II SA/Ke 710/07

WyrokWSA w Kielcach2008-01-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Sylwester Miziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydana w oparciu o odwołanie, które nie zostało podpisane przez stronę, jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego jest nieważna, ponieważ została wydana w oparciu o odwołanie, które nie spełniało wymogów formalnych, w szczególności nie zostało podpisane przez stronę. Organ odwoławczy nie wezwał strony do usunięcia tego braku, co stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Z. O. wniósł skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o zameldowaniu J. O. i jej dzieci na pobyt stały. Skarżący, jako właściciel nieruchomości, nie wyrażał zgody na zameldowanie żony, wskazując na pogorszenie stosunków rodzinnych i zamiar wytoczenia procesu o eksmisję. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że J. O. i jej dzieci koncentrują swoje życie rodzinne w przedmiotowym lokalu. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji z powodu wadliwości postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz Z. O. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.),, Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...]R. G. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz Z. O. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 19 października 2007 r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Z. O., na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 47 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 31 sierpnia 2007 r. orzekającą o zameldowaniu J. O. oraz jej dzieci P. O. i A. O. na pobyt stały w lokalu w miejscowości [...] 25A. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie znajduje podstaw do zmiany, bądź uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż zostało udowodnione, że J. O. od zawarcia w 1996 r. związku małżeńskiego, zaś jej dzieci od urodzenia zamieszkują w lokalu w miejscowości [... ] 25A, gdzie koncentruje się ich życie osobiste i rodzinne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższej decyzji wniósł Z. O., domagając się jej uchylenia, a także uchylenia decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że jako właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na zameldowanie żony na pobyt stały, gdyż stosunki między nimi popsuły się, zmierza do rozstania z żoną i wytoczenia procesu o eksmisję. Podniósł także, że żona może mieszkać u rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podniósł argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. zarówno prawem materialnym jak i procesowym. Skarga oceniana pod tym względem podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z przyczyn odmiennych niż w niej wskazano. Sąd bowiem, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 31 sierpnia 2007 r., które wpłynęło do organu dnia 17 września 2007 r. nie zostało przez odwołującego się podpisane. Wymagania formalne, jakie winna spełnić strona, aby jej czynność procesowa – podanie spowodowało skutek prawny, reguluje art. 63 kpa. Odwołanie jest podaniem w rozumieniu tego przepisu i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3. Przestrzeganie ograniczonych wymagań formalnych, przewidzianych w tym przepisie i ustalenie przez organ administracji publicznej, czy czynność procesowa (np. odwołanie) je spełnia ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Odwołanie powinno zawierać w szczególności wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a nadto, wniesione pisemnie, powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis wskazuje osobę wnoszącego i pozwala zbadać, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego. Zgodnie z przepisem art. 64 § 1 kpa odwołanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli nie wskazano w nim adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, a nadto zgodnie z art. 64 § 2 kpa, gdy odwołujący się pomimo wezwania go przez organ nie usunie w terminie braków nieczyniących zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. W sprawie niniejszej nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy, że odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 31 sierpnia 2007 r. nie odpowiada w pełni wskazanym wymogom, gdyż nie zostało podpisane. Pod pismem wydrukowane zostało wprawdzie nazwisko "Z. O.", jednakże ta osoba pod pismem nie złożyła podpisu. Brak podpisu wnoszącego podanie jest w świetle art. 63 kpa brakiem formalnym podlegającym usunięciu w powyższym trybie, niezależnie od tego, jakie jest przekonanie organu co do zamiaru i intencji wnoszącego. Organ, do którego wpłynęło odwołanie nie zastosował się do obowiązku wynikającego z przepisu art. 64 § 2 kpa i nie wezwał wnoszącego, pod rygorem pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia do usunięcia braku i "odwołanie" rozpoznał wydając zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 31 sierpnia 2007 r. W ocenie Sądu odwołanie bez podpisu, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 kpa wymogów, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 kpa Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeśli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ administracji. W tej sytuacji Wojewoda, niejako z urzędu, wystąpił w charakterze organu odwoławczego, dopuszczając się rażącego naruszenia określonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152, art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku. Ponadto zauważyć należy, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia nieprawidłowo wskazał przepis art. 138 § 2 kpa. Wobec treści wyroku Sąd nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło