II SA/Ke 717/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ż. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 25 czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości postanawia: ustanowić dla A. Ż. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Kielcach uwzględnił wniosek skarżącej A. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Kielcach oddalił skargę A. Ż. W dniu 30 marca 2015 r. skarżąca złożyła kolejny formularz PPF, wnosząc o ustanowienie adwokata i podając te same dane, co poprzednio. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek A. Ż. o ustanowienie adwokata. W sprzeciwie od ww. postanowienia wnioskodawczyni zakwestionowała podane w nim informacje dotyczące niepodjęcia przyznanego jej odszkodowania w wysokości 15.651 zł. Podniosła, ze wielokrotnie zwracała się do organu o wypłacenie należnej kwoty. Przekazanie kwoty odszkodowania do depozytu sadowego nastąpiło zdaniem skarżącej bezprawnie, ponieważ organ nie miał zgody sądu na tę czynność Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W myśl art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy. Ze złożonego przez A. Ż. oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z dwudziestoletnim synem i dwudziestoczteroletnią córką. Skarżąca nie wykazała innego majątku poza domem wielkości 80 m² na działce przy ul. W. 18 w K. Wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 670 zł miesięcznie. Z akt sprawy sygn. II SA/Ke 126/14 wynika, że syn skarżącej podjął studia w szkole wyższej. Syn i córka wnioskodawczyni nie pracują i nie osiągają żadnego dochodu. W odpowiedzi na zapytanie Referendarza sądowego, Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg pismem z dnia 22 października 2014 r. poinformował, że kwota 31.319,00 zł ustalona tytułem odszkodowania dla A. Ż. i J. Ż., stosownie do decyzji Prezydenta Miasta z dnia 31 marca 2014 r. została wpłacona w dniu 29 lipca 2014 r. do depozytu sądowego. Dyrektor MZD, wyjaśnił, że odszkodowanie nie zostało podjęte w ustawowym terminie przez osoby uprawnione, jak również nie został podany numer konta bankowego ani wskazana inna forma wypłaty. Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w przypadku gdy wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia szkody, zachodzą przesłanki do złożenia kwoty odszkodowania do depozytu sądowego. W ocenie Sądu A. Ż. wykazała, że nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, ponieść kosztów wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Utrzymuje się bowiem wyłącznie z niewielkiej emerytury i nie posiada majątku poza nieruchomością, którą zamieszkuje. Tym samym, oceniając sytuację majątkową skarżącej, w świetle przesłanek z art. 246 p.p.s.a., stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które dają podstawę do ustanowienia dla niej adwokata z urzędu. Sąd miał również na uwadze to, że wcześniej Referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w całości, a od tego czasu nie nastąpiła zmiana jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 243 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.