II SA/Ke 699/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 marca 2007r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] znak: [...] organu I instancji o przyznaniu H. S. pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 106,80 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2006r. do dnia 31 lipca 2009r. wraz ze składką zdrowotną na czas trwania świadczenia. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 16 lipca 2006r. H. S. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie zasiłku stałego. Organ I instancji ustalił, iż H. S. jest właścicielką gospodarstwa rolnego w miejscowości C. o pow. 1,826 ha przel. i obliczył dochód wnioskodawczyni na kwotę 354,24 zł. Stosownie bowiem do treści art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł - (1,826 ha x 194,00 zł). Ponadto, wnioskodawczyni ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (zgodnie z orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]). Dlatego też, mając na uwadze dyspozycję art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", decyzją z dnia [...] znak: [...] organ I instancji orzekł o przyznaniu H. S. pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 106,80 zł miesięcznie od dnia 1 lipca 2006r. do dnia 31 lipca 2009r. W podstawie prawnej podano m. in. przepis art. 9 ust. 1 pkt 25 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003r. Nr 45 poz.391 ze zm.). Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła H. S., podnosząc, iż nie uzyskuje ze swojego gospodarstwa rolnego żadnych dochodów, ponieważ zostało nieodpłatnie wydzierżawione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając odwołanie za niezasadne, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż H. S. spełnia określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej warunki do przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego, gdyż jest pełnoletnią osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności, zaś jej dochód wynosi 377,98 zł (207 zł x 1,826 ha). Odnosząc się do dokonanych przez organ I instancji obliczeń wysokości dochodu i zasiłku stałego Kolegium uznało je za prawidłowe - z uwagi na obowiązującą w dacie wydania decyzji przez organ I instancji regulację art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 9 cyt. ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, iż wyliczenia te pozostają właściwe pomimo treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006r. Nr 135 poz. 950), zgodnie z którym od dnia 1 października 2006r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, zaś kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego wynosi 207 zł. Stosownie do przepisu art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej zmiana dochodu w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W rozpoznawanej sprawie zmiana kwoty dochodu H. S. wyniosła 23,74 zł (377,98 zł - 354,24 zł), a zatem mniej niż wynosi 10 % kwoty 477 zł. Kolegium nadmieniło, że organ I instancji w podstawie prawnej decyzji winien powołać przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 210 poz. 2135), a nie przepisy ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Ta ostatnia ustawa na mocy art. 251 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z dniem 1 października 2004r. została uchylona. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują wyłączenia dochodu z gospodarstwa rolnego w przypadku jego wydzierżawienia. Decyzją z dnia [...] znak [...] organ I instancji stwierdził wygaśnięcie z dniem 1 października 2006r. decyzji z dnia [...]znak: [...], z uwagi na treść oświadczenia H. S. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu II instancji wniosła H. S., żądając jej zmiany i przyznania jej zasiłku stałego w maksymalnej wysokości przewidzianej przepisami prawa. Skarżąca zarzuciła wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia w oparciu o błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego, podczas gdy w rzeczywistości nie przynosi ono żadnych korzyści. Wynika to z faktu, iż jest osobą niepełnosprawną, samotną i nie może pracować fizycznie, zaś zatrudnianie pracownika jest dla niej nieopłacalne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64 poz. 593 ze zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przez całkowitą niezdolność do pracy rozumie się m. in. legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy). Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje m. in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Z kolei stosownie do przepisu art. 37 ust. 2 cyt. ustawy w przypadku osoby samotnie gospodarującej kwotę zasiłku stałego ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 9 ust. 1 cyt. ustawy kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata. Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006r. Nr 135 poz. 950), od dnia 1 października 2006r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł (§ 1 pkt 1 lit. a), zaś kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego wynosi 207 zł (§ 1 pkt.2 lit. e). Natomiast zgodnie z przepisem art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznanej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych H. S. jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,7 ha (przeliczeniowe 1,826 ha). Ustalenia zatem organu odwoławczego, iż skarżąca od dnia 1 października 2006r. uzyskuje dochód z hektara przeliczeniowego w wysokości 377,98 zł (207 zł x 1,826 ha) są prawidłowe. Należy również podzielić ustalenia i argumentację prawną organu odwoławczego, iż zmiana przepisów, która zaszła w trakcie prowadzonego postępowania, nie miała wpływu na wysokość przyznanego świadczenia pieniężnego, gdyż kwota zmiany dochodu w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zmiana kwoty dochodu H. S. wyniosła bowiem 23,74 zł (377,98 zł - 354,24 zł), a zatem mniej niż wynosi 10 % kwoty 477 zł ( kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). Zgodnie z przepisem art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej ( obowiązującym w dacie wydawania decyzji organu I instancji) przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł., zaś zgodnie z § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przyjmuje się kwotę dochodu z 1 ha przeliczeniowego w wysokości 207 zł. Takie brzmienie przepisów oznacza, że na użytek tej ustawy ustawodawca wskazuje, że osoba będąca właścicielem gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód miesięczny z 1 ha przeliczeniowego we wskazanej przepisami kwocie. Innymi słowy, ustawa o pomocy społecznej nie daje podstaw prawnych do wyłączenia dochodu z hektarów przeliczeniowych w sytuacji wydzierżawienia gospodarstwa rolnego lub jego części. Dochód z hektarów przeliczeniowych ustala się tak samo, bez względu na fakt czy gospodarstwo rolne lub jego część uprawiana jest bezpośrednio przez właściciela czy też oddane zostało w dzierżawę. Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.