II SA/Ke 703/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego E. P. kwotę 439,20 (czterysta trzydzieści dziewięć i 20/100) złotych, w tym 79,20 złotych VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA / Ke 703 / 06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania J. D. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 30 września 2005r., orzekającej o odmowie zwrotu na rzecz J. D. nieruchomości położonej w K. przy ul. P., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr 46 o pow. 0.2354 ha, której obecnie w ewidencji gruntów odpowiada część działki nr 101/ 75, objętej księgą wieczystą KW Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 9 a, art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda ustalił, że ostateczną decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta orzekł o wywłaszczeniu na potrzeby Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. nieruchomości o powierzchni 0.2354 ha, oznaczonej numerem 46, położonej w K. przy ul. P., stanowiącej własność J. D. Decyzja ta została wydana w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy szpitala z polikliniką dla KW MO w K. Zgodnie z powyższym planem wywłaszczona nieruchomość przeznaczona została pod budowę stacji trafo, tlenowni, magazynu materiałów aptecznych, garaży wraz z podjazdem i budynku portierni. Pismem z dnia 20.01.2000r. J. D. wystąpiła m. in. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Po wszczęciu postępowania zostały przeprowadzone oględziny. Jak wynika z protokołu z tej czynności przedmiotowa nieruchomość, która ma kształt prostokąta, północną granicą przylega do ul. P., od południa graniczy z działką 101/47, jej granicę wschodnią stanowi ściana garaży znajdujących się na tej działce. Granica zachodnia przebiega wzdłuż szpitalnego budynku szpitala ginekologicznego w odległości około 3 m. Około 50% nieruchomości zajmuje budynek garażowy murowany, składający się z 14 boksów. Przez środek w kierunku południowym przebiega nieutwardzona skarpa o wysokości 4 m. Cała nieruchomość porośnięta jest trawą i krzakami. Na powierzchni znajdują się dwie studzienki kanalizacji deszczowej, studzienka telekomunikacyjna oraz linia telefoniczna. W 1/3 części budynku garażowego były zamontowane urządzenia energetyczne i rozdzielnia – urządzenia niezbędne do zapewnienia właściwego funkcjonowania Polikliniki. Reszta budynku to boksy garażowe, które są wykorzystywane na materiały niezbędne na wypadek zagrożenia oraz garaże samochodowe. Z pisma ZZOZ Zarządu Służby Zdrowia MSW i A z dnia 11 czerwca 2001r. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się stacja trafo, garaże dla karetek, pomieszczenia, w których składowane są materiały z niedokończonej inwestycji, magazyny materiałów i drobnego sprzętu, rury, które są potrzebne do remontu sieci wodnej a także odprowadzenie rury z ciepłą wodą w celu zabezpieczenia drugiego ujęcia dla Szpitala Ginekologiczno – Położniczego. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta odmówił zwrotu na rzecz J. D. nieruchomości. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na brak należytego zbadania przez organ I instancji przesłanek z art. 136 ust. 3 i 137 ugn. W celu wykonania zaleceń Prezydent wystąpił do ZOZ MSW i A z prośbą o udzielenie informacji, czy obiekty znajdujące się na nieruchomości zostały wzniesione przed upływem 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. W odpowiedzi przesłana została przez Dyrektora ZOZ MSW i A kserokopia protokołu rozdysponowania majątku i mienia Komendy Wojewódzkiej Policji w K. na rzecz Zarządu Służby Zdrowia MSW w K. z dnia 27.12.1990r., w skład którego wchodziła m. in. nieruchomość będąca przedmiotem sprawy. Z protokołu tego wynika, że w dniu rozdysponowania na działce znajdował się murowany budynek garażowy wraz z agregatownią i stacją trafo a przez nieruchomość przebiegały urządzenia infrastruktury technicznej, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania szpitala. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta ponownie odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa, będącej w trwałym zarządzie Zakładu Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w K., uzasadniając to tym, że cel wywłaszczenia określony w ogólnym planie realizacyjnym, zatwierdzonym decyzją z dnia [...] został zrealizowany a tym samym nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ I instancji wskazał nadto, że jakkolwiek plan ten nie uwzględniał w swojej treści takich elementów jak uzbrojenie terenu, to uznać należy, że budowa infrastruktury technicznej, obsługującej wzniesione zgodnie z planem obiekty, mieści się w ramach realizacji zadania inwestycyjnego p. n. Budowa Szpitala z Polikliniką KWMO w K., na które przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona. W odwołaniu od tej decyzji J. D., wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i domagając się zwrotu przynajmniej części nieruchomości, która pozostała niezabudowana, zarzuciła, iż decyzja ta jest dla niej krzywdząca, ponieważ wybudowano garaże, które obecnie dzierżawią osoby trzecie, tym samym nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia gdyż nie jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania szpitala. Podniosła także, że nie zgodziła się na proponowaną zamianę wywłaszczonej nieruchomości na prawo użytkowania wieczystego innej nieruchomości, bowiem nie odpowiadała jej lokalizacja oraz, że nie odebrała także złożonego do depozytu sądowego odszkodowania. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda wskazał, że poza sporem jest to, że w dniu 27 grudnia 1990r. to jest w dniu przekazania majątku i mienia Komendy Wojewódzkiej Policji w K. na rzecz Zarządu Służby Zdrowia w K. na działce objętej wnioskiem o zwrot znajdował się budynek garażowy, agregatownia, stacja trafo oraz urządzenia infrastruktury technicznej niezbędne do prawidłowego funkcjonowania kompleksu szpitalnego. Mając na uwadze poczynione w trakcie wizji w 2000r. i w 2005r. ustalenia cel określony w decyzji wywłaszczeniowej wynikający z planu realizacyjnego nie został zrealizowany w całości. Zgodnie bowiem z tym planem na przedmiotowej nieruchomości miała być zrealizowana stacja trafo, tlenownia, magazyn materiałów aptecznych, garaże wraz z podjazdem i budynek portierni. Zatem organ odwoławczy nie podzielił ustaleń organu I instancji co do zrealizowania w całości celu, na jaki nieruchomość została wywłaszczona. Jednakże organ ten , powołując się na treść art. 137 ust. 2 ugn wskazał, iż nie jest możliwy zwrot części wywłaszczonej nieruchomości bowiem zgodnie z obowiązującymi w dacie złożenia wniosku o zwrot ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość położona jest na terenie przeznaczonym pod usługi zdrowia, urządzenia specjalne – tereny zamknięte bezpieczeństwa wewnętrznego. Biorąc to pod uwagę oraz stan nieruchomości Wojewoda stwierdził, że pomimo braku pełnej realizacji celu wywłaszczenia nie ma podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłej właścicielki, nie ma bowiem możliwości zgodnego z prawem, stosownie do obowiązującego w dniu złożenia wniosku o zwrot planu miejscowego, racjonalnego zagospodarowania części nieruchomości, na której cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, co wyłącza zastosowanie art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów Wojewoda wskazał, że kwestie dotyczące wypłaty odszkodowania, przyznania nieruchomości zamiennej czy zwaloryzowania naliczonego odszkodowania nie mogą być przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu, które opiera się jedynie na zbadaniu przesłanek zbędności nieruchomości a nie prawidłowości postępowania wywłaszczeniowego. W skardze na tę decyzję J. D. domagała się jej uchylenia a ponadto zasądzenia stosownego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz wypłacenia zwaloryzowanego odszkodowania, znajdującego się w depozycie Sądu Rejonowego w K. Skarżąca zarzuciła, że wywłaszczona nieruchomość według pierwotnie opracowanej dokumentacji miała być dla potrzeb szpitala, jako działka rekreacyjna, na co ona wyraziła zgodę a tymczasem zbudowano na niej 14 garaży, dwie studzienki kanalizacji deszczowej, linię telefoniczną i ułożony został kabel ziemny telefoniczny. Dlatego też zdaniem skarżącej nieruchomość nie została, wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Szpital z Polikliniką miał być wybudowany z trzech pawilonów a został wybudowany tylko jeden pawilon, z którego powstała przychodnia przyszpitalna i dla jednego pawilonu zbędna była budowa 14 garaży. Obecnie garaże te są wydzierżawiane prywatnym osobom a zatem były one niepotrzebnie budowane. Skarżąca nadto podniosła, że zaproponowana jej działka zamienna pozostawała w trwałym zarządzie ZOZ MSW i A i nie zaproponowano jej wieczystego użytkowania tej nieruchomości oraz, że nie otrzymała także stosownego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Również uczestnik postępowania Zakład Opieki Zdrowotnej MSW i A w K. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż około 50 % nieruchomości zajmuje budynek garażowy, murowany, składający się z 14 boksów wraz z dojazdem. W budynku tym znajduje się stacja trafo, garaże dla karetek, pomieszczenie magazynowe, w którym przechowywane są materiały na wypadek zagrożenia, drobny sprzęt, agregatownia , odprowadzenie zimnej wody, urządzenia energetyczne, a na niezabudowanej części nieruchomości znajdują się studzienki kanalizacyjne i telekomunikacyjne i cała ta nieruchomość jest niezbędna do funkcjonowania ZOZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle zgromadzonego w sprawie przez organy administracji materiału dowodowego za prawidłowe uznać należy ustalenie, iż brak jest podstaw do zwrotu zarówno całej nieruchomości jak i jej części. Okolicznością niesporną jest to, że nieruchomość została wywłaszczona na potrzeby Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K.. Jak wynika z uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] wniosek o wywłaszczenie został oparty na decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..], zatwierdzającej plan realizacyjny budowy szpitala z polikliniką dla KW MO w K.. Wbrew jednak zawartym w skardze zarzutom, wywłaszczona działka nie była przeznaczona na cele rekreacyjne dla potrzeb szpitala lecz pod budowę portierni, garażów, magazynu materiałów aptecznych, stacji trafo i tlenowni, co wynika ze znajdującego się w aktach planu, stanowiącego załącznik do decyzji z [...]. Z planu tego wynika nadto, iż nie cała nieruchomość miała być zabudowana oraz, że na jej pozostałej części miała się znajdować roślinność. Na podstawie porównania tego planu z mapą przedstawiającą obecny stan zagospodarowania tej samej działki można stwierdzić, iż prawie w całości zamierzenie inwestycyjne zostało zrealizowane. Wyjątkiem jest niewielki budynek portierni, który nie został zbudowany a który miał być usytuowany na odcinku między ul. P. a budynkiem garażowym. Z porównania planu z mapą wynika także, iż stacja trafo została usytuowana w innym miejscu ale na tej samej działce a z porównania planu z ustaleniami z oględzin, że w miejsce magazynu materiałów aptecznych istnieje magazyn z materiałami na wypadek zagrożenia i z drobnym sprzętem a zamiast tlenowni w budynku usytuowano agregatownię. Nadto, co nie było przewidziane w planie stanowiącym załącznik do decyzji z dnia [...], na nieruchomości zostały zbudowane dwie studzienki kanalizacyjne i jedna telefoniczna, stanowiące infrastrukturę niewątpliwie bezpośrednio związaną z funkcjonowaniem polikliniki. W tej sytuacji należało ustalić, iż cel, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, prawie w całości został zrealizowany i to w terminie, o jakim mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dlatego też nie może być wątpliwości co do tego, że brak jest podstaw do zwrotu całej wywłaszczonej nieruchomości. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż aktualnie część garaży jest wydzierżawiana osobom trzecim nie ma istotnego znaczenia w sytuacji, gdy nieruchomość została wywłaszczona między innymi właśnie pod budowę garaży, który to cel został zrealizowany. Ponadto zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych w sytuacji, gdy cel wywłaszczenia zostanie zrealizowany, późniejsze inne rozporządzenie nieruchomością wywłaszczoną nie mieści się w ustawowym rozumieniu "zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" /por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001r. sygn. ISA 2139/99, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 marca 2004r. sygn. SA/Bk 1444/03/. Zgodzić się także należy ze stanowiskiem Wojewody, iż brak jest również podstaw do zwrotu na podstawie art. 137 ust. 2 ugn części nieruchomości. Jak wcześniej wspomniano, tylko w niewielkim zakresie na wywłaszczonej nieruchomości nie została zrealizowana planowana inwestycja. Dotyczy to budynku portierni. Mając na uwadze usytuowanie nieruchomości pomiędzy z jednej strony resztą terenu należącego do Polikliniki a z drugiej strony terenem Szpitala Ginekologiczno – Położniczego, pomiędzy którym to szpitalem a budynkami garażów usytuowana jest wysoka skarpa, brak jest możliwości zagospodarowania niezabudowanej części, zwłaszcza, iż jak to ustalił organ odwoławczy, nie istnieje możliwość zagospodarowania tej niewielkiej części działki zgodnie z obowiązującym w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o zwrot planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Skoro więc zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, nie zostały także naruszone przepisy postępowania w takim stopniu, że mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy, brak jest podstaw do uchylenia tej decyzji. Również pozostałe zawarte w skardze wnioski nie mogą być uwzględnione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm./ sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi / DZ. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa/ sąd uwzględniając skargę może albo zaskarżoną decyzję uchylić, albo stwierdzić jej nieważność albo też stwierdzić, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Oznacza to, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony ani do zasądzenia odszkodowania ani też do dokonania waloryzacji odszkodowania, jak tego domaga się skarżąca. Również bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostają podnoszone przez J. D. w skardze takie okoliczności związane z postępowaniem wywłaszczeniowym jak powody nieprzyjęcia przez nią działki zamiennej czy też okoliczność, iż do chwili obecnej nie odebrała ona z depozytu sądowego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jak słusznie bowiem wskazał organ odwoławczy nie są to kwestie, które podlegają rozważeniu w sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa. O kosztach udzielonej z urzędu skarżącej pomocy prawnej orzeczono zgodnie z art. 250 uppsa oraz § 15 i 14ust. 2 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu / Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm./.