II SA/Ke 704/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Instytutu S. w likwidacji o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 lipca 2019 r., sygn. II SA/Ke 327/19 w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych postanawia: I. znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia 30 stycznia 2020 r.; II. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. II SA/Ke 704/19 Uzasadnienie W dniu 12 września 2019 r. fundacja pn. Instytut S. w likwidacji wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 lipca 2019 r., sygn. II SA/Ke 327/19, w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Skargę podpisał A. D. W piśmie z 3 października 2020 r. A. D. jako likwidator poinformował Sąd, że uchwałą z 23 czerwca 2019 r., nr 1/2019, Rada Fundacji postawiła fundację w stan likwidacji. W toku postępowania o przyznanie skarżącej fundacji prawa pomocy (sygn. II SPP/Ke 154/19), do tut. Sądu wpłynęła opisana wyżej uchwała, z której wynika, że likwidatorem jest A. D. Do pisma z 2 stycznia 2020 r. dołączono pierwszą stronę wniosku o zmianę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym "Likwidacja, rozwiązanie/unieważnienie", niezawierajacą jednak potwierdzenia, że istotnie taki wniosek wpłynął do właściwego sądu. W piśmie z 20 marca 2020 r. (data nadania na poczcie) A. D., jako Przewodniczący Rady Fundacji, poinformował WSA w Kielcach, że z dniem 30 stycznia 2020 r. likwidator złożył Radzie Fundacji wypowiedzenie z pełnionej funkcji, a nowej osoby na tę funkcję nie powołano. Zarządzeniami z dnia 15 kwietnia 2020 r. i 24 lipca 2020 r. tut. Sąd zwracał się do A. D. o złożenie uchwały o jego odwołaniu z funkcji likwidatora, a także do Rady Fundacji o informację, czy fundacja istotnie znajduje się w postępowaniu likwidacyjnym i wskazanie likwidatora. Sąd wyznaczył wymienionym podmiotom 14-dniowy termin do wykonania wezwań. Wezwania te, odebrane przez upoważnionego pracownika w dniach odpowiednio 26 maja 2020 r. i 10 sierpnia 2020 r. pozostały bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 28 § 1 Ppsa wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 Ppsa). Zgodnie z art. 31 § 1 Ppsa, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę (§ 2). Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie występują braki w składzie właściwych organów skarżącej fundacji. Zgodnie ze złożoną uchwałą Rady Fundacji z dnia 23 czerwca 2019 r., nr 1/2019, fundacja ta została postawiona w stan likwidacji. Z zapisów statutu fundacji, złożonego w sprawie II SPP/Ke 154/19, wynika, że w razie likwidacji fundacji Rada Fundacji powołuje i odwołuje likwidatorów. W § 2 ww. uchwały likwidatorem został mianowany A. D. Z jego pisma z dnia 20 marca 2020 r. wynika, że z dniem 30 stycznia 2020 r. złożył wypowiedzenie z tej funkcji, a nowej osoby nie powołano. Mimo dwukrotnych wezwań kierowanych zarówno do A. D., jak i do Rady Fundacji (której przewodniczącym jest również A. D.), na dzień wydania niniejszego postanowienia strona skarżąca nie usunęła braków w składzie właściwych organów. Nie wiadomo, kto jest likwidatorem skarżącej fundacji, co więcej, z Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z KRS nie wynika, aby fundacja pn. Instytut S. w ogóle została postawiona w stan likwidacji (wg stanu na dzień 11 grudnia 2020 r.). Jako Prezes Zarządu figuruje tam nadal A. D. Ustalenia w powyższym zakresie uprawniają Sąd do zniesienia postępowania w części, w jakiej toczyło się ono po wypowiedzeniu przez likwidatora jego funkcji, co miało miejsce z dniem 30 stycznia 2020 r. W konsekwencji konieczne jest wydanie odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2019 r., sygn. II OSK 2729/17). Nieusunięcie braków w zakresie składu właściwych organów stanowi trwałą przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy. W konsekwencji dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. II FSK 3149/12; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 3 września 2020 r., sygn. I SA/Łd 739/15). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 31 § 3 oraz art. 161 § 3 Ppsa.