II SA/Ke 716/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: SKO. [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 7 listopada 2007r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownika Rejonu Opiekuńczego "Śródmieście" Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 20 lipca 2007r. znak [...], w sprawie: 1. zawieszenia z urzędu, z dniem 26 lutego 2007r., prawa do zasiłku stałego i świadczeń zdrowotnych na okres tymczasowego aresztowania; 2. uznania, że pobrany zasiłek stały za okres od 26 do 28 lutego 2007 r. w kwocie 47,50 zł, jako świadczenie nienależnie pobrane, podlega zwrotowi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w punkcie 2 i w tej części umorzyło postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymało ją w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 22 grudnia 2004r. przyznano J. N. pomoc społeczną w formie zasiłku stałego. Jak wynika z informacji uzyskanej z Aresztu Śledczego J. N. został zatrzymany i tymczasowo aresztowany na okres od 26 lutego 2007r. do 26 sierpnia 2007r. Dlatego też organ I instancji zawiesił prawo do tego świadczenia poczynając od dnia 26 lutego 2007r. a ponadto dokonał wyliczenia pobranego nienależnie za 2 dni miesiąca lutego 2007 r. zasiłku stałego wskazując, że podlega on zwrotowi. Rozpatrując odwołanie J. N. od powyższego rozstrzygnięcia Kolegium ustaliło, że zastosowany wobec J. N. areszt tymczasowy został przedłużony do dnia 26 grudnia 2007r. Organ odwoławczy cytując przepis art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64,poz.593 ze zm./ stwierdził, że ma on charakter obligatoryjny, co oznacza, że w sytuacji, gdy osoba pobierająca świadczenia z pomocy społecznej zostaje tymczasowo aresztowana, organ do spraw świadczeń rodzinnych obowiązany jest zawiesić prawo do tych świadczeń. Ustawodawca nie dopuszcza w takim przypadku uznania administracyjnego. Zatem organ pierwszej instancji, z chwilą pozyskania wiedzy o tymczasowym aresztowaniu J. N., prawidłowo zawiesił prawo do świadczenia w postaci zasiłku stałego, od dnia tymczasowego aresztowania. Nadto Kolegium powołując się na treść art. 6 pkt. 16 ustawy o pomocy społecznej stanęło na stanowisku, że nie można uznać za nienależne świadczenie pobrany przez J. N. w dniach od 26 do 28.02.2007r.zasiłek. Skoro bowiem w/w został tymczasowo aresztowany w dniu 26 lutego 2007r. to fizyczną niemożliwością było dla niego poinformowanie w tym dniu właściwego organu o zmianie sytuacji osobistej związanej z tymczasowym aresztowaniem. Wprawdzie decyzja przyznająca J. N. zasiłek stały zawierała pouczenie o obowiązku informowania organu o każdej zmianie sytuacji, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia, jednakże zdaniem organu II instancji nie ma pewności, iż J. N. zrozumiał, że obejmuje to również sytuację związaną z tymczasowym aresztowaniem, a ponadto świadczenie to zostało mu wypłacone w marcu 2007r., co zdaniem Kolegium tym bardziej przemawia za tym, iż nie można uznać go za nienależne. Dodatkowo SKO wskazało, że wbrew żądaniu J. N. nie wyznaczyło w przedmiotowej sprawie posiedzenia jawnego celem umożliwienia mu osobistego w nim uczestnictwa. Zaskarżona decyzja dotyczy bowiem rozstrzygnięcia opartego na przepisach o charakterze obligatoryjnym, więc ani ewentualne wyjaśnienia złożone osobiście przez odwołującego ani też przedstawienie zaświadczeń potwierdzających ciężką sytuację społeczną i bytową nie mogą wpłynąć na ocenę zaskarżonej decyzji, której podstawą jest wyłącznie fakt tymczasowego aresztowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. N., który nie zgodził się z nią i zażądał wypłacenia zaległych świadczeń za okres jego pobytu w areszcie śledczym. Autor skargi nie podniósł żadnych konkretnych zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, a jedynie opisał swoją trudną sytuacje zdrowotną i mieszkaniową wskazując, iż ma zaległości czynszowe w wysokości 1676,16 zł i wypłata zawieszonego zasiłku pozwoliłaby mu na ich uregulowanie, a także na doprowadzenie prądu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz wskazując, iż w związku ze zwolnieniem z aresztu śledczego w dniu 8 listopada 2007r. skarżącemu zostało przywrócone prawo do świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż chociaż z jej wstępnej części zdawać by się mogło, że skarżący nie zgadza się z całą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, tym niemniej nie ulega wątpliwości, iż faktycznie skarży on tę część decyzji, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, zawieszającą prawo do zasiłku i świadczeń zdrowotnych. Wbrew bowiem zawartemu w skardze stwierdzeniu, organ II instancji uchylając decyzję organu I instancji w części ustalającej wysokość świadczenia nienależnego i orzekającej o obowiązku zwrotu tego świadczenia oraz umarzając postępowanie w tej części / z korzystnym dla skarżącego uzasadnieniem/ faktycznie nie orzekało o obowiązku zwrotu pobranego przez niego za okres od 26 do 28 lutego 2007r. świadczenia, gdyż postępowanie w tej części umorzyło. Zgodnie z art.13 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U.04.64.593/ osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń. Ratio legis tego przepisu sprowadza się do tego, by osobom przebywającym w aresztach nie udzielać świadczeń z pomocy społecznej, gdyż i tak w tym okresie przebywają one na utrzymaniu państwa /Iwona Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej Komentarz, ABC, 2007, komentarz do art. 13 ustawy/. Jak bowiem wynika z przepisów art. 109-111 w zw. z art. 209 i 214 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - kodeks karny wykonawczy /Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm./ osobie pozbawionej wolności a także tymczasowo aresztowanej zapewnia się minimum 3 razy dziennie posiłek o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej 1 gorący, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie. Dzięki takim świadczeniom osoby te zwolnione są z zaspokajania swoich niezbędnych potrzeb bytowych własnym staraniem. Nie ma zatem przesłanek do udzielania im dodatkowego wsparcia w ramach świadczeń z pomocy społecznej. Stwierdzić należy, że organ wydając decyzję na podstawie w/w przepisu nie ma możliwości działania w sposób uznaniowy, jest on bowiem związany jego treścią i nie ma możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Rola organu ogranicza się jedynie do rozważenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie powyższego przepisu. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżący od dnia 26 lutego 2007r. do dnia 8 listopada 2007r. był tymczasowo aresztowany. W tej sytuacji organ nie tylko był uprawniony ale wręcz zobowiązany do zawieszenia, poczynając od dnia 26 lutego 2007r., prawa do pobieranych przez niego świadczeń. Decyzja w zaskarżonej części jest wiec zgodna z prawem, a podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące bardzo trudnej sytuacji, w jakiej skarżący się znajduje, oceny tej zmienić nie mogą. Na marginesie wskazać tylko należy, iż przepisy ustawy o pomocy społecznej dają możliwość ubiegania się o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Mając powyższe na uwadze skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.