II SA/Ke 714/15

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 24 września 2015 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: I. zwolnić Z. G. od wpisu sądowego od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Z. G. złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 9 czerwca 2015 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i szesnastoletnim synem. Skarżący zarabia na podstawie umowy o prace 1745 zł, a jego żona 1836 zł brutto miesięcznie. W sumie ich miesięczny dochód brutto wynosi 3581 zł. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz mieszkania wielkości 107,74 m². w budynku, który jak wynika z akt sprawy, ma 3 kondygnacje, stanowi współwłasność 3 osób i znajduje się w S.. Skarżący oświadczył, że koszty utrzymania mieszkania- opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, kanalizacje, wywóz śmieci, Internet, TV, telefon wynoszą średnio 1124,86 zł miesięcznie. Ponadto miesięcznie wydają 150 zł na leczenie ortodontyczne syna, spłatę raty kredytu w wysokości 350 zł oraz 2200 zł rocznie na zakup opału na zimę. Wnioskodawca oświadczył, że w 2015 r., pozostawał bezrobotnym, co skutkowało zaciągnięciem kredytu. Zatrudnienie podjął od 1 czerwca 2015 r. po ukończeniu kursu w urzędzie pracy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych w całości lub w części przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Za każdym razem na wnioskodawcy ciąży jednak obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez stronę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Oznacza to, iż ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Podkreślić ponadto należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tego względu może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpoznawanej sprawie biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej sytuację majątkową skarżącego, przede wszystkim wydatki na leczenie, spłatę kredytu i opłaty z związane z utrzymaniem mieszkania , uznano, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, żony i małoletniego syna, a zatem jego wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi wynoszącego 500 zł. Umożliwi to rozpoznanie skargi Z. G. przez wojewódzki sąd administracyjny. Natomiast uwzględniając fakt, że wnioskodawca wraz z żoną osiągają stałe dochody z dwóch wynagrodzeń za pracę, co umożliwia planowanie wydatków oraz posiada nieruchomość, na której prowadzi inwestycje budowlane, uznano, że skarżący ma możliwość zgromadzić środki finansowe na poniesienie innych ewentualnych kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania (w wypadku oddalenia skargi – 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynoszący 250 zł). Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.