotnych bez prawa do zasiłku, osób ze względu na okoliczności życiowe pozbawionych środków do życia. Strona postępowania powinna partycypować w jego kosztach jeżeli dysponuje jakimikolwiek środkami finansowymi, w szczególności gdy osiąga stały miesięczny dochód przewyższający minimalne ustawowe wynagrodzenie za pracę. W niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, albowiem J. S. nie wykazała, że jest osobą żyjąca w ubóstwie, pozbawioną środków do zaspokojenia elementarnych potrzeb swoich i rodziny. W toczącym się przed tut. Sądem postępowaniu w sprawie II SA/Ke 40/09 skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz wpłaciła 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Takie same koszty sądowe występują również w rozpatrywanej sprawie. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżąca, przy dochodach męża w wysokości 1653,72 zł na dwuosobową rodzinę, jest w stanie wygospodarować środki finansowe na wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz pokryć ewentualne koszty postępowania na późniejszym etapie, które jednorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu skarżąca nie jest natomiast w stanie przy wykazanych dochodach ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Wniosek J. S. o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie zasługiwał więc na uwzględnienie, przy czym Sąd ustanowił radcę prawnego, oddalając wniosek o ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.