II SA/Ke 706/14
WyrokWSA w Kielcach2014-10-22
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, ustanawiając służebność przesyłu gazociągu, mimo braku zgody właściciela, po przeprowadzeniu rokowań?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ ten ostatni błędnie określił termin udostępnienia nieruchomości na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, co nie wynikało z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda prawidłowo orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, ustanawiając służebność przesyłu, gdyż rokowania z właścicielem nie przyniosły rezultatu, a właściciel nie wyraził zgody na przeprowadzenie inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. N. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji gazociągu wysokiego ciśnienia. Inwestor zaproponował właścicielowi wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, jednak R. N. odmówił zgody, powołując się na obciążenia nieruchomości i zbyt niskie wynagrodzenie. Po bezskutecznych rokowaniach, organ pierwszej instancji wydał decyzję zezwalającą na przeprowadzenie gazociągu i ustanowienie strefy kontrolowanej. Wojewoda uchylił tę decyzję, orzekając merytorycznie, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. N.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 października 2014r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [... ] Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia [...] w całości i orzekł w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w oparciu
o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy:
W związku z zamiarem realizacji gazociągu wysokiego ciśnienia w [...] na terenie sołectwa [...] po sporządzeniu operatów szacunkowych określających wartość ustanowienia służebności przesyłu dla przedmiotowego przedsięwzięcia na działkach oznaczonych numerami A, B i C inwestor zaproponował właścicielowi ww. działek stosowne wynagrodzenie.
Pismem z dnia 2.04.2013r. R. N. odmówił wyrażenia zgody na warunki proponowane przez pełnomocnika inwestora, motywując to obciążeniami nieruchomości prawami osób trzecich oraz zbyt niskim wynagrodzeniem.
Wobec braku osiągnięcia porozumienia pismem z dnia 17.06.2013r. przedstawiciel inwestora wniósł o wydanie przez Starostę decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 wraz z linią światłowodową oraz ustanowienia pasa strefy kontrolowanej gazociągu na czas eksploatacji o szerokości 8 m jako trwałe ograniczenie praw rzeczowych na nieruchomości objętej wnioskiem. W uzasadnieniu wskazano, że projektowany gazociąg ma przebiegać przez działki nr A na odcinku o długości ok. 44,6 m, nr B na odcinku o długości ok. 19,2 m oraz nr C na odcinku o długości ok. 42 m, w określonych odległościach od działki nr 1168 (istniejąca droga). Natomiast strefa kontrolowana, na której nie wolno wznosić budynków, urządzać stałych składów, sadzić drzew, itp. ma wynosić 8 m (po 4 m od osi gazociągu).
Decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], obręb 7, gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr A o pow. 0,5500 ha, nr B o pow. 0,4600 ha oraz nr C o pow. 0,9400 ha, stanowiącej własność R. N., przez udzielenie inwestorowi – P. – zezwolenia m. in. na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 PN 6,3 MPa, MOP 6,0 MPa relacji [...] wraz z linią światłowodową zgodnie z ustaleniami m.p.z.p., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...]. Wskazano przy tym konkretny przebieg linii gazociągu na poszczególnych działkach, ustanawiając pas strefy kontrolowanej gazociągu o szerokości 8 m (po 4 m od osi gazociągu). Ponadto w pkt 2 decyzji organ I instancji zobowiązał R. N. do udostępnienia nieruchomości na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń. Natomiast inwestora zobowiązano do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu robót (pkt 3). W podstawie prawnej powołano art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r. poz. 518), zwanej dalej u.g.n.,
Odwołanie od ww. decyzji wniósł R. N., domagając się jej uchylenia i wskazując na prowadzenie w sposób niewystarczający przez przedstawiciela inwestora rokowań dotyczących działki oznaczonej numerem C – które odbyły się z jego bratem, będącym poprzednim właścicielem działki nr C. Natomiast negocjacje ze stroną przeprowadzono dopiero po uzyskaniu informacji, że to właśnie R. N. jest obecnym właścicielem tej działki. Skarżący podkreślił, że jego nieruchomość jest obciążona prawami osób trzecich, a w przypadku naruszenia warunków umowy będzie zmuszony zapłacić karę. Ponadto gazociąg może mieć inny przebieg. R. N. zarzucił także organowi I instancji brak wskazania w decyzji jego adresu, załącznika graficznego dotyczącego działki A oraz odwołania się do uchwały zmieniającej m.p.z.p. Strona zgłosiła także wątpliwości co do prawidłowego umocowania osób prowadzących z nim rokowania.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 9a oraz art. 124 ust. 1 u.g.n., oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Starosty z dnia [...] w całości i w tym zakresie orzekł o:
1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...], obręb 7, gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr A o pow. 0,5500 ha, nr B o pow. 0,4600 ha oraz nr C o pow. 0,9400 ha, stanowiącej własność R. N. – przez udzielenie P. zezwolenia na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 PN 6,3 MPa, MOP 6,0 MPa relacji [...] wraz z linią światłowodową zgodnie z ustaleniami m.p.z.p.;
2. ustanowieniu pasa strefy kontrolowanej gazociągu na czas eksploatacji o szerokości 8 m (po 4 m od osi gazociągu) jako trwałe ograniczenie praw rzeczowych na nieruchomości objętej wnioskiem na działce:
- nr A na odcinku o długości ok. 44,6 m, usytuowanym w odległości ok. 94,4 m oraz 102,1 m od istniejącej drogi stanowiącej działkę nr 1168, o powierzchni 356,5 m2,
- nr B na odcinku o długości ok. 19,2 m, usytuowanym w odległości ok. 5,7 m od istniejącej drogi stanowiącej działkę nr 1168, o powierzchni 145,7 m2,
- nr C na odcinku o długości ok. 42 m, usytuowanym w odległości ok. 6,2 m od istniejącej drogi stanowiącej działkę nr 18, o powierzchni 335,8 m2;
3. zobowiązaniu właściciela – R. N. – do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 PN 6,3 MPa MOP 6,0 MPa relacji [...] wraz z linią światłowodową,
4. zobowiązaniu P. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w pkt. 1.
Uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji wskazano, że w przepisie art. 124 u.g.n. – stanowiącego podstawę prawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia – nie wskazano czasu na jaki ma zostać nałożony obowiązek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazano, że w obowiązującym m.p.z.p. Gminy [...] działki, których dotyczy złożony przez inwestora wniosek, są przeznaczone pod realizację celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Organ odwoławczy wskazał, że sentencja decyzji Starosty ego określa umiejscowienie gazociągu na ww. nieruchomości poprzez opisanie w metrach usytuowania poszczególnych odcinków gazociągu na przedmiotowych działkach, a załącznikiem do niej jest "mapa syt.-wys. do celów projektowych". W konsekwencji bezzasadny jest zarzut strony w kwestii załącznika graficznego dotyczącego działki A. Natomiast decyzja I – instancyjna nie rozstrzyga kwestii ustanowienia strefy kontrolowanej, co, zdaniem organu, powinno być zawarte w tym rozstrzygnięciu. Jeśli chodzi zaś o rokowania podejmowane z właścicielem działek oznaczonych numerami: A, B oraz C – R. N., to przedstawiciel inwestora przedstawił szczegółowe informacje na temat planowanej inwestycji, w tym proponowanego wynagrodzenia za umieszczenie gazociągu na nieruchomości oraz wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu. Ponadto inwestor zobowiązał się do uporządkowania terenu i doprowadzenia go do stanu pierwotnego po zakończeniu robót. Rokowania te nie przyniosły zamierzonego rezultatu, to jest wyrażenia zgody przez właściciela na udostępnienie przedmiotowych działek. Organ zaznaczył jednocześnie, że wszystkie osoby prowadzące rokowania z właścicielem były stosownie umocowane do reprezentowania inwestora planowanej budowy. Ponadto treść załączonej korespondencji wskazuje, iż dotyczyły one wszystkich trzech działek stanowiących przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego. Tym samym rokowania te były ważne. Jednocześnie zebrany materiał dowodowy nie potwierdza informacji strony w kwestii obciążeń nieruchomość prawami osób trzecich. Zarówno bowiem treść ksiąg wieczystych, jak równie korespondencja prowadzona podczas rokowań, nie wskazują na żadne obciążenia dotyczące przedmiotowych działek. Odnosząc się do pominięcia przez organ I instancji – w treści podjętego przezeń rozstrzygnięcia – informacji o wprowadzeniu zmiany do m.p.z.p. Gminy [...], uchwalonej w dniu 19.04.2013r., wskazano, że uchybienie to nie jest na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zwłaszcza że wymieniony w sentencji decyzji m.p.z.p. Gminy [...] jest nadal obowiązujący.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję organu odwoławczego wniósł R. N., zarzucając temu rozstrzygnięciu niezgodność z prawem oraz wnosząc o ponowne rozpatrzenie argumentacji podniesionej w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie
z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
W tym miejscu podkreślić trzeba, że kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja organu odwoławczego, którą:
I. uchylono w całości decyzję organu I instancji orzekającą m.in. o:
- ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr A o pow. 0,5500 ha, nr B o pow. 0,4600 ha oraz nr C o pow. 0,9400 ha stanowiącej własność R. N.,
- zobowiązującą właściciela wymienionych działek – R. N. – do udostępnienia nieruchomości na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń;
II. ograniczono sposób korzystania z ww. nieruchomości – przez udzielenie P., zezwolenia na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 PN 6,3 MPa, MOP 6,0 MPa relacji [...] wraz z linią światłowodową zgodnie z ustaleniami m.p.z.p.;
III. ustanowiono pas strefy kontrolowanej gazociągu na czas eksploatacji o szerokości 8 m (po 4 m od osi gazociągu) jako trwałe ograniczenie praw rzeczowych na nieruchomości objętej wnioskiem na działce:
- nr A na odcinku o długości ok. 44,6 m, usytuowanym w odległości ok 94,4 m oraz 102,1 m od istniejącej drogi stanowiącej działkę nr 1168, o powierzchni 356,5 m2,
- nr B na odcinku o długości ok. 19,2 m, usytuowanym w odległości ok 5,7 m od istniejącej drogi stanowiącej działkę nr 1168, o powierzchni 145,7 m2,
- nr C na odcinku o długości ok. 42 m, usytuowanym w odległości ok 6,2 m od istniejącej drogi stanowiącej działkę nr 18, o powierzchni 335,8 m2;
IV. zobowiązano właściciela – R. N. – do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego, tj. gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 PN 6,3 MPa MOP 6,0 MPa relacji [...] wraz z linią światłowodową,
V. zobowiązano P. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót wymienionych w pkt 1.
Przechodząc do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji merytoryczno-reformatoryjnej Wojewody należy wskazać że stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Jak podkreśla się w doktrynie, w trybie cyt. przepisu organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy jej ocena dokonana przez organ II instancji wykaże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa materialnego.
Porównując treść ww. decyzji należy zauważyć, że ustalenia zawarte w decyzji organu odwoławczego są zasadniczo tożsame z treścią uchylonego rozstrzygnięcia I – instancyjnego – z jednym wyjątkiem. Mianowicie, Starosta –
w przeciwieństwie do Wojewody – określił okres, na jaki ww. nieruchomość ma zostać udostępniona inwestorowi w celu wykonania czynności związanych z założeniem, a następnie z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń. Ta właśnie okoliczność legła u podstaw wydania przez organ odwoławczy decyzji merytoryczno-reformatoryjnej. W tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość zastosowania trybu określonego w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., jako że określony w art. 124b ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014r. poz. 518), zwanej dalej u.g.n., maksymalny 6 – miesięczny termin, na jaki może być udostępniona nieruchomość dotyczy jedynie czynności, o jakich mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. – związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. W tym trybie można także wydać decyzję w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Tymczasem w niniejszej sprawie podstawą prawną do wydania decyzji organów obu instancji był 124 ust. 1 u.g.n. – co wyłączało możliwość określenia przez Starostę ego ww. okresu udostępnienia przez R. N. nieruchomości na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Jak wynika bowiem z treści tego przepisu, starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wynika natomiast z art. 124 ust. 4 u.g.n. – znajdującym odzwierciedlenie pod ww. pozycją IV rozstrzygnięcia – na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Z kolei stosownie do art. 124 ust. 6 u.g.n. właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Dokonując analizy ostatniego z cyt. przepisów stwierdzić trzeba, że to właśnie treść powołanej regulacji przesądza o prawidłowości uchylenia decyzji I – instancyjnej. Skoro bowiem art. 124 u.g.n. – w przeciwieństwie do art. 124b ust. 3 u.g.n. – w ogóle nie przewiduje maksymalnego terminu, w jakim należy udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, to brak było podstaw prawnych do ograniczenia przez Starostę ego tego okresu do 6 miesięcy. W świetle powołanych przepisów należy przyjąć, że takie rozwiązanie jest możliwe jedynie wtedy, gdy organ (niejako jednorazowo) ogranicza prawo własności danej osoby w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wskazanych urządzeń. Natomiast w przypadku, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia jest zasadnicza kwestia ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości – przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń (art. 124 ust. 1 u.g.n.) – to brak jest podstaw, aby obwarowywać zastosowanie dodatkowego rozstrzygnięcia z art. 124 ust. 6 u.g.n. jakimkolwiek terminem.
Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości – w kontekście zarzutów podnoszonych przez skarżącego – należy przytoczyć przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. Zgodnie z tą regulacją udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W konsekwencji z treści cyt. przepisów wynika możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrażają zgody na zakładanie i przeprowadzenie planowanych do realizacji urządzeń. Uruchomienie administracyjnego trybu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości możliwe jest jednak wyłącznie po przeprowadzeniu rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Tym samym obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o wydanie zezwolenia jest ustalenie, czy przeprowadzono rokowania z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuca, że w sprawie nie doszło do prawidłowego przeprowadzenia rokowań o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n.
Zarzut ten jest niezasadny. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. uwzględniając w tym zakresie rozumienie instytucji "rokowań" przedstawione w orzecznictwie sądowym oraz doktrynie.
W orzecznictwie podkreśla się, że art. 124 ust. 3 u.g.n. nie określa formy przeprowadzenia rokowań (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012r., sygn. I OSK 357/11, oraz wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2009r., sygn. IV SA/Po 381/09, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA), a pojęcie "rokowań" zawarte w tym przepisie należy rozumieć szeroko.
W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się również, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania z art. 124 u.g.n. oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz do art. 124, E. Bończak - Kucharczyk, LEX 2011 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 01.12.2011r., sygn. akt I SA/Wa 1657/11, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24.10.2012r., sygn. akt. II SA/Gd 437/12). Jeżeli mimo prowadzonych rokowań nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac. Nie podlegającą przy tym badaniu i ocenie jest okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do wydania decyzji, o jakiej mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n.
Jak wynika bowiem z załączonej do wniosku o wydanie ww. decyzji "Informacji z przebiegu rokowań w sprawie uzyskania zgody na lokalizację gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 relacji [...] , znajdującej się na K-I-119-123 akt administracyjnych:
- w dniu 12.07.2011r. przedstawiciele inwestora odbyli spotkanie informujące z R. N. , podczas którego odmówił on podpisania jakichkolwiek dokumentów,
- pismem z dnia 29.09.2011r. przedstawiciel inwestora roku wezwał R. N. do uzgodnienia przebiegu projektowanego gazociągu – w celu polubownego zakończenia rokowań, przesyłając jednocześnie stosowną umowę wraz z załącznikiem graficznym;
- pismem z dnia 30.11.2011r. R. N. poinformował inwestora, że nie podpisze umowy w przedstawionej formie, wskazując dodatkowo, że nieruchomość obciążają już wcześniej zawarte umowy;
- w dniu 18.01.2012r. przedstawiciel inwestora poinformował stronę o możliwości zawarcia umowy notarialnej ustanowienie służebności przesyłu – za wypłatą wynagrodzenia z tego;
- w dniu 10.05.2012r. przedstawiciel inwestora szczegółowo poinformował R. N. o proponowanym wynagrodzeniu, które obejmowało jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu oraz dodatkowe wynagrodzenie za umieszczenie gazociągu na nieruchomości i wynosiło 7.100 złotych;
- pismem z dnia 5.06.2012r. R. N. poinformował inwestora, że przeanalizował przedstawiona propozycję, jednak z uwagi na zawarte umowy obciążające nieruchomości nie może wyrazić zgody, zwłaszcza że zaproponowane kwoty nie rekompensują kosztów, jakie poniesie w przypadku podpisania przedmiotowej umowy;
- pismem z dnia 5.06.2012r. oraz podczas rozmowy telefonicznej w dniu 11.06.2012 roku właściciel poinformował inwestora, że możliwe są dalsze negocjacje zmierzające do zawarcia porozumienia w sprawie uzgodnienia przebiegu gazociągu przez przedmiotowe działki, dodając, że podejmuje również decyzje w sprawie działki nr C w [...] którą nabył od M. N.;
- pismem z dnia 12.06.2012r. przedstawiciel inwestora udzielił informacji na temat warunków lokalizacji gazociągu na działce nr C w [...], prosząc o doprecyzowanie kosztów, jakie poniesie R. N. w przypadku podpisania umowy, wynikających z niezależnych obciążeń nieruchomości oraz o przedstawienie warunków powstania i charakteru tych obciążeń dotyczących tych działek;
- w związku z brakiem odpowiedzi na ww. wezwanie inwestor wystosował do strony pismo nawiązujące do wcześniej prowadzonych negocjacji;
- kolejnym pismem z dnia 22.03.2013r. inwestor poinformował stronę o przewidzianej lokalizacji gazociągu na działce nr C, wskazując że w związku z brakiem jego zgody na lokalizację przedmiotowej inwestycji został wykonany operat szacunkowy określający wartość ustanowienia służebności przesyłu dla gazociągu DN 500 na jego działkach, przy czym rzeczoznawca majątkowy wycenił wartość służebności przesyłu na kwotę 310 zł dla działki nr B, 1342 zł dla działki nr A oraz 256 zł dla działki C; w związku z powyższym inwestor, dążąc do polubownego załatwienia sprawy zaproponował R. N. zawarcie odpowiedniej umowy za odpłatnością w wysokości 2.000 zł dla każdej z działek – zgodnie z wcześnie złożoną propozycją; dodatkow poinformowano stronę, że w przypadku braku zgody, służebność przesyłu dla projektowanego gazociągu będzie ustanowiona na drodze sądowej;
- pismem z dnia 2.05.2013r. R. N. poinformował inwestora, że z uwagi na obciążenie przedmiotowych nieruchomości prawami osób trzecich nie może wyrazić zgody na składane mu propozycje.
Odnosząc się do zastrzeżeń skarżącego co do upoważnienia do rokowań dla osób je prowadzających (zarówno osobiście, telefonicznie, jak i pisemnie) należy wskazać, że inwestor – K. udzieliła w dniu 8.06.2010r. S. J., A. P. oraz B. S. pełnomocnictw do reprezentowania tej Spółki przed terenowymi organami administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz innymi organami administracyjnymi i instytucjami w sprawie uzyskania niezbędnych zgód, zezwoleń i uzgodnień oraz udzielania otrzymywania informacji w ramach przedmiotowego zadania inwestycyjnego (K-I-116,117,118). Ponadto, jak potwierdził Dyrektor Oddziału P. w oświadczeniu z dnia 14.01.2014r. (K-I-148), K. w dniu 1.07.2010r. udzieliła ustnego pełnomocnictwa do prowadzenia w swoim imieniu i na swoją rzecz rokowań z właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości w zakresie uzyskania zgody na wykonanie prac w ramach zadania pn. "Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 500 i [...] m. in. S. J., A. P. i B. S.. Należy przy tym wyjaśnić, że w dniu 1.07.2013r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy Wydział XII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wydał postanowienie o połączeniu spółek m.in. K. poprzez przejęcie przez spółkę działającą pod firmą P. , która wstąpiła z dniem połączenia z mocy prawa we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych, w tym K. (K-I-129). Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 12.09.2013r. zmieniono firmę z dotychczasowej P. na P. (K-I-144).
Reasumując stwierdzić trzeba, że prawidłowo prowadzone przez odpowiednio umocowanych przedstawicieli inwestora rokowania z R. N., zarówno w odniesieniu do działek nr A, B, jak i C nie przyniosły zamierzonego rezultatu tj. wyrażenia zgody przez właściciela na udostępnienie przedmiotowych działek na cele planowanej inwestycji. Tym samym zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że w żadnym ze swych pism skarżący nie wskazał jakie konkretnie obciążenia na rzecz osób trzecich mają występować na jego nieruchomości – co stanowiło jedną z przyczyn odmowy dobrowolnego jej udostępnienia. Ponadto, jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy w działach III – “Prawa, Roszczenia i Ograniczenia" oraz dział IV “Hipoteka" księgach wieczystych prowadzonych dla ww. działek przez Sąd Rejonowy brak jest jakichkolwiek wpisów.
Co się zaś tyczy zarzutu skarżącego o pominięciu przez organ I instancji informacji o wprowadzeniu zmiany do m.p.z.p. Gminy [...], uchwalonej w dniu 19.04.2013r., to Wojewoda słusznie zauważył, że uchybienie to nie jest na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zwłaszcza że powołany w decyzji I – instancyjnej m.p.z.p. nadal obowiązuje. Nieprawidłowość ta została jednakże usunięta w postępowaniu odwoławczym, w którym Wojewoda, wydając decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n, wskazał że zgodnie z m.p.z.p. Gminy [...] w granicach sołectw gminy, przyjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 14.11.2011r. oraz jego zmianą uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 19.04.2013r. przedmiotowe działki nr A, B oraz C położone w [...] znajdują się na terenie o symbolu 38 RZ i 51 RZ, tj. tereny upraw rolniczych, łąk i pastwisk. W tym zakresie wskazano że zmiana planu obejmuje część tekstową ww. uchwały nr [...], dotyczącą wprowadzenia dla obszarów objętych niniejszą zmianą zapisów ogólnych i dopuszczających realizację planowanego przesyłowego gazociągu wysokoprężnego DN 500 relacji [...] wraz z obiektami, urządzeniami i infrastrukturą techniczną.
Mając na względzie powyższe nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość przeprowadzonego zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. postępowania administracyjnego oraz legalność zaskarżonej d decyzji organu odwoławczego.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło