II SA/Ke 71/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach do gier poza kasynem gry p o s t a n a w i a I. zawiesić postępowanie sądowe; II. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania O., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] wymierzającą karę pieniężną w łącznej wysokości 24.000 zł za urządzanie gry poza kasynem gry na wskazanych w tym rozstrzygnięciu automatach. W podstawach prawnych decyzji organów obu instancji powołano m. in. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.). Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach O., domagając się zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie m. in. z uwagi na konieczność uzyskania stanowiska TK w zakresie zgodności z Konstytucją ww. przepisu (pytanie prawne w sprawie o sygn. akt P 4/14). Odrębnym wnioskiem z dnia 8 stycznia 2015r. Spółka zwróciła się o wstrzymanie wykonania opisanej na wstępie decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji – wobec czego konieczne będzie przywrócenie stanu poprzedniego, to jest zwrot wymierzonej Spółce kary pieniężnej. Pociągnie to z kolei nakład środków Spółki, pozbawionej możliwości dysponowania taką sumą w czasie trwania ewentualnych postępowań w tym zakresie (nie wyłączając oczywiście strat poniesionych w tym okresie przez skarżącą). Zachodzi zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącej. Niezależnie od powyższego Spółka wskazała, że wysokość nałożonej nań kary pieniężnej należy rozpatrywać łącznie z jednocześnie nałożonymi karami aż w sześciu innych równoległych postępowaniach w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych, zakończonych przez Dyrektora Izby Celnej decyzjami nakładającymi na skarżącą kary pieniężne po 24.000 zł. (5 decyzji) oraz 36.000 zł (1 decyzja). W konsekwencji łączny wymiar kary to 132.000 zł, wynosząc wraz z karą wymierzoną w niniejszym postępowaniu 156.000 zł. Wskazano przy tym, że w bieżącym okresie funkcjonowania skarżąca i tak będzie musiała uiścić wszelkie należne z tytułu prowadzenia działalności na terenie województwa koszty (podatki, wynagrodzenia, koszty najmów pomieszczeń i inne). Kwota ta ma niebagatelne znaczenie dla bieżącego funkcjonowania Spółki, gdy już teraz utrzymanie działalności spółki wymaga ciągłego powiększania kwoty należnych zobowiązań, które na dzień 31 października 2014r. wyniosły już 16.340.371,71 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08). W sprawie niniejszej Sąd wziął pod uwagę okoliczność przedstawienia przez NSA postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014r. o sygn. akt II GSK 686/13, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14. NSA w uzasadnieniu ww. pytania wyraźnie wskazał, że skutkiem wprowadzenia przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych ("u.g.h."), jest likwidacja możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie salonów gier na automatach oraz punktów gier na automatach o niskich wygranych, które funkcjonowały na podstawie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. nr 4, poz. 27 ze zm.), dalej "u.g.z.w." Prowadzenie tego typu działalności stało się dopuszczalne jedynie przez podmioty posiadające koncesję na prowadzenie kasyna gry. Zdaniem NSA stanowi to bez wątpienia formę ograniczenia działalności gospodarczej i dlatego podlega ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności, dla której podstawę stanowią art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W dalszej części powołanego orzeczenia NSA podkreślił, że skoro cała ustawa o grach hazardowych wprowadza bardzo daleko idące ograniczenia wolności działalności gospodarczej, to zakres swobody regulacyjnej ustawodawcy w odniesieniu do ograniczenia tej wolności wymaga oceny uwzględniającej fakt uczestnictwa Polski w zintegrowanym wspólnym rynku europejskim. Z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 lipca 2012r. wydany w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, w którym orzeczono, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu przepisu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy. Z uregulowań powyższej dyrektywy, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. nr 239, poz. 2039) wynika, że rola Komisji Europejskiej w procedurze notyfikacji przepisów technicznych nie ma charakteru wyłącznie konsultacyjnego, lecz stanowczy. Wyrokiem z dnia 11 marca 2015r. o sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9, art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Do chwili obecnej nie sporządzono uzasadnienia tego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja, w której jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Podobnie jest w zawisłej przed NSA sprawie, w której zaskarżona decyzja w przedmiocie wymierzenia podmiotowi urządzającemu gry bez koncesji na automatach poza kasynem gry również została podjęta na podstawie tego przepisu. Dlatego też zakres sprawy o sygn. akt II GSK 686/13 ma bezpośredni związek z problematyką prawną niniejszej sprawy. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie analizowanej sprawy zależy w istocie od wyniku postępowania przed NSA, który przy orzekaniu weźmie pod uwagę ww. wyrok z dnia 11 marca 2015r. o sygn. akt P 4/14. Z tych względów, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej doszedł do przekonania, że należy zawiesić prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, o czym orzeczono w pkt I w sentencji – na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. Jeśli chodzi zaś o złożony przez Spółkę wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazać trzeba że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie wystąpienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej należy do wnioskującego o jej udzielenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce wówczas, gdy nie będzie już możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, lub powrót do stanu pierwotnego. Mając na uwadze argumentację przedstawioną w złożonym w niniejszej sprawie wniosku Sąd uznał, że skarżąca uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Kielcach, utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej w łącznej wysokości 24.000 zł, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Wskazać przy tym trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, które nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na dane o ogólnej sytuacji finansowej Spółki, która nie dość, że na dzień 31 października 2014r. posiada zobowiązania w ogromnej wysokości 16.340.371,71 zł, to jeszcze decyzjami Dyrektora Izby Celnej w Kielcach nałożono nań kary pieniężne w łącznej kwocie 156.000 zł. Podkreślić przy tym trzeba, że jakkolwiek nałożony na Spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, to skutków zapłaty należności pieniężnej, nie można – zdaniem Sądu – rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw podobnego rodzaju może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej Spółki. Wskazać przy tym trzeba, że wykonanie zaskarżonej decyzji – grożące zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej – stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004r., sygn. akt FZ 136/04, cytowane (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz do art. 61, LEX 2013). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy P.p.s.a.