II SA/Ke 72/26
WyrokWSA w Kielcach2026-05-21
Skład orzekający: Jacek Kuza, Beata Ziomek, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie przyjęcia strategii rozwoju gminy, wprowadzająca zakazy lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na obszarach zdegradowanych i rewitalizacji, może naruszać interes prawny strony poprzez ograniczenie możliwości prowadzenia działalności wydobywczej?Ratio decidendi
Strategia rozwoju gminy, mimo że nie jest aktem prawa miejscowego, może naruszać interes prawny strony, jeśli jej zapisy, choć mają charakter ustaleń i rekomendacji, w sposób istotny ograniczają możliwość korzystania z praw majątkowych, w tym prawa użytkowania wieczystego i prawa własności, bez odpowiedniego uzasadnienia i proporcjonalności. W analizowanym przypadku, zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wprowadzony w strategii rozwoju gminy, istotnie ograniczył możliwość prowadzenia działalności wydobywczej przez skarżącą spółkę, naruszając tym samym jej interes prawny i zasady racjonalnej gospodarki kopalinami oraz proporcjonalności.Stan faktyczny
Skarżąca, będąca użytkownikiem wieczystym działek z koncesją na wydobycie glin kamionkowych, zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Suchedniowie w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Miasta i Gminy. Uchwała ta, w części dotyczącej zasad kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i rewitalizacji, wprowadziła zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z wyjątkiem wydobywania kopalin. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym brak podstawy prawnej do wprowadzenia takich zakazów w strategii, co uniemożliwia jej prowadzenie planowanej działalności wydobywczej i związanych z nią inwestycji. Organ bronił uchwały, twierdząc, że strategia nie jest aktem prawa miejscowego i nie narusza interesu prawnego skarżącej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej określając zasady kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji, na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w S., obręb 1, wprowadza zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych. W pozostałej części skarga została odrzucona. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. sprawy ze skargi E. E. na uchwałę Rady Miejskiej w Suchedniowie z dnia 27 listopada 2025 r. nr 118/XXII/2025 w przedmiocie przyjęcia strategii rozwoju miasta I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, w jakiej określając zasady kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji, na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w S., obręb 1,S., wprowadza zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych; II. odrzuca skargę w pozostałej części; III. zasądza od Gminy Suchedniów na rzecz E. E. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Rada Miejska w Suchedniowie podjęła 27 listopada 2025 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6a, art. 10e ust. 1 i art. 10f ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153), dalej: "u.s.g." w związku z art. 3 pkt 3 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 198) uchwałę nr 118/XXII/2025, w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Suchedniów na lata 2025-2030 -stanowiącą załącznik do tej uchwały.
W załączniku do zaskarżonej uchwały odnośnie ustaleń i rekomendacji dla kształtowania polityki przestrzennej Miasta i Gminy Suchedniów na najbliższe lata m.in. przyjęto między innymi:
h) Zasady lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
j) Zasady kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji:
• Wyznaczenie obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji w gminie.
• Adaptacja i ponowne wykorzystanie terenów wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji.
• Rekultywacja terenów zdegradowanych wyłącznie na cele środowiskowe i rekreacyjne.
• Zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych i dróg.
• Zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem:
a) inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych i dróg.
b) wydobywania kopalin ze złoża.
W załączniku do uchwały wyjaśniono też, że "wskazane rekomendacje dla realizacji polityki przestrzennej Miasta i Gminy Suchedniów realizowane są m.in. poprzez kierunki działań oraz projekty strategiczne wskazane w niniejszym dokumencie Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Suchedniów na lata 2025-2030. Należy pamiętać, że do instrumentów wdrażania polityki przestrzennej należało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP), które jest dokumentem określającym politykę przestrzenną i kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy, uwzględniającym uwarunkowania (czyli czynniki i ograniczenia) rozwoju przestrzennego. Obecnie jednak następuje gruntowna reforma obowiązującego od 22 lat systemu planowania przestrzennego. Gmina do końca czerwca 2026 r. musi ustalić plan ogólny, który ma zastąpić studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Nowelizacja ustawy o planowaniu przestrzennym weszła w życie w dniu 24 września 2023 r. Jednym z najważniejszych rozwiązań reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego jest uchylenie przepisów upoważniających do wydawania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy - rolę studium w zakresie określenia ram polityki przestrzennej ma spełniać Strategia Rozwoju Gminy. Ogólny kierunek polityki przestrzennej przyjęty w Strategii będzie podlegał doprecyzowaniu i przełożeniu na konkretne normy dotyczące zagospodarowania przestrzennego w planie ogólnym (schemat zagospodarowania przestrzeni), a następnie w ramach rozstrzygnięć podejmowanych w planach miejscowych i decyzjach o warunkach zabudowy. Obecnie podstawowym dokumentem planistycznym określającym politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego jest Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Suchedniów, które zostało przyjęte uchwałą Nr 36/V/98 Rady Miejskiej w Suchedniowie z 16 czerwca 1998 r.
Podstawowym zaś narzędziem polityki przestrzennej gminy są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Na terenie Miasta i Gminy Suchedniów obowiązuje 11 miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, obejmujących 3,1% jej powierzchni".
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, skardze na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, E. E., zaskarżonej uchwale zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. j u.s.g. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3, 7 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U.2024.1130) dalej: "u.p.z.p." oraz w związku z art. 22, 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 oraz art. 94 Konstytucji RP, poprzez błędną ich wykładnię i naruszenie delegacji ustawowej, a w konsekwencji ustanowienia w uchwale zakazu lokalizowania niektórych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a także przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
2. art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. j u.s.g. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3, 7 i 9 u.p.z.p. i z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U.2024.82) oraz w związku z art. 22, 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 oraz art. 94 Konstytucji RP, a to poprzez naruszenie delegacji ustawowej w wyniku ustanowienia w uchwale nakazu rekultywacji terenów zdegradowanych wyłącznie na cele środowiskowe i rekreacyjne;
3. art. 10e ust. 3 pkt 9 u.s.g., poprzez brak określenia ram finansowych;
4. art. 10e ust. 3 pkt 7 u.s.g., poprzez brak wskazania obszarów strategicznej interwencji kluczowych dla gminy, bez wskazania, że takie nie zostały zidentyfikowane;
- a w przypadku uznania, że Rada Miejska w Suchedniowie mogła wprowadzić w uchwale zakazy i nakazy, o których mowa w pkt 1 i 2 powyżej, tj. w konsekwencji w wyniku przyjęcia, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego:
5. art. 13 pkt 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz.U.2019.1461), poprzez brak publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jak i określenie, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia, podczas, gdy akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.
W uzasadnieniu skargi odnośnie interesu prawnego skarżącej wskazano, że skarżąca jest użytkownikiem wieczystym działek o numerze [...] oraz [...]. Na działce nr [...] usytuowana jest kopalnia gliny oraz budynki stanowiące przedmiot odrębnej własności. Ponadto skarżąca posiada koncesję z 15 lutego 2003 r, wydaną na wydobywanie glin kamionkowych oraz piaskowców jako kopaliny towarzyszącej ze złoża "[...]" położonej w S.; w grudniu 2025 r. złożyła wniosek o udzielenie koncesji na eksploatację glin kamionkowych ze złoża "[...]" oraz posiada decyzję środowiskową z 31 października 2025 r. dotyczącą przedsięwzięcia pn.: "Eksploatacja sposobem odkrywkowym glin kamionkowych i piaskowców jako kopaliny towarzyszącej z części złoża [...] o pow. 3,53 ha w obszarze górniczym o pow. 5,35 ha, na działce ewid. nr [...]". Natomiast zaskarżona uchwała prowadzi do zmiany sytuacji prawnej skarżącej poprzez uniemożliwienie korzystania z prawa użytkowania wieczystego, a więc wykorzystania nieruchomości na cele przemysłowe - konkretnie prowadzenia działalności wydobywczej kruszyw oraz działalności powiązanych lub optymalizujących działalność wydobywczą, lecz nadal będących o charakterze działalności przemysłowej.
Ponadto wprowadzenie zaskarżoną uchwałą zakazu lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w obszarze kopalni [...], dla skarżącej oznacza wstrzymanie możliwości prowadzenia działalności wydobywczej, a zatem pozbawienie praw nabytych bowiem zgodnie z regulacjami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. (Dz.U. 2019 r. poz. 1839), wyklucza możliwość m.in.: budowy instalacji wodno-kanalizacyjnej, budowy garażu/parkingu, przebudowy i remontu istniejącej zabudowy przemysłowej, posadowienia instalacji fotowoltaicznej, wydobywania gliny kamionkowej metodą podziemną, posadowienia instalacji o której mowa w § 3 ust. 39 powyższego rozporządzenia, prowadzenia wydobycia kopaliny na terenie gruntów leśnych, modernizacji instalacji niezbędnych do odbioru i oczyszczania wód zanieczyszczonych. Skarżąca wskazała, że bez realizacji powyższych zamierzeń nie będzie możliwości prowadzenia wydobycia gliny kamionkowej w skali wymaganej przez odbiorców tej kopaliny. Oznacza to, że nieruchomość nie tylko w sposób obiektywny traci wartość w rozumieniu wyceny nieruchomości ale również z punktu widzenia pożytków z prowadzenia na niej działalności wydobywczej.
Dalej autor skargi podniósł, że strategia rozwoju gminy nie jest aktem prawa miejscowego lecz jest wyłącznie aktem prawnym skierowanym do wewnętrznej struktury organizacyjnej i ma charakter planistyczny. Ze względu na to, że strategia nie jest aktem prawa miejscowego, to nie zawiera norm powszechnie obowiązujących i nie może wywoływać skutków w sferze praw i obowiązków właścicieli nieruchomości. Z kolei aktem z zakresu planowania przestrzennego, w którym możliwe jest ustanowienie zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących (zawsze lub potencjalnie) znacząco oddziaływać na środowisko jest akt w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 15 ust. 2 pkt 3, 7 i 9 u.p.z.p.). Ma to o tyle znaczenie, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy (art. 15 ust. 1 u.p.z.p.), tj. strategia rozwoju gminy jest wiążąca dla organu planistycznego przy sporządzaniu planu miejscowego. Strategia rozwoju gminy stanowi podstawę polityki przestrzennej gminy i ma charakter wiążący także przy sporządzaniu planu ogólnego gminy (art. 13b pkt 1 u.p.z.p.). Powoduje to, że w praktyce wprowadzenie w Strategii kwestionowanego zakazu działa jak norma ograniczająca prawo własności - mimo, że nie ma do tego podstaw ustawowych. Pozostawienie więc w obrocie prawnym zaskarżonej uchwały doprowadziłoby do sytuacji, w której organ planistyczny musiałby implementować do planu miejscowego zakazy ustanowione w tej uchwale bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, co nie może mieć miejsca w demokratycznym państwie prawnym. W konsekwencji, uchwała narusza art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. j u.s.g. poprzez ustanowienie zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych i dróg i zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem: a) inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych i dróg, b) wydobywania kopalin ze złoża; podczas, gdy w powołanym przepisie brak jest podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, tj. przepis upoważnia do określenia jedynie ustaleń i rekomendacji, a nie zakazów czy nałożenia obowiązków, co w konsekwencji przejawia się niewłaściwym zastosowaniem przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały. Nadto kwestionowany zakaz ingeruje w prawo własności.
Odnośnie wprowadzenia nakazu rekultywacji terenów zdegradowanych wyłącznie na cele środowiskowe i rekreacyjne, wnoszący skargę zarzucił, że kompetencja do określenia kierunku rekultywacji należy wyłącznie do starosty, a wójt (burmistrz, prezydent miasta) dysponuje wyłącznie kompetencją opiniodawczą. Rekultywacja jest bowiem procesem administracyjnym, a nie planistycznym i rada gminy nie może w tym zakresie zastępować starosty. Niedopuszczalne jest więc narzucanie kierunku rekultywacji w dokumencie strategicznym.
W skardze również podniesiono, że w zaskarżonej uchwale określono jedynie źródła finansowania, natomiast pominięto ramy tego finansowania, wskazując wyłącznie dane w postaci szacowanej kwoty wydatków, w rozbiciu na wkład własny realizatorów i dofinansowanie, bez odniesienia tychże danych do osi czasu.
Ponadto w zaskarżonej uchwale szczegółowo opisano obszary strategicznej interwencji wyznaczone na poziomie krajowym i wojewódzkim, wskazując przynależność Suchedniowa do tych obszarów oraz zakres planowanych na nich działań. Niemniej w uchwale nie pojawia się odrębny fragment odnoszący się do "obszarów strategicznej interwencji kluczowych dla gminy". Dokument nie zawiera też żadnej informacji, że została w tym zakresie przeprowadzona analiza, której wynikiem jest brak identyfikacji obszarów strategicznej interwencji kluczowych dla gminy, a także na temat kwerendy czy też kryteriów, na podstawie których przesądzono, że takich obszarów nie ma. Zdaniem skarżącej, skoro ustawodawca wymienia w art. 10e ust. 3 u.s.g. elementy, które strategia ma określać "w szczególności" i przewiduje w zakresie niektórych z nich fakultatywność pod warunkiem spełnienia bądź niespełnienia określonej przesłanki, to strategia powinna odnieść się do każdego z nich, choćby przez wyraźne stwierdzenie, że w danym zakresie nie zidentyfikowano treści do wskazania. Brak jakiejkolwiek wypowiedzi w danym punkcie katalogu winien być bowiem traktowany jako brak realizacji obowiązku ustawowego, a nie jako dopuszczalne milczenie.
Kończąc autor skargi także zwrócił uwagę, że niestwierdzenie nieważności uchwały w całości spowoduje nieodwracalne skutki prawne, a w tym istotne negatywne konsekwencje społeczno-gospodarcze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zaskarżona uchwała nie narusza art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. j u.s.g., gdyż wprawdzie przepis ten stanowi podstawę do ustaleń i rekomendacji w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w gminie, jednak wytyczne te mają odnosić się do zasad kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji. W dokumencie tym należy uwzględnić także wskazania co do zasad lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zasady, w ujęciu języka prawnego, wyrażają z reguły wartości, które prawodawca uważa za szczególnie doniosłe i co do których chce, by były respektowane przy realizowaniu określonej instytucji prawnej. Tym samym w przedmiotowym dokumencie ww. rekomendacje i ustalenia mogą przewidywać określone zakazy czy nakazy, co należy uznać za działanie na podstawie i w granicach prawa.
Organ dalej podniósł, że ponieważ gwarancje z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP nie odnoszą się do innych niż własność praw majątkowych, a skarżącej przysługuje prawo użytkowania wieczystego, to a nie może się ona powoływać na naruszenie tego przepisu. Zaskarżona uchwała nie narusza również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ponieważ nie narusza istoty przysługującego skarżącej prawda majątkowego w postaci użytkowania wieczystego. Organ zaznaczył, że skarżąca wskutek uchwalenia zaskarżonej uchwały nie zostanie pozbawiona możliwości kontynuacji wydobycia złoża. Co ważne, skarżąca posiada prawomocną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na eksploatacji sposobem odkrywkowym glin kamionkowych i piaskowców jako kopaliny towarzyszącej z części złoża [...] o pow. 3,53 ha w obszarze górniczym. Decyzja została wydana zgodnie z wnioskiem skarżącej i nie obejmowała żadnych z działań ujętych w skardze. Wskazane działania, których skarżąca nie będzie mogła zrealizować nie świadczą o pozbawieniu jej prawa do korzystania z nieruchomości i rozporządzania nią.
Zdaniem organu, zaskarżona uchwała określa źródła finansowania i jej ramy finansowe z podziałem na różne źródła finansowania – w tabeli 7 przedstawiono najbardziej prawdopodobne źródła finansowania projektów strategicznych i zadań w ramach celów operacyjnych, zaś w tabeli 8 całkowitą, szacunkową kwotę wydatków w ramach poszczególnych celów strategicznych i operacyjnych.
Organ dalej podał, że zgodnie z art. 10e ust. 3 pkt 7 u.s.g. strategia określa obszary strategicznej interwencji kluczowe dla gminy, jeżeli takie zidentyfikowano – w tym przypadku takich nie zidentyfikowano więc nie określono ich w strategii.
Organ także stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, podlegający ogłoszeniu, ponieważ nie zawiera ona normatywnych regulacji o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Strategia rozwoju gminy jest planem działania gminy, aktem programowym, o charakterze w dużej mierze postulatywnym, który nie kreuje skonkretyzowanych uprawnień ani obowiązków prawnych wobec adresatów zewnętrznych. W konsekwencji stanowi ona wyłącznie akt kierownictwa wewnętrznego, o charakterze programowym, który nie zawiera norm generalnych i abstrakcyjnych.
Na rozprawie sądowej 6 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącej adwokat T. Ż. poparł skargę. Wyjaśnił, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Twierdził, że działka skarżącej mieści się w kategorii obszarów zdegradowanych oraz obszarów wymagających przekształceń rekultywacji, rehabilitacji lub remediacji o jakich mowa na stronie 96 zaskarżonej strategii w punkcie j.
Pełnomocnik skarżącej adwokat M. M. poparła skargę.
Pełnomocnik organu radca prawny P. S. wniósł o odrzucenie skargi a na wypadek uznania, że interes prawny skarżącej został naruszony przez zaskarżoną uchwałę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi podał, że skarżąca spółka ma możliwość korzystania z przedmiotowej nieruchomości w zakresie, jaki sama określiła w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz uzyskanych decyzjach tj. środowiskowej i nowej decyzji koncesyjnej z 9 kwietnia 2026 r. która jest ostateczna. Ponadto naruszenie interesu prawnego ma mieć charakter aktualny. Z punktu VI B.10 litera a) do h) skargi wynika natomiast, że skarżąca spółka powołuje się na przyszłe przedsięwzięcia i przyszłe szkody.
Zastępca Burmistrza Suchedniowa wyjaśniła, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, a świadczy o tym to, że 9 kwietnia 2026 r. wydana została ostateczna decyzja udzielająca spółce koncesji na wydobycie, która pozwala na wydobywanie kopaliny w większym zakresie, niż by to wynikało z zakazu z punktu j tiret 5 strona 96 zaskarżonej uchwały. Projekt decyzji koncesyjnej z 9 kwietnia 2026 r. został zaopiniowany przez gminę w oparciu o obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z grudnia 2025 r. a nie w oparciu o zaskarżoną strategię, ponieważ strategia nie może być podstawą do takiej opinii. Uchwalony w grudniu 2025 r. plan rzeczywiście zawiera w rozdziale 3 § 9 zapisy identyczne z tymi, które znajdują się pod literą j na stronie 97 zaskarżonej strategii, ale to nie znaczy, że wynikały z tych zapisów.
Pełnomocnik skarżącej adwokat M. M. wyjaśniła, że ograniczony zakres przedsięwzięcia, jakie zostało określone przez spółkę w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i w decyzji koncesyjnej, wynika z chęci ratowania tego co się da z przyczyn taktycznych tj. w celu uzyskania prawa wydobywania kopaliny.
Na tej samej rozprawie Sąd postanowił zobowiązać pełnomocników spółki do przedłożenia ostatecznej decyzji koncesyjnej z 9 kwietnia 2026 r. w terminie 7 dni, a dowód z powyższego dokumentu przeprowadzić, za zgodą stron, poza rozprawą.
Po zamknięciu rozprawy:
- 11 maja 2026 r. skarżąca przedstawiła decyzję Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z 9 kwietnia 2026 r. znak [...] o udzieleniu [...] Sp. z.o.o. w W. koncesji na wydobycie glin kamionkowych ze złoża [...] wraz z załącznikiem graficznym,
- 11 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo nazwane "Załącznik do protokołu",
- 18 maja 2026 r. pełnomocnik organu, złożył pismo, w którym odniósł się do powyższego załącznika do protokołu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2026.143 t.j. ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
W przypadku uchwał podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego, kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy dany akt wydany został z obrazą obowiązujących przepisów, gdyż zaistnienie takiej sytuacji powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności bądź stwierdzenia, że wydany został z naruszeniem prawa – stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a.
Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2025.1153. t.j. ze zm.), dalej u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Ponieważ zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała została podjęta w dniu 27 listopada 2025 r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. 2017.935) o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - z dniem 1 czerwca 2017 r. – nie było konieczności poprzedzenia skargi wezwaniami do usunięcia naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki, ani też jej wniesienie nie było ograniczone żadnym terminem.
Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje, ani sprzeczność z prawem zaskarżonego zarządzenia, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, LEX 151236; z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). Dopiero bowiem ustalenie przez sąd administracyjny, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi, czyli do badania, czy do naruszenia tego doszło jednocześnie z istotnym naruszeniem prawa. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.
Skarżąca spółka, na podstawie decyzji Wojewody Kieleckiego z 26 lipca 1995 r. o przekazaniu gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste, jest użytkownikiem wieczystym stanowiącej własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w S., obręb 1, oznaczonej numerami ewidencyjnymi działek [...] i [...] o łącznej powierzchni 22,5281 ha. Dla nieruchomości tej założona jest księga wieczysta nr [...] (k. 22-26). Nieruchomość ta znajduje się na obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. W związku z tym [...] Spółka z o.o. w W. niewątpliwie ma interes prawny w sprawie dotyczącej uchwały Rady Miejskiej w Suchedniowie z 27 listopada 2025 r. w sprawie przyjęcia Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Suchedniów, zwanej dalej również SRG.
Uchwała rady gminy mieści się też w katalogu podlegających zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, innych niż akty prawa miejscowego określone w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Dokonując oceny charakteru prawnego zaskarżonej uchwały, należy wyjaśnić co następuje.
Zgodnie ze znowelizowanym art. 10e ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, strategia rozwoju gminy zawiera model struktury funkcjonalno-przestrzennej gminy, a także ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej gminy. Obejmuje m.in. określenie zasad ochrony środowiska i jego zasobów, w tym ochrony powietrza, przyrody i krajobrazu, zasad lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz zasad kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji.
Wzmocnieniem obowiązku ujmowania w strategii zagadnień przestrzennych jest wymóg, aby zgodnie z nowymi przepisami sporządzano ją w formie tekstowej oraz graficznej. Są to więc zagadnienia dotychczas ujmowane w studium uwarunkowań. Należy zatem uznać, że model, w którym wyprzedzająco – przed sporządzeniem planu ogólnego – ustalenia takie byłyby zawarte w strategii rozwoju gminy, a następnie konkretyzowane w planie ogólnym i planach miejscowych – mógłby zapewnić spójność systemu planowania przestrzennego (por. A. Fogel, Co zamiast studium uwarunkowań? Ochrona zabytków w polityce przestrzennej gminy w zakresu ochrony zabytków po nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ST 2024).
Należy też zauważyć, że od wejścia w życie reformy planistycznej wprowadzonej ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2023.1688), wprowadzona od 13 listopada 2020 r. do ustawy o samorządzie gminnym instytucja strategii rozwoju gminy (art. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2020 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. 2020.1378), jest w dalszym ciągu dokumentem nazwanym, ale dodatkowo obligatoryjnym (prawodawca nakłada na gminy obowiązek sporządzania i uchwalania strategii). Ustawa określa przy tym prawną konstrukcję strategii, a czyni to zdecydowanie szczegółowiej niż uprzednio. Jurydyzacja strategii rozwoju gminnego oznacza m.in. to, że prawodawca ustala wszystkie lub wybrane elementy konstrukcyjne instytucji. W tym przypadku charakter prawny strategii nie uległ zmianie – w dalszym ciągu pozostaje ona aktem polityki publicznej (zawierającym normy planistyczne) niebędącym źródłem prawa (także wewnętrznego); akty polityki publicznej znajdują się na "przedpolu" konstytucyjnego systemu źródeł prawa. Zmieniły się jednak inne elementy konstrukcyjne, przede wszystkim wymogi co do formy i treści strategii. Te ostatnie są szczególnie istotne, gdyż to w treści strategii materializują się wszelkie wpływy na politykę przestrzenną gminy (K. Olzacki, J. H. Szlachetko, K. Szlachetko, Rola strategii rozwoju w zreformowanym systemie planowania przestrzennego. Analiza prawna, ST 2024).
Strategia jest planem działania gminy, aktem programowym, o charakterze w dużej mierze postulatywnym, który nie kreuje skonkretyzowanych uprawnień lub obowiązków, adresatów zewnętrznych wobec organu.
Podnoszony przez gminę argument, że program, załącznik do uchwały - Strategia Rozwoju Gminy zawiera treści skierowane do podmiotów zewnętrznych nie jest jednak decydujący. Podkreślenia wymaga, że istotnie z treści Tabeli nr 18 umieszczonej na stronach 70 i 71 Strategii Rozwoju Gminy wynika, iż podmiotami uczestniczącymi w realizacji Strategii są podmioty zewnętrzne wobec gminy m.in. organizacje pozarządowe. Fakt ten nie czyni jednak z powyższych treści wypowiedzi o charakterze normatywnym. Wskazuje jedynie na planowany udział tych podmiotów w realizacji strategii gminy. Określenie celów operacyjnych strategii nie ma charakteru wypowiedzi normatywnej. Wypowiedź normatywna wskazuje adresata wzoru zachowania, a jednocześnie wyznacza powinność zachowania się według określonego wzoru. Treścią wypowiedzi normatywnej jest więc skierowane do adresata żądanie lub dozwolenie określonego zachowania się. Wypowiedź normatywna formułuje skierowane do danej osoby lub osób żądanie albo upoważnienie do określonego zachowania się.
Jednak nawet gdyby przyjąć, że strategia zawiera sformułowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, to nie zawiera sformułowań normatywnych. Tych zresztą zawierać nie może, bowiem przepis art. 10e ust. 1 u.s.g. nie zawiera delegacji ustawowej upoważniającej do tworzenia aktów prawa miejscowego. Norma wynikająca z ww. przepisu uprawnia gminę do wydawania aktów o charakterze planistycznym.
Jak wynika z powyższych uwag, postanowienia strategii rozwoju gminy nie mają charakteru normatywnego, a sama strategia nie jest aktem prawa miejscowego - a więc nie jest źródłem prawa, o jakim mowa w art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej ostatniej kwestii WSA w Kielcach wyraził już analogiczny pogląd w prawomocnym postanowieniu z 19 marca 2026 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały, który podtrzymuje również w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu, że kwestionowane w niniejszej sprawie zakazy i nakazy wprowadzone w uchwale o SRG stanowią o niedopuszczalnym nadaniu tej uchwale charakteru aktu prawa miejscowego, Sąd wyraża pogląd, że nie mogą one zmieniać charakteru prawnego takiej uchwały. Przesądza o nim bowiem szczegółowa regulacja zawarta w ustawie o samorządzie gminnym, a nie w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, umieszczająca ten akt w systemie aktów polityki publicznej zawierających normy planistyczne, niebędące jednak źródłem prawa. Takie zakazy i nakazy nie są bowiem skierowane do adresata zewnętrznego, a tylko muszą być uwzględniane przy uchwalaniu aktów planistycznych mających charakter aktów prawa miejscowego, o czym była już wyżej mowa. Ponadto Sąd wyraża pogląd, że mimo stanowczego sformułowania zaskarżonych zakazów i nakazów, można i należy je kwalifikować jako ustalenia i rekomendacje określane z mocy art. 10e ust. 3 pkt 5 u.s.g. w strategii rozwoju gminy. Takie zapisy mieszczą się więc w granicach delegacji ustawowej wynikającej z ostatnio przywołanego przepisu.
Znaczenie strategii rozwoju gminy jako planistycznego aktu polityki publicznej wynika z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 13b pkt 1 u.p.z.p., który jednak wejdzie w życie dopiero 1 lipca 2026 r. (art. 78 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2023.1688), ustalenia planu ogólnego określa się, uwzględniając uwarunkowania rozwoju przestrzennego gminy, w szczególności politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego. Według natomiast obowiązującego od 24 września 2023 r. przepisu art. 15 ust. 1 zd. 1 u.p.z.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i część graficzną, wraz z uzasadnieniem, uwzględniając politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy lub strategii rozwoju ponadlokalnego.
Podnoszona w niniejszej sprawie kwestia, czy w wypadku uchwały, której przedmiotem jest strategia rozwoju gminy, można mówić o naruszeniu zapisami takiej uchwały interesu prawnego – nie została dotychczas podniesiona w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ze względu na podobieństwo takich strategii do studiów uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego, dorobek orzeczniczy dotyczący analogicznej wątpliwości dotyczącej tej kwestii odnośnie studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, może być pomocny przy rozstrzygnięciu wskazanej wątpliwości. Trzeba w związku z tym zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych było prezentowane stanowisko, według którego studium nie może lub może, ale jest to mało prawdopodobne, naruszyć interes prawny. Wyrazem tego stanowiska jest m.in. orzeczenie NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1027/11. Jednak NSA zajmował także w tej kwestii inne stanowisko. W szczególności w wyroku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 706/13, przyjął, że dopiero wówczas, gdy są podstawy do przyjęcia, że ustalenia studium naruszają interes prawny skarżących, możliwe jest dokonanie oceny, czy naruszenie to jest zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Studium, mimo tego, że nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego, może naruszyć interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy nim objętych. Mimo, że studium nie jest prawem miejscowym i mimo że wiąże tylko organy gminy przy uchwalaniu planów miejscowych, jego ustalenia przesądzają o sposobie wykonywania własności w razie uchwalenia planu miejscowego. Tym samym mają istotne znaczenie dla wykonywania prawa własności nieruchomości. Paradoksalnie jest tak właśnie z tego powodu, że studium wiąże organy gminy przy uchwalaniu planów miejscowych. Istnieją więc podstawy do przyjęcia, że studium w takim przypadku narusza interes prawny właścicieli nieruchomości znajdujących się na terenie gminy, gdyż już na etapie uchwalania studium ogranicza prawo własności nieruchomości. Odmienna wykładnia może spowodować, że umieszczony w studium konkretny zakaz nie zostanie poddany merytorycznej ocenie przez sąd administracyjny pod względem zgodności z prawem z uwagi na to, że jeszcze nie narusza prawa własności, gdyż studium nie jest aktem prawa miejscowego i nie wiąże na zewnątrz, co spowoduje, że sąd administracyjny skargę właściciela nieruchomości objętej takim zakazem oddali z powodu braku legitymacji skargowej. Natomiast, jeżeli taki zakaz zostanie przeniesiony do uchwalanego na podstawie studium planu miejscowego, to jego kontrola zgodności z prawem w ramach skargi właściciela nieruchomości na plan miejscowy będzie iluzoryczna, gdyż zostanie sprowadzona do stwierdzenia, że rada gminy nie mogła tego zakazu nie umieścić w planie miejscowym, gdyż była w tym zakresie związana ustaleniem studium (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 października 2014 r., II OSK 868/13, z dnia 15 września 2016 r., II OSK 3086/14, z dnia 26 października 2016 r., II OSK 145/15, postanowienie NSA z 1 października 2021 r., II OSK 1880/21, wyrok NSA z 22 czerwca 2022 r., II OSK 596/23).
Powyższa argumentacja powinna mieć, zdaniem Sądu, zastosowanie również w niniejszej sprawie i powodować dopuszczenie sądowoadministracyjnej kontroli uchwał podjętych w przedmiocie strategii rozwoju gminy. Skoro bowiem polityka przestrzenna gminy określona w strategii rozwoju gminy, która nie jest aktem prawa miejscowego, jest obligatoryjnie uwzględniana przy sporządzaniu projektu planu miejscowego, a od 1 lipca 2026 r. będzie również obligatoryjnie uwzględniana przy formułowaniu ustaleń planu ogólnego, to kontrola takich aktów prawa miejscowego uruchamiana skargą na te akty byłaby iluzoryczna, gdyż mogłaby zostać sprowadzona do stwierdzenia, że rada gminy nie mogła zakazów i nakazów sformułowanych w strategii rozwoju gminy nie umieścić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, czy też w planie ogólnym, gdyż była w tym zakresie związana ustaleniami tej strategii. Na taką właśnie wykładnię normy zawartej w art. 15 ust. 1 zd. 1 u.p.z.p. w okolicznościach niniejszej sprawy wskazuje to, że Rada Miejska w Suchedniowie w dniu 18 grudnia 2025 r. podjęła uchwałę w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru kopalni "[...]" w S. (dalej uchwała z 18 grudnia 2025 r.), w której w całości uwzględniła zaskarżone w niniejszej sprawie zakazy sformułowane na stronie 97 SRG lit. j) punktor 4 i 5 b). W § 9 pkt 1 i 2 uchwały z 18 grudnia 2025 r. przewidziano bowiem, że w zakresie ochrony środowiska ustala się: 1) zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych i dróg, 2) zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem: a) inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych i dróg, b) wydobywania kopalin ze złoża metodą odkrywkową. Jak z tego wynika jedyną różnicą pomiędzy zakazem przewidzianym na stronie 97 SRG lit. j) punktor 4 i 5 b)., a zapisami § 9 pkt 1 i 2 uchwały z 18 grudnia 2025 r., jest uściślenie w planie, że zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, nie dotyczy wydobywania kopalin ze złoża metodą odkrywkową, podczas gdy zapis SRG przewidywał szerszy zakres tego wyjątku, gdyż nie był ograniczony do metody odkrywkowej.
Uznanie zaskarżonej uchwały za akt podlegający kontroli sądowoadministracyjnej powoduje konieczność wyjaśnienia, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, albowiem jest to konieczne do skutecznego zaskarżenia takiej uchwały do sądu administracyjnego.
W tym zakresie należy stwierdzić, co następuje.
Wbrew twierdzeniom organu zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę i w toku postępowania sądowoadministracyjnego, fakt uzyskania przez skarżącą spółkę w dniu 9 kwietnia 2026 r. decyzji Marszałka Województwa Świętokrzyskiego udzielającej tej spółce koncesji na wydobywanie glin kamionkowych ze złoża "[...]", a wcześniej w dniu 31 października 2025 r. decyzji orzekającej o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą: "Eksploatacja sposobem odkrywkowym glin kamionkowych i piaskowców jako kopaliny towarzyszącej z części złoża [...] o pow. 3,53 ha, na działce ewid. Nr [...] obręb S.", planowanego przez E. E., nie mogły spowodować uznania, że interes prawny skarżącego nie został naruszony przez zaskarżone w sprawie zakazy zamieszczone na stronie 97 pod literą j) punktor 4 i 5 SRG. Argumentacja organu sprowadzała się do tezy, że skarżąca spółka w takim zakresie i wymiarze, w jakim sama złożyła wniosek o koncesję i środowiskowe uwarunkowania, uzyskała stosowne decyzje i będzie mogła realizować planowane przez siebie przedsięwzięcie w pełnym zakresie. Wnioski o wydanie koncesji i decyzji środowiskowej nie obejmowały natomiast żadnego z działań wskazanych w skardze, na brak możliwości realizacji których z powodu zapisów zaskarżonej uchwały skarżący obecnie się powołuje. Dlatego, w ocenie organu, wskutek uchwalenia zaskarżonej uchwały skarżąca spółka nie zostanie pozbawiona możliwości kontynuacji wydobycia kopaliny ze złoża i to w większym wymiarze, niż dotychczasowe, symboliczne wydobycie.
Z taką argumentacją nie można się zgodzić.
Należy bowiem zauważyć, że kwestionowane zapisy SRG dotyczące przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko przewiduje generalny zakaz realizacji wszystkich takich przedsięwzięć, za wyjątkiem tylko wydobywania kopaliny ze złoża. Pierwszy z wyjątków przewidzianych na str. 97 pod literą j) punktor 5 b) SRG nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, ponieważ inwestycje, które planuje skarżąca spółka na nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi działek [...] i [...] obręb 1 w S., nie są inwestycjami z zakresu infrastruktury technicznej służącej realizacji celów publicznych, co wynika z treści art. 6 pkt 1 – 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024.1145 t.j., dalej u.g.n.), w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U.2019.1839, dalej rozp. ws. przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko). Objęte drugim wyjątkiem przedsięwzięcie (wydobywanie kopaliny ze złoża), nie pozwoli natomiast na pełną i racjonalną realizację posiadanej przez stronę koncesji, ponieważ, z racji zamieszczonego w zaskarżonej strategii generalnego zakazu lokalizacji jakichkolwiek przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, skarżąca nie będzie mogła zrealizować przedsięwzięć koniecznych lub tylko użytecznych dla realizacji przedsięwzięcia objętego koncesją. Trzeba bowiem zauważyć, że wskazane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcia (strona 3 i 4 skargi, pkt 10 lit. a do h), są opisane w rozp. ws. przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko jako przedsięwzięcia odrębne względem przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża metodą odkrywkową, innego niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 26 tego rozporządzenia. Nie można więc przyjąć, aby nawet konieczne dla wydobywania kopaliny przedsięwzięcia mieściły się w pojęciu wydobywania kopaliny ze złoża (stanowiącym wyjątek od zaskarżonego zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko). Fakt nieobjęcia tych przedsięwzięć wnioskiem skarżącej spółki o koncesję wynika z określonego w art. 21 Prawa geologicznego i górniczego zakresu koncesjonowania działalności polegającej na wydobywaniu kopalin ze złóż oraz z zakresu wniosku skarżącej spółki o udzielenie koncesji ograniczonej do wydobywania glin kamionkowych ze złoża "[...]" w granicach działki nr [...] obręb 1 w S., który to wniosek był zgodny z wymogami określonymi w art. 26 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego.
Nawet jednak, gdyby skarżąca spółka mogła objąć swoimi wnioskami o koncesję lub objęła wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia te przedsięwzięcia, które zostały wymienione w punkcie 10 lit. a do h skargi , to istniejąca ciągle możliwość uzyskania takiej decyzji co do tych okołowydobywczych koniecznych lub tylko użytecznych przedsięwzięć powoduje, że interes prawny skarżącej spółki jest przez kwestionowane zakazy także naruszony.
Naruszenie aktualnego interesu prawnego skarżącej spółki przez zakazy zamieszczone w zaskarżonej uchwale zachodzi jednak, w ocenie Sądu, również przez to, że uniemożliwiają jej one planowane wykorzystanie nieruchomości, do której przysługuje spółce prawo wieczystego użytkowania, ponad zakres wynikający z decyzji środowiskowej z 31 października 2025 r. i z decyzji koncesyjnej 9 kwietnia 2026 r. Należy bowiem zauważyć, że nieruchomość skarżącej, składająca się z dwóch działek ewidencyjnych nr [...] i [...], ma łączną powierzchnię 22,5281 ha. Jak wynika natomiast z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru kopalni [...] w S., uchwalonego przez Radę Miejską w Suchedniowie w dniu 18 grudnia 2025 r., obszar ten obejmuje powierzchnię 67,5 ha, a na obszarze tym znajdują się tereny pokopalniane, tereny czynnego wyrobiska, tereny nowego wyrobiska obejmujące obszar i teren górniczy "[...] I" i "[...] II" określony w koncesji z 9 kwietnia 2026 r. Natomiast z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia (dalej KIP) dołączonej do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia pod nazwą: Eksploatacja sposobem odkrywkowym glin kamionkowych i piaskowców jako kopaliny towarzyszącej z części złoża [...] na działce nr [...], obręb S., wynika, że zagospodarowaniem w ramach przedsięwzięcia objętego tą kartą Informacyjną, objęty jest tylko niewielki, północny fragment złoża bilansowego glin kamionkowych i piaskowców o powierzchni 3,53 ha. Nowy obszar górniczy "[...] III" będzie miał powierzchnię 53.452 m˛, a zaprojektowany teren górniczy "[...] III" powierzchnią 71.876 m˛. Jak więc wynika z porównania tych powierzchni, potencjalna możliwość realizacji przedsięwzięcia planowanego przez skarżącą spółkę na działkach, do których ma ona tytuł prawny, jest znacznie większa, niż ta, która wynika z uzyskanej koncesji. To oznacza, że naruszenie interesu prawnego skarżącej spółki dotyczy też pozostałej części jej działki.
Powyższe uwagi dotyczące naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki odnoszą się jednak tylko do tej części zaskarżonej uchwały, która, określając zasady kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji, na działkach numer ewid. [...] i [...] położonych w S., wprowadza zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Odnośnie pozostałych zapisów uchwały Sąd nie stwierdził naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki, co stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. spowodowało odrzucenie skargi w tej części.
Co do zarzutów skargi zamieszczonych w jej punktach 2, 3 i 4 należy przypomnieć, że ponieważ skarga wywiedziona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, to nawet oczywiste naruszenie prawa przez zaskarżoną uchwałę nie może powodować uwzględnienia skargi, jeżeli skarżący nie wykaże naruszenia jego własnego interesu prawnego.
Pierwszy z tych zarzutów odnosił się do naruszenia delegacji ustawowej wynikającej z art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. j) u.s.g. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3, 7 i 9 u.p.z.p. i z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2024.82 t.j. ze zm.) oraz w zw. z art. 22, 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 oraz art. 94 Konstytucji RP, poprzez ustanowienie w zaskarżonej uchwale nakazu rekultywacji terenów zdegradowanych wyłącznie na cele środowiskowe i rekreacyjne, choć rekultywacja jest procesem administracyjnym, a nie planistycznym, a określenie kierunków rekultywacji należy do kompetencji starosty, a nie organów gminy. Kwestionowany zapis znalazł się na str. 96 i 97 SRG w punkcie j) punktor 3 i może dotyczyć interesu prawnego skarżącej spółki, skoro jest ona użytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której zgodnie z powoływaną wyżej KIP, znajdują się tereny pokopalniane, tereny czynnego wyrobiska, tereny nowego wyrobiska obejmujące obszar i teren górniczy "[...] I" i "[...] II" określony w koncesji z 9 kwietnia 2026 r. Jednak strona skarżąca nie wykazała, aby kwestionowany zapis SRG naruszał jej aktualnie istniejący interes prawny. Nie wynika bowiem ze skargi, aby skarżąca spółka planowała rekultywację terenów objętych zaskarżoną uchwała w inny sposób, niż to wynika z SRG. Ponadto aktualizacja interesu prawnego skarżącej może nastąpić wtedy, gdy kierunek tej rekultywacji zostanie określony w stosownym postępowaniu uregulowanym w art. 22 i następnych ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. 2024.82 t.j. ze zm.). Według tych przepisów starosta wydaje decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określające: stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5; osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów; kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów oraz uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną, po zasięgnięciu opinii:
1) dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego - w odniesieniu do działalności górniczej;
2) dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku narodowego - w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku rekultywacji;
3) wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Taka regulacja oznacza, że mimo niewiążącego charakteru opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta), ma ona wpływ, między innymi na kierunek rekultywacji. Może więc okazać się, że starosta, uwzględniając taką opinię motywowaną zapisami SRG, wydając decyzję w sprawie kierunku rekultywacji, określi go w taki sposób, jaki będzie wynikał ze wspomnianej opinii. Jeśli określenie takiego kierunku rekultywacji będzie zgodne z zamierzeniami skarżącej spółki, to w takiej sytuacji o naruszeniu jej interesu prawnego nie będzie mowy. To jednak pokazuje, że przed przeprowadzeniem postępowania w sprawie rekultywacji nie może być mowy o zaktualizowaniu się naruszenia interesu prawnego spółki planującej określone kierunki rekultywacji jej nieruchomości objętych zaskarżoną SRG.
Kolejne zarzuty skargi dotyczyły naruszenia art. 10e ust. 3 pkt 9 u.s.g. poprzez brak określenia w zaskarżonej SRG ram finansowych, do czego zobowiązuje przywołany przepis oraz naruszenia art. 10e ust. 3 pkt 7 u.s.g. poprzez brak wskazania w uchwale obszarów strategicznej interwencji kluczowych dla gminy, bez wskazania, że takie nie zostały zidentyfikowane, co jest obligatoryjne według ostatnio wskazanego przepisu.
Oceniając te zarzuty należy zauważyć, że ani w skardze, ani też w toku postępowania sądowego, nie zostały one w żaden sposób powiązane z naruszeniem interesu prawnego skarżącej spółki. Nie wykazała ona bowiem, ani też nawet nie twierdziła, aby zarzucany brak określenia w SRG ram finansowych w jakikolwiek sposób jej dotyczył. Ubocznie więc tylko należy podzielić pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, że Strategia określa szacunkowe ramy finansowe z podziałem na różne źródła finansowania, w formie dwóch tabel nr 7 i 8 (k. str. 58 i 67 SRG).
Odnośnie natomiast zarzucanego braku wskazania w uchwale obszarów strategicznej interwencji kluczowych dla gminy trzeba zauważyć, że skarżąca spółka nie twierdziła, że wskazanie bądź niewskazanie tych obszarów może dotyczyć jej interesu prawnego, np. poprzez to, że mogłoby to ograniczyć jej plany, czy możliwości inwestycyjne dotyczące nieruchomości, do których posiada tytuł prawny. Ponadto należy odnotować, że w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że omawianych obszarów w gminie Suchedniów nie zidentyfikowano, w związku z czym nie określono ich w Strategii Rozwoju Gminy. Nawet gdyby przyjąć, że w dyspozycji normy z art. 10e ust. 7 u.s.g. mieści się obowiązek zamieszczenia w strategii rozwoju gminy zarówno informacji o zidentyfikowaniu na terenie gminy obszarów strategicznej interwencji kluczowych dla gminy, jak i informacji, że takich obszarów nie zidentyfikowano, to niezamieszczenie tej drugiej informacji przy jednoznacznym wyjaśnieniu przez organ, że takich obszarów nie zidentyfikowano, nie miałoby charakteru istotnego naruszenia prawa, a tylko takie naruszenie, stosownie do treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., mogłoby spowodować stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
W związku z uznaniem przez Sąd, że uchwała w sprawie przyjęcia SRG nie ma charakteru aktu prawa miejscowego, niezasadny był zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 13 pkt 2 i art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. 2019.1461 t.j.) poprzez brak zapisu o publikacji zaskarżonej uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym i określenia, że uchwała wchodzi w życie z dniem jej podjęcia. Wynikające z przywołanych przepisów wymogi dotyczące publikacji aktów prawnych oraz zasady ich wejścia w życie nie dotyczą bowiem takich aktów, jak uchwała w sprawie przyjęcia strategii rozwoju gminy.
Stwierdzenie przez Sąd naruszenia interesu prawnego skarżącej spółki przez zaskarżoną uchwałę w określonym wyżej zakresie, otwiera możliwość oceny, czy podważane zapisy tej uchwały naruszają prawo w istotnym stopniu. Takie tylko bowiem naruszenie prawa może prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub w części (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.). Takich też naruszeń prawa dopatrzył się Sąd rozstrzygający sprawę.
Pierwsze z nich dotyczyło wewnętrznej sprzeczności pomiędzy zapisami zaskarżonej uchwały zawartymi na stronie 96 i 97 pod literą h) i literą j) punktor 4 i 5 SRG. W pierwszym z tych przepisów bowiem, określając ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w gminie dotyczące zasad lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określono zasady lokalizacji takich przedsięwzięć w ten sposób, że ma ona następować zgodnie z zapisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. W drugim natomiast przepisie dotyczącym zasad kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji, wprowadzono zapisy określające jako zasadę zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Od zasady tej przewidziano dwa wyjątki, z których tylko drugi ma znaczenie w niniejszej sprawie ("zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem [...] wydobywania kopalin ze złoża").
Okazuje się więc, że choć z jednej strony zaskarżona SRG dopuszcza lokalizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenie gminy Suchedniów na zasadach określonych precyzyjnie w obowiązujących przepisach zawierających normy powszechnie obowiązujące, to z drugiej strony wprowadza generalny zakaz lokalizowania takich przedsięwzięć z dwoma niewielkimi wyjątkami, z których jeden został określony w sposób nieprecyzyjny. Taka niespójność jest sprzeczna z zasadami tworzenia prawa. Zasady te mogą być ustalane przez doktrynę, wytwarzane mogą być też w praktyce prawniczej, bądź w końcu formułowane przez prawodawcę w tekstach aktów prawnych. Bez względu na źródło pochodzenia będą one miały istotne znaczenie dla założeń spójności, przejrzystości, niesprzeczności wewnętrznej oraz skuteczności sytemu norm. Formułując dyrektywy określonego sposobu tworzenia przepisów, zasady te spełniać będą funkcje ujednolicające i porządkujące działania prawotwórcze, przyznając procesowi tworzenia prawa walory działania prowadzonego z uprzednim zamysłem i celowego. Stosowanie ich w praktyce prowadzić powinno zatem do uzyskania uporządkowanego systemu norm jako efektu działalności prawodawcy (A. Barczewska-Dziobek, O zasadach tworzenia prawa [w:] Kryzys prawa administracyjnego? Tom I: Jakość prawa administracyjnego, red. D. R. Kijowski, A. Miruć, P. J. Suwaj, Warszawa 2012).
Zapisy zawarte na stronie 96 i 97 pod literą j) punktor 4 i 5 zaskarżonej SRG naruszają ponadto delegacyjny przepis art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. j) u.s.g. Skoro bowiem zasady lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko określa się w strategii rozwoju gminy na podstawie wyraźnej delegacji zawartej w art. 10e ust. 3 pkt 5 lit. h) u.s.g., to wadliwe jest zamieszczanie takich zasad w formie omawianych zakazów lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco, czy też zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, również w części SRG określającej zasady kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji.
Kolejne istotne naruszenie prawa stwierdzone przez Sąd w zaskarżonej uchwale dotyczy naruszenia zasady racjonalnej i kompleksowej gospodarki kopalinami przez wprowadzony generalny zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wynikającej z art. 125 ust. 1 i 2 p.o.ś.. Zgodnie z tym przepisem bowiem, złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Zasady ochrony udokumentowanych złóż kopalin określają przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze. Według art. 95 ust. 1 pkt 1 tej ostatniej ustawy, udokumentowane złoża kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego, na zasadach określonych w ustawie i w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.), w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania. Skoro więc zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.z.p, sporządzając projekt planu miejscowego, uwzględnia się politykę przestrzenną gminy określoną w strategii rozwoju gminy, to w strategii tej nie można wprowadzić generalnego zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, który, mimo pozornego wyjątku dotyczącego wydobywania kopalin ze złoża, w istocie wydobycie to w znacznym stopniu uniemożliwia lub ogranicza. O pozorności wyjątku zamieszczonego na stronie 96 i 97 pod literą j) punktor 5 b) zaskarżonej SRG świadczy to, że lokalizacja przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża metodą odkrywkową, innego niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a, z zastrzeżeniami wynikającymi z § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia ws. przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko ostatnio przywołanego rozporządzenia, już w zakresie wynikającym z posiadanej przez skarżącą spółkę decyzji środowiskowej z 31 października 2025 r. oraz koncesji z 9 kwietnia 2026 r., nie jest możliwe bez realizacji przedsięwzięć, które również mieszczą się w katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a nie są objęte wyżej wymienionym wyjątkiem wynikającym ze SRG. Tym bardziej więc nie będzie to możliwe w zakresie szerszym, bo polegającym na wykorzystaniu całego złoża glin kamionkowych i piaskowców jako kopaliny towarzyszącej udokumentowanego na terenie gminy Suchedniów, Jak to już bowiem wyżej wyjaśniono, skoro wskazane przez skarżącego przedsięwzięcia (strona 3 i 4 skargi pkt 10 lit. a do h) są przewidziane w rozp. ws. przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko jako przedsięwzięcia inne, odrębne względem wydobywania kopaliny ze złoża metodą odkrywkową, innego niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 26 ww. rozporządzenia, to nie można przyjąć, aby konieczne dla wydobywania kopaliny przedsięwzięcia mieściły się w zakresie przedsięwzięć polegających na wydobywaniu kopaliny ze złoża, stanowiącego wyjątek od zaskarżonego zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Kolejne, istotne naruszenie prawa popełnione przy uchwalaniu zaskarżonych zakazów lokalizowania przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, polega na rzeczywistym, znacznym ograniczeniu możliwości wykonywania prawa przysługującego skarżącej spółce z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości w zakresie wydobywania kopaliny ze złoża i niewskazaniu jakiegokolwiek racjonalnego powodu takiego ograniczenia. To świadczy o naruszeniu wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności oraz wynikającej z art. 64 ust. 3 Konstytucji zasady ograniczania prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
W orzecznictwie TK ustabilizował się pogląd, iż "w przypadku prawa własności to właśnie art. 31 ust. 3 powinien pełnić rolę podstawową, natomiast art. 64 ust. 3 traktować należy wyłącznie jako konstytucyjne potwierdzenie dopuszczalności wprowadzania ograniczeń tego prawa" (wyroki: P 2/98, pkt III.2; podobnie m.in. K 23/98, pkt III.2; K 13/98, pkt III.2; P 11/98, pkt III.4.A; K 14/99, pkt III.2; K 23/00, pkt III.5; z 5 marca 2001 r., P 11/00, pkt III.5; SK 15/00, pkt III.5; z 5 marca 2002 r., SK 22/00, pkt III.3; z 26 marca 2002 r., SK 2/01, pkt III.5). O ile bowiem art. 64 ust. 3 ogranicza się jedynie do wskazania przesłanki formalnej (ustawa) oraz nieprzekraczalnej granicy ingerencji (istota prawa własności), o tyle art. 31 ust. 3 wymienia – jak przyjmuje także TK – "taksatywnie kryteria dopuszczalności ograniczeń korzystania ze wszystkich konstytucyjnych wolności i praw jednostki (lege non distiguenta – także prawa własności)", do których należą: ustawowa forma ograniczeń, istnienie konieczności ograniczeń (brak innych środków skutecznie służących temu celowi), funkcjonalny związek ograniczenia z realizacją wartości wskazanych enumeratywnie w art. 31 ust. 3 konstytucji (bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób), zakaz naruszania istoty danej wolności lub prawa (P 2/98, pkt III.2.3, SK 40/12, pkt III.3.4.1). Każde ograniczenie własności podlega zatem łącznej ocenie na tle art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 (zob. też S. Jarosz-Żukowska, Prawo do własności – własność jako prawo podmiotowe, [w:] Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, red. B. Banaszak, A. Preisner, Warszawa 2002, s. 269 i przytoczone tam stanowisko SN) - L. Garlicki, S. Jarosz-Żukowska [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom II, wyd. II, red. M. Zubik, Warszawa 2016, art. 64.
Podzielając powyższe poglądy, należy zauważyć, że argumentacja organu akcentująca rzekomy brak ograniczenia możliwości inwestycyjnych skarżącej spółki w zakresie tego wydobycia (skoro będzie ona mogła realizować posiadaną koncesję i w efekcie wydobywać kopalinę w wymiarze znacznie większym, niż dotychczasowe "symboliczne" wydobycie), w istocie oznacza brak jakiegokolwiek uzasadnienia ograniczenia przez zapisy zaskarżonej SRG możliwości wydobywania kopaliny ponad zakres koncesji z 9 kwietnia 2026 r.
Odnosząc się do argumentacji organu dotyczącej różnic pomiędzy przysługującym skarżącej prawem użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, a prawem własności istotnie chronionym w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w większym zakresie, Sąd wyraża pogląd, że przy ocenie naruszenia zasady proporcjonalności, ochrona prawa użytkowania wieczystego wynikająca z art. 233 k.c. i mająca zakres zbliżony do ochrony prawa własności - również zasługuje na uwzględnienie. Ponadto trzeba zwrócić uwagę na to, że skarżąca spółka oprócz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych na obszarze gminy Suchedniów, jest też właścicielem znajdujących się na niej budynków, z których część ma charakter przemysłowy i jest lub może być wykorzystywana przy realizacji wydobywczego przedsięwzięcia skarżącej spółki. W tej więc części konstytucyjna ochrona praw tej spółki jest pełna i znajduje oparcie w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 233 k.c. Nie można też zapominać, że pozostawanie przedmiotowej nieruchomości gruntowej w użytkowaniu wieczystym skarżącej spółki nie zmienia faktu, że właścicielem tej nieruchomości jest Skarb Państwa, którego prawa do tej nieruchomości również zasługują na konstytucyjną ochronę. Oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste uwzględniało też możliwość wydobywania kopaliny ze złoża. Dlatego ograniczenie wynikające z zaskarżonej SRG, to prawo, co najmniej pośrednio, również narusza.
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w części, w jakiej określając zasady kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji, rekultywacji lub remediacji, na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w S., obręb 1, wprowadza zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów odrębnych, w istotny sposób narusza prawo. To zaś, stosownie do treści art. 147 § 1 w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. spowodowało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w tej części.
W pozostałej części skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., o czym była już wyżej mowa.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożyły się: kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 poz. 215, t.j. ze zm.) wpis od skargi w kwocie 300 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło