II SA/Ke 710/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania A.G. i K.G.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz J.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...], orzekającej o odmowie wymeldowania A. G., A. G. i małoletniej K. G. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w S., ul. C. 11A, wskazując jako podstawę swego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy wymeldowania A. G. i małoletniej K. G. oraz uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania A. G. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że postępowanie było prowadzone z wniosku J. G. i on też złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta S.. Dalej wyjaśnił, że "ewidencja ludności ma służyć rejestracji o pobycie, a więc odzwierciedlać stan faktyczny w tym zakresie". Niemniej jednak organy nadal są zobowiązane do ustalenia, czy w przypadku opuszczenia miejsca stałego pobytu opuszczenie to ma charakter dobrowolny i jest trwały. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym i administracyjnym opuszczenie lokalu winno być dobrowolne i trwałe, by wymeldowanie było skuteczne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie świadczy o tym, że A. G. wraz z córkami zmuszone zostały do opuszczenia miejsca pobytu stałego nagannym zachowaniem J. G., które w efekcie doprowadziło do wydania w dniu 23 marca 2011r. przez Sad Rejonowy wyroku karnego uznającego J. G. za winnego znęcania się psychicznego i fizycznego nad byłą żoną. Wojewoda wskazał, że w świetle tego wyroku za odpowiadające prawdzie uznał wyjaśnienia A. G., że decyzja o opuszczeniu miejsca stałego pobytu nie była dobrowolna i suwerenna, ale wymuszona określonym zachowaniem się byłego męża. W tej sytuacji prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu I instancji. Natomiast odnośnie odmowy wymeldowania A. G., to skoro od czerwca 2011r. jest ona zameldowana na pobyt stały pod adresem S. ul. N. 19/21, to w tej sytuacji sprawa o jej wymeldowanie stała się bezprzedmiotowa, dlatego też rozstrzygniecie organu I instancji należało wyeliminować i umorzyć postępowanie. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na tę decyzję J. G. zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i w związku z tym domagał się jej zmiany i wymeldowania A. G. i małoletniej A. G. z lokalu położonego w S., przy ul C. 11a. W uzasadnieniu wskazał, że jego zdaniem ani Wojewoda ani też organ I instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonały ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Podniósł, że była żona wraz z córkami wyprowadziła się dobrowolnie, z uwagi na brak możliwości - z jej winy, gdyż przestała regulować rachunki za gaz i energię elektryczną - eksploatowania lokalu, nie zaś z powodu jego - skarżącego zachowania. A. G. wykupiła lokal nr 21 w budynku przy ul. N. 19 na własność w grudniu 2010r. i do tego właśnie lokalu, realizując swoje wcześniejsze zamierzenia, wyprowadziła się pod koniec lutego 2011r. i przebywa tam na stałe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Również o oddalenie skargi wniosła A. G. wskazując, że J. G. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. C. 11a od stycznia 2011r., przebywa na stałe u matki, że jest on winien znęcania się nad nią, że nie jest prawdą, aby po rozwodzie nie uczestniczyła w kosztach utrzymania domu, że umowy o dostawę gazu i energii były zawarte przez J. G. dlatego dostawcy nie mogli odłączyć jej dostaw, że umowy zostały rozwiązane przez jej byłego męża bez jej zgody 2 i 21 stycznia 2011r., co spowodowało niemożność korzystania z budynku, że z mieszkania uciekła w obawie o swoje życie i zdrowie i została w związku z tym zmuszona do zakupu mieszkania, gdzie mieszka tymczasowo do chwili, kiedy wyjaśni się jej sytuacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż z naruszeniem normy zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. Nr 139 z 2006r. z późniejszymi zmianami) organy w niniejszej sprawie ograniczyły się tylko do ustalenia, że ich zdaniem A. G. i jej córki nie opuściły lokalu dobrowolnie. Brak dobrowolności zdaniem organów wyklucza możliwość wymeldowania. Tymczasem już ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodnego wynikało, a czego z naruszeniem art. 80 kpa organy nie uwzględniły, że A. G. wyprowadziła się do lokalu mieszkalnego przy ul. N., który zakupiła w grudniu 2010r. Ta okoliczność może przemawiać za uznaniem, że opuszczenie lokalu przy ul. C. miało trwały charakter, nie zaś tymczasowy; w każdym bądź razie wymagało to wyjaśnienia, czego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa organy nie uczyniły. Poza tym zauważyć należy, iż w pewnej sprzeczności z twierdzeniem A. G., iż wyprowadziła się na skutek znęcania się nad nią przez męża jest powoływana przez nią okoliczność, że J. G. wyprowadził się z lokalu przy ul. C. 11a przed nią - jak twierdzi nie mieszka tam od stycznia 2011r.- co mogło by świadczyć o tym, że w momencie opuszczania przez A. G. i jej córki spornego lokalu odpadła przyczyna tego opuszczenia w postaci mieszkającego wspólnie, nagannie zachowującego się byłego męża. Jak wynika z pisma uczestniczki z dnia 1 grudnia 2011r. i dołączonego do niego pisma B. faktycznie umowa o dostawę gazu do lokalu przy ul. C. 11a została rozwiązana na wniosek J. G. Jednakże uczestniczka jako współwłaścicielka tego lokalu mogła sama zawrzeć taką umowę. Tak więc okoliczność, że na skutek odcięcia gazu i prądu lokal przestał nadawać się do użytkowania również nie wydaje się wystarczająca do uznania, że A. G. wyprowadzając się z tego lokalu nie działała dobrowolnie lecz pod przymusem. Podkreślenia wymaga, że ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób. Tak więc jej zadaniem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego, to jest wskazanie, gdzie dana osoba faktycznie przebywa na stałe, czyli gdzie koncentruje się jej życie codzienne. Rozstrzygając o wymeldowaniu osoby z konkretnego lokalu okoliczność, czy opuszczenie przez nią tego lokalu miało charakter dobrowolny czy też przymusowy ma znaczenie drugorzędne i to tylko wówczas, gdy osoba, która opuściła lokal pod przymusem, ma zamiar do niego powrócić i podejmuje w tym celu jakieś kroki. Nie można natomiast, tak jak to uznały organy w niniejszej sprawie, przyjmować, że sam brak dobrowolności przy opuszczaniu danego miejsca zamieszkania skutkuje odmową zameldowania i to bez względu na to, czy osoba opuszczająca lokal ma faktycznie zamiar do niego powrócić w bliżej określonej przyszłości. Mając powyższe na uwadze decyzja organu II instancji w zaskarżonej części podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami), dalej p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, iż chociaż w skardze J. G. wskazał, że domaga się wymeldowania małoletniej A. G., to nie ulega wątpliwości, że jest to omyłka i że faktycznie chodzi o małoletnią K. G. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować opisane wyżej nieprawidłowości i w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy, a także o uzupełniony materiał w postaci przesłuchania A. G. ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie jest jej centrum życiowe, czy wyprowadzenie się z lokalu przy ul. C. 11a miało charakter stały czy też tymczasowy i czy ma ona zamiar powrócić do tego lokalu, a jeśli tak to od czego to zależy i kiedy. Dopiero wówczas będzie możliwe prawidłowe ustalenie, czy zachodzą przesłanki do jej i jej małoletniej córki wymeldowania, czy też nadal w lokalu tym powinny być one zameldowane. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a., zaś stosownie do art. 152 tej samej ustawy określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.