II SA/Ke 715/08
WyrokWSA w Kielcach2009-04-22
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można uchylić ostateczną decyzję nakazującą remont budynku zagrażającego bezpieczeństwu, jeśli nie ma zgody wszystkich stron postępowania, a stan techniczny budynku nie uległ poprawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ostateczna decyzja nakazująca remont budynku zagrażającego bezpieczeństwu nie może zostać uchylona na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli nie ma zgody wszystkich stron postępowania, a stan techniczny budynku nadal stanowi zagrożenie. Przepisy Prawa budowlanego nakładają obowiązek usunięcia nieprawidłowości, co jest sprzeczne z uchyleniem takiej decyzji. Fakt przystąpienia do wykonywania obowiązku nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Z. L. domagał się uchylenia ostatecznej decyzji z 2003 r. nakazującej remont budynku mieszkalnego z uwagi na jego zły stan techniczny. Wniosek był wielokrotnie rozpatrywany, a organy odmawiające uchylenia powoływały się na brak zgody stron (w tym Poczty Polskiej) oraz na zagrożenie bezpieczeństwa. Z. L. argumentował, że Poczta Polska przestała być właścicielem sąsiedniej nieruchomości, a budynek jest zabytkiem. Organy uznały, że stan techniczny budynku nadal zagraża bezpieczeństwu i nie ma podstaw do uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 roku sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) na rzecz adwokata A. K.-S. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] września 2008r. Znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008r., odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji tego samego organu z dnia 3 października 2003r., nakazującej Z. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego na działce nr [...]
w [...] przy ul. [...] do odpowiedniego stanu technicznego poprzez przeprowadzenie jego remontu, poprzedzonego przedłożeniem oceny technicznej oraz projektu budowlanego określającego zakres niezbędnych do wykonania robót remontowych i zabezpieczających, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Do wydania tej decyzji doszło na tle następujących okoliczności:
Decyzją z dnia [...] października 2003r. PINB nakazał Z. L. doprowadzenie budynku mieszkalnego na działce Nr [...] w [...] do odpowiedniego stanu technicznego, poprzez przeprowadzenie jego remontu. Jedną ze stron postępowania zakończonego tą decyzją był Rejonowy Urząd Poczty. Decyzja nie została zaskarżona przez żadną ze stron.
W dniu 2 kwietnia 2007r. Z. L. skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o uchylenie
w trybie art. 154 kpa ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2003r. Organ ten decyzją z dnia [...] sierpnia 2007r. umorzył postępowanie. Decyzja ta została uchylona przez Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2007r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją
z dnia [...] stycznia 2008r. WINB na podstawie art. 155 odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2003r., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie tym, że Rejonowy Urząd Poczty, będący stroną w sprawie, nie wyraził zgody na uchylenie ostatecznej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję tę utrzymał w mocy, podtrzymując argumentację, że aspekt interesu społecznego jak również słusznego interesu strony wskazany w art. 155 kpa nie może być rozpatrywany w sytuacji, gdy brak jest zgody wszystkich stron postępowania, która to zgoda stanowi warunek konieczny do ewentualnej zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji.
W dniu 14 kwietnia 2008r. Z. L. wystąpił z nowym wnioskiem,
w którym między innymi wskazując jako podstawę żądania art.154 kpa, domagał się uchylenia ostatecznej decyzji z 3 października 2003r. W uzasadnieniu wskazał, że
w przedmiotowym budynku nikt nie mieszka, ponadto jest on wpisany do rejestru zabytków, w związku z czym na jego remont musi wyrazić zgodę Konserwator Wojewódzki. Nadto wskazał, że w chwili, gdy kupował nieruchomość był zdrowy
i miał nadzieję znaleźć pracę, tymczasem aktualnie jest inwalidą niezdolnym do pracy, bez prawa do renty i środków do życia. Obiekt nie zagraża bezpieczeństwu, jest bowiem chroniony przez zabytkowy mur i dwa psy uwiązane na kilkumetrowym łańcuchu. W piśmie z dnia 15 maja 2008r. dodatkowo powołał się na to, że Poczta Polska przestała być właścicielem sąsiedniej nieruchomości, w związku z czym jej zastrzeżenia stały się nieaktualne i bezskuteczne.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008r. PINB odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2003r. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek nie może być uwzględniony, gdyż budynek położony w [...] na działce nr [...] jest w nieodpowiednim stanie technicznym i brak jego remontu może spowodować katastrofę budowlaną.
W odwołaniu od tej decyzji Z. L. wskazał, że budynek nie jest mieszkalny bowiem nikt w nim nie jest zameldowany i ponieważ jest on wpisany do rejestru zabytków, on samodzielnie nie może podejmować decyzji w sprawie remontu. Nadto wskazał, że skoro Poczta Polska, której brak zgody dotychczas uniemożliwiał uchylenie decyzji, przestała być właścicielem sąsiedniej nieruchomości, ustała przyczyna, która dotąd uniemożliwiała uwzględnienie jego wniosku.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] września 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przytoczył przebieg postępowań we wszystkich sprawach, jakie toczyły się w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] października 2003r. Odnośnie sprawy rozpoznawanej na podstawie art. 155 kpa wskazał, że zgodnie z tym przepisem uchylenie ostatecznej decyzji możliwe jest tylko w przypadku, gdy występują jednocześnie wszystkie wymienione w art. 155 kpa przesłanki, a mianowicie
-zgoda stron na zmianę lub uchylenie decyzji
- brak zakazu zmiany lub uchylenia decyzji, wynikającego z przepisów szczególnych
( w tym wypadku z przepisów Prawa budowlanego),
- istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Brak którejkolwiek z tych przesłanek skutkować musi decyzją odmowną. Następnie organ odwoławczy wskazał, że już w czasie przeprowadzonej w dniu 16 maja 2003r. kontroli stwierdzono, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym
("zarwane" drewniane stropy, widoczne pęknięcia na ścianach, zawalony dach, występujące zawilgocenie i zagrzybienie), tak więc już wówczas wymagał on bezwzględnego przeprowadzenia w nim remontu z uwagi na istniejące zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Ze względu na upływ czasu i brak wykonania przez zobowiązanego jakichkolwiek robót zabezpieczających i remontowych stan techniczny tego budynku uległ dalszemu pogorszeniu, stwarzając w dalszym ciągu zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W tych okolicznościach, pomimo, że nowym właścicielem działki Nr [...], graniczącej z działką Z. L. jest Z. R., wola stron czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r.nie może skutkować jej zmianą bądź uchyleniem. Nadto organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym
w odniesieniu do ostatecznych decyzji nakazowych, wydanych w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, nie ma zastosowania nadzwyczajny tryb, określony w art. 154 kpa. Decyzji nakazowych nie można bowiem jednoznacznie zaliczyć do takich, które nie powodują nabycia praw przez stronę ( strony) postępowania. Mimo zatem żądania wnioskodawcy dotyczącego rozpatrzenia jego wniosku w trybie art. 154 kpa organ orzekający zobligowany był do rozpatrzenia tego wniosku w trybie art. 155 kpa.
W skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia jak również uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2003r., Z. L. zarzucił, że decyzja ta nie odpowiada prawu, bowiem przystąpił on do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
z dnia [...] października 2003r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). zwanej dalej uppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W związku z tym w pierwszej kolejności Sąd rozważał, czy zaskarżona decyzja jak
i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zapadły w warunkach określonych
w art. 156§ 1 pkt 3 kpa. Mając jednak na uwadze to, iż powodem odmowy przez poprzednio orzekający w sprawie organ uchylenia na podstawie art. 155 kpa decyzji ostatecznej było niewyrażenie zgody przez jedną ze stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, natomiast w toku tego postępowania nastąpiła zmiana okoliczności ( Poczta Polska, która dotychczas odmawiała wyrażenia zgody na uchylenie decyzji zbyła nieruchomość i pojawił się nowy właściciel ), a ponadto powodem odmowy uchylenia zaskarżoną obecnie decyzją nie był brak zgody lecz inna negatywna przesłanka z art. 155 kpa, ostatecznie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta nieważnością, o jakiej mowa w art. 156 § 1
pkt 3 kpa.
Przechodząc do powołanej w skardze okoliczności, iż skarżący przystąpił do wykonywania nałożonych na niego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2003r obowiązków, to wskazać należy, iż okoliczność ta nie może mieć żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Fakt bowiem wykonywania decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej uchylenie na podstawie art. 155 kpa wykonywanej decyzji.
W świetle okoliczności sprawy, a w szczególności charakteru decyzji z dnia
[...] października 2003r., prawidłowo organy uznały, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego przez skarżącego wniosku. Przede wszystkim zauważyć należy, iż decyzja z dnia [...] października 2003r. została wydana na skutek tego, że budynek, którego Z. L. jest właścicielem, z uwagi na zły stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący nadal jest właścicielem tego budynku oraz to, że stan techniczny tego obiektu nie zmienił się na lepsze, co oznacza, iż nadal zagraża on bezpieczeństwu ludzi i mienia. Zły stan budynku może poprawić tylko wykonanie ostatecznej decyzji z [...] października 2003r. W tej sytuacji prawidłowo organ odwoławczy uznał, że obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane ( art. 66), które w takiej sytuacji nakładają na organy nadzoru budowlanego obowiązek nakazania usunięcia nieprawidłowości, sprzeciwiają się uchyleniu ostatecznej decyzji, zobowiązującej skarżącego do doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego.
Również podnoszone przez skarżącego we wniosku jak i w odwołaniu zarzuty nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, decyzja ta bowiem odpowiada prawu. Dlatego też skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa.
O kosztach nieopłaconej pomocy z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 uppsa w związku z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło