II SA/Ke 718/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach Reginy Górnisiewicz sprawy ze skargi [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata [...] kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt 40/100) złotych, w tym VAT w kwocie 110,40 (sto dziesięć 40/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia A. R., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 6.05.2016r. znak: PINB-SO.52.4.2016.III, którym uznano za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 3.02.2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nakazał A. R., jako właścicielce nieruchomości, wykonać rozbiórkę wiaty o konstrukcji drewnianej wybudowanej samowolnie w południowej części działki nr ewid. X przy ul. [...] , przy granicy z działką nr ewid. Y. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania A. R., decyzją z dnia 19.03.2015r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 8.04.2015r. Upomnieniem z dnia 22.04.2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku rozebrania wiaty konstrukcji drewnianej wybudowanej samowolnie w południowej części działki nr ewid. X przy ul. [...] . Powyższe upomnienie zostało doręczone stronie w dniu 4.05.2015r. Na powyższą decyzję organu odwoławczego A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Na wniosek zawarty w skardze, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 01.06.2015r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30.11.2015r. sygn. akt II SA/Ke 498/15 odrzucił skargę A. R.. Po zwrocie akt administracyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] przesłał zobowiązanej tytuł wykonawczy z dnia 15.04.2016r., którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku. A. R. złożyła w terminie zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wydał na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 599), postanowienie z dnia [...] którym uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. A. R. złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji podnosząc, że na jej nieruchomości nie ma wiaty o wymiarach 6,50 x 6,00 m. Ponadto strona stwierdziła, że upomnienie z dnia 22.04. 2015r. "zostało wstrzymane postanowieniem z dnia 1.06.2015r., a wystawione zostało w okresie, kiedy skarżącej przysługiwało prawo do odwołania". Strona podniosła, że zgłosiła zamiar wymiany porycia na wiacie w dniu 20.03.2007r. i po upływie obowiązującego terminu dokonała wymiany pokrycia. Dodała, że kupiła nieruchomość w 2004r., organ I instancji w dniu 6.08.2013r. dokonał pierwszej lustracji i odnośnie wiaty nie wniósł zastrzeżeń. Ponadto strona opisała kwestie związane z przebiegiem oględzin w dniu 16.07.2014r. W konsekwencji wniosła o anulowanie postanowienia z dnia 6.05.2016r., unieważnienie protokołu z dnia 16.07.2014r. wycofanie tytułu wykonawczego opartego na nierzetelnych danych i anulowanie kosztów. Strona wniosła również o dokonanie pomiarów wiaty i sprawdzenie wydawanych postanowień przez organ I instancji na nieruchomości sąsiedniej, przy ul. [...]. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji organ odwoławczy przytoczył treść art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że w postępowaniu mającym na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, na obecnym etapie tego postępowania, wierzyciel czyli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], jest zarazem organem egzekucyjnym. Przepis art. 1a pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o organie egzekucyjnym - rozumie się przez to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków, Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o wierzycielu - rozumie się przez to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z kolei stosownie do art. 5 § 1 pkt 1 ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest - w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4. Zatem organem egzekucyjnym obowiązku o charakterze niepieniężnym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], który jest zarazem wierzycielem, to znaczy podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku. Organ przytoczył również treść art. 33 § 1 ustawy i wskazał, że w piśmie z dnia 28.04.2016r. strona podniosła, iż "podane wymiary wiaty zawarte na szkicu dołączonym do drugiego protokołu są niezgodne ze stanem faktycznym". Z kolei w zażaleniu stwierdziła miedzy innymi, że na jej nieruchomości "nie ma wiaty o wymiarach 6,50x 6,0 m". W tych okolicznościach organ uznał, że strona wskazując powyższe, wiąże ten fakt z zarzutem określonym w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy, a więc z nieistnieniem obowiązku, ponieważ sugeruje, że obiekt, którego rozbiórkę nakazano, nie istnieje. Organ podkreślił, że wiata jest rodzajem obiektu budowlanego, dla którego wymiary podaje się nie po zewnętrznym obrysie słupów, lecz po obrysie dachu. Nie ulega wątpliwości, że organ w protokole z dnia 18.06.2014r. pomierzył zarówno rozstaw słupów w osiach, jak i podał wymiary mierzone po obrysie dachu, a jako wymiary wiaty podał wymiary po obrysie dachu. Zdaniem organu, takie stanowisko jest prawidłowe. Organ podkreślił, że strona kwestionując wymiary wiaty ignoruje fakt wystawania konstrukcji dachu poza obrys słupów. Organ wskazał, że w rozstrzygnięciu decyzji z dnia 3.02.2015r. organ I instancji nakazał wykonać rozbiórkę wiaty o konstrukcji drewnianej wybudowanej samowolnie w południowej części działki nr ewid. X przy ul. [...], przy granicy z działką nr ewid. Y. Zatem w decyzji organu I instancji jak i w rozstrzygnięciu organu II instancji wymiary wiaty nie występują, co nie jest wadą tych decyzji, gdyż obiekt został odpowiednio zidentyfikowany - w sposób nie budzący wątpliwości. To zaś oznacza, że niezasadne jest stanowisko strony, jakoby nie istniał obiekt, którego rozbiórkę nakazano decyzją, z której wynika obowiązek. Organ podkreślił, że nie jest dopuszczalne przy wnoszeniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym kwestionowanie decyzji, z której wynika obowiązek, a więc bezskuteczne są także wszelkie uwagi kierowane przez stronę co do prawidłowości postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie organu II instancji wniosła A. R. nie formułując konkretnych zarzutów naruszenia prawa materialnego czy też procesowego. Skarżąca wskazała, że wnosi o unieważnienie decyzji PINB i WINB, których do dnia dzisiejszego nie otrzymała. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie sądowej w dniu 21 grudnia 2016r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Kielcach zgłosił swój udział w postępowaniu na podstawie art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa). Poza sporem jest, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 3.02.2015r. utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19.03.2015r., nakazująca A. R., jako właścicielce nieruchomości, dokonanie rozbiórki wiaty o konstrukcji drewnianej wybudowanej samowolnie w południowej części działki nr ewid. X przy ul. [...] , przy granicy z działką nr ewid. Y, funkcjonuje w obrocie prawnym. Z akt sprawy wynika bowiem, że na powyższą decyzję organu odwoławczego A. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który postanowieniem z dnia 30.11.2015r. sygn. akt II SA/Ke 498/15 skargę odrzucił. W konsekwencji stwierdzić należy, że egzekwowany obowiązek nie został w żaden sposób wyeliminowany z obrotu prawnego i jest wymagalny. Należy podkreślić, że w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego organ egzekucyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek. Stanowisko powyższe jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 599), zwanej dalej "ustawą", organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji (§ 2) obejmuje natomiast to, czy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, podlega egzekucji administracyjnej lub czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 ustawy. Przepis art. 59 § 1 tej ustawy enumeratywnie wymienia sytuacje, w których ustawodawca zobowiązuje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do tego unormowania postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Niewątpliwie żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w pkt 1-10 powyższego unormowania nie została w sprawie niniejszej spełniona. Nie ulega również wątpliwości, że nakaz rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej podlega egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 10 ustawy). W sprawie niniejszej w tytule wykonawczym z dnia 15.04.2016r., treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona tak samo, jak w decyzji z dnia z dnia 3.02.2015r. Stąd też podnoszone przez skarżącą argumenty nie stanowią, w świetle ww. przepisów, przesłanki umożliwiającej umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być jedynie okoliczności wyliczone enumeratywnie w art. 33 § 1 pkt 1-10 ustawy. W skardze strona skarżąca żadnych ze wskazanych tam okoliczności nie podniosła. Natomiast w piśmie z dnia 28.04.2016r. strona wskazała, że: "podane wymiary wiaty zawarte na szkicu dołączonym do drugiego protokołu są niezgodne ze stanem faktycznym". Z kolei w zażaleniu stwierdziła miedzy innymi, że na jej nieruchomości "nie ma wiaty o wymiarach 6,50x 6,0 m". Mając na uwadze powyższe, organ słusznie uznał, że strona skarżąca w istocie wiąże te okoliczności z zarzutem określonym w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy, wskazując, iż obiekt, którego rozbiórkę nakazano, nie istnieje. W tym zakresie trafnie, zdaniem Sądu, organ wskazuje, że wiata jest rodzajem obiektu budowlanego, dla którego wymiary podaje się nie po zewnętrznym obrysie słupów, lecz po obrysie dachu. Z protokołu oględzin wynika, że organ podał rozstaw słupów w osiach, jak i wymiary mierzone po obrysie dachu, a jako wymiary wiaty podał wymiary po obrysie dachu. Podkreślić trzeba, że w osnowie decyzji z dnia 3.02.2015r. organ I instancji nakazał wykonać rozbiórkę wiaty o konstrukcji drewnianej wybudowanej samowolnie w południowej części działki nr ewid. X przy ul. [...], przy granicy z działką nr ewid. Y. Zauważyć należy, że w tytule wykonawczym z dnia 15.04.2016r., treść podlegającego egzekucji obowiązku została określona tak samo, jak w decyzji z dnia 3.02.2015r. Ponownie podkreślić trzeba, że organ nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 151 Ppsa. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 ustawy P.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1, 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015r. poz. 1801).