II SA/Ke 720/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Protokolant Referent stażysta Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miasta Sandomierza z dnia 14 grudnia 2016 r. nr XXXIV/403/2016 w przedmiocie wyboru przewodniczącego rady miasta stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Uchwałą z dnia 14 grudnia 2016 r. nr XXXIV/403/2016 Rada Miasta Sandomierza, na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zmianami), dalej "u.s.g.", dokonała wyboru radnego A. B. na Przewodniczącego Rady Miasta Sandomierza. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył Wojewoda Świętokrzyski, który domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości zarzucił naruszenie: - art. 19 ust. 5 w związku ust. 8 i w związku z ust. 7 ustawy, poprzez "bezpodstawne przyjęcie, że przewodniczący i wiceprzewodniczący rady miasta wraz ze złożeniem rezygnacji z funkcji utracili możliwość piastowania tej funkcji, mimo niepodjęcia przez radę miasta uchwały w sprawie przyjęcia ich rezygnacji, a co za tym idzie dalsze przekazanie prowadzenia sesji rady miejskiej najstarszemu wiekiem radnemu, który wyraził zgodę na prowadzenie sesji", - art. 7 Konstytucji RP poprzez błędną jego interpretację tj. przyjęcie, że złożenie rezygnacji z funkcji przewodniczącego i wiceprzewodniczącego rady miejskiej jest wystarczające do utraty funkcji i uniemożliwia prowadzenie przez nich obrad sesji, a co za tym idzie dokonanie spośród radnych wyboru osoby prowadzącej obrady sesji rady miasta i przyznanie przez radę kompetencji wybranemu radnemu w sytuacji gdy żadna norma kompetencyjna nie upoważniała w zaistniałym stanie faktycznym do przyznania takich kompetencji, - § 21 statutu Miasta Sandomierza poprzez przyjęcie, że w razie złożenia rezygnacji przewodniczącego rady miasta i wiceprzewodniczącego rady miasta obradom rady może przewodniczyć najstarszy wiekiem radny. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że 14 grudnia 2016 r. odbyła się XXXIV sesja Rady Miasta Sandomierza. Zgodnie z przedstawionym protokołem nr 34 przewodniczący i dwaj wiceprzewodniczący Rady Miasta Sandomierza złożyli rezygnację z funkcji przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady. Prowadzenie obrad sesji powierzono najstarszemu radnemu. Na sesji tej podjęto zaskarżoną uchwałę. Autor skargi nie zgodził się z trybem i sposobem podjęcia tej uchwały. Wskazał, że ustawa o samorządzie gminnym w art. 19 ust 5-8 reguluje procedurę postępowania w przypadku złożenia rezygnacji przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rady miejskiej. Z regulacji tych wynika, że do czasu podjęcia przez radę miejską uchwały o przyjęciu rezygnacji, obrady sesji powinien prowadzić przewodniczący lub wiceprzewodniczący. Podobne stanowisko zajął WSA w Kielcach w wyroku z 29 maja 2017 r. sygn. akt SA/Ke 187/17 Ponadto wnoszący skargę podniósł, że statut Rady Miasta Sandomierza nie przewidywał możliwości powierzenia prowadzenia obrad sesji w przypadku rezygnacji przewodniczącego lub wiceprzewodniczących najstarszemu wiekiem radnemu. W konsekwencji doszło do podjęcia uchwały w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Miasta Sandomierza z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że skarga nie jest zasadna i trudno oceniać ją inaczej, niż jako wyraz wyjątkowego zacietrzewienia. Zdaniem organu nie jest zrozumiałe podnoszenie przez pełnomocnika skarżącego naruszenia art. 7 Konstytucji RP. Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 19 ust. 5, 7 i 8 ustawy, organ stwierdził, że skarżący przeoczył treść ust. 2 tego przepisu. Jak słusznie zauważył WSA w Gliwicach w wyroku z 21 stycznia 2013 r. (sygn. akt II SA/Gl 900/12), cytowany przepis wprowadza jedynie kolejność, w jakiej wiceprzewodniczący winni prowadzić sesję kierując się kryterium wieku. Nie sposób wywodzić na tej podstawie nieważności uchwał podjętych bez zachowania tej kolejności. W tym miejscu organ zauważył, że skarżący zarzucając naruszenie § 21 statutu zupełnie ignoruje treść § 36 pkt 3 statutu, który wprost stanowi, że przewodniczący może przekazać prowadzenie całości lub części obrad. Reguły wykładni pozwalają na przyjęcie, że dyspozycją przepisu objęta jest też sytuacja przekazania przez wiceprzewodniczącego. Kończąc organ podniósł, że regulacje statutu miasta dopuszczają możliwość prowadzenia sesji rady miasta przez radnego seniora w przypadku rezygnacji prezydium, a okoliczność podnoszona przez skarżącego pozostaje bez wpływu na ważność podejmowanych uchwał. Dodał, że działanie Wojewody, który z sobie tylko wiadomych powodów nie skorzystał z uprawnień nadzorczych i decyduje się na próbę wzruszenia podjętych uchwał po upływie znacznego czasu od ich podjęcia w sposób istotny destabilizują działalność organu i podważają zasadę pewności obrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie, jak to wynika z protokoły sesji Rady Miasta Sandomierza, z 14 grudnia 2016 r. zaskarżona uchwała została podjęta w czasie, gdy obrady prowadził najstarszy wiekiem radny, pomimo, że na sesji byli obecni zarówno przewodniczący jak i jego wiceprzewodniczący. Co prawda osoby te złożyły rezygnacje, ale jak wynika z treści art. 19 ust. 7 u.s.g., samo złożenie rezygnacji nie powoduje zwolnienia z tej funkcji; konieczne jest jeszcze przyjęcie tej rezygnacji. Tymczasem Rada Miasta Sandomierza nie podjęła ważnych uchwał w tym przedmiocie, o czym świadczą prawomocne wyroki tut. Sądu w sprawach II SA/Ke 187/17, II SA/Ke 189/17 oraz II SA/Ke 191/17, stwierdzające ich nieważność. Przywołane przez organ wyroki NSA z dnia 17 stycznia 2001 r. sygn. II SA 1525/00 oraz WSA w Gliwicach z 21 stycznia 2013 r. sygn. II SA/GL 900/12, w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. W tych bowiem sprawach przedmiotem rozważań była kolejność przejmowania obowiązków przewodniczącego rady przez jego następców i skutki naruszenia tej kolejności. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko, że kolejność przejmowania obowiązków przewodniczącego rady przez jego zastępców należy do problematyki czysto regulaminowej i nawet naruszenie tak ustalonej kolejności nie wpływa na ważność obrad i podjętych uchwał. Tymczasem w niniejszej sprawie doszło do prowadzenia obrad przez najstarszego wiekiem radnego, który nie był ani przewodniczącym rady ani wiceprzewodniczącym - którzy byli obecni podczas obrad. Podjęta w takiej sytuacji uchwała o wyborze nowego przewodniczącego w sposób istotny narusza art. 19 ust. 2 oraz § 21 statutu Rady Miasta Sandomierza uchwalonego uchwałą Rady Miasta Sandomierza z 26 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego nr 249, poz. 2875 ze zmianami). Niezasadny jest podnoszony przez organ zarzut, jakoby skarżący Wojewoda "ignorował" § 36 pkt 3, który zdaniem organu przewiduje możliwość przekazania przez przewodniczącego prowadzenia całości lub części obrad. Autor odpowiedzi na skargę nie przywołał pełnej treści § 36 ust. 3 statutu, która brzmi: Przewodniczący Rady może przekazać prowadzenie obrad lub ich części jednemu z Wiceprzewodniczących. Tymczasem problem w niniejszej sprawie wynika z faktu, że prowadzenie obrad powierzono M. C., który nie był wiceprzewodniczącym, i pod przewodnictwem którego doszło do podjęcia przez Radę m.in. nieważnej uchwały o odwołaniu/przyjęciu rezygnacji od dotychczasowego przewodniczącego oraz zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały. W żadnym miejscu Statut Rady Miasta Sandomierza nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości przewodniczenia obradom przez najstarszego wiekiem radnego. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że kwestię przewodniczenia obradom reguluje akt prawny rangi ustawowej czyli u.s.g. Ustawa ta przewiduje tylko dwa przypadki prowadzenia obrad przez najstarszego wiekiem radnego: w art. 20c u.s.g., który bez wątpienia w tej sprawie nie miał zastosowania oraz w art. 19 ust. 8, który odwołuje się do ust. 7 tego artykułu, w którym mowa o przypadku odwołania lub przyjęcia rezygnacji przewodniczącego i wiceprzewodniczących. W świetle tych przepisów tj. art. 19 ust. 8 w zw. z ust. 7 u.s.g. nie może zdaniem Sądu budzić żadnych wątpliwości to, że do czasu podjęcia ważnej uchwały o odwołaniu lub uchwały o przyjęciu rezygnacji (lub stosownie do ust. 6 art. 19 upływu miesiąca od dnia złożenia rezygnacji), kompetencje do prowadzenia obrad ma wyłącznie przewodniczący rady lub w określonych przypadkach wiceprzewodniczący. Samo bowiem złożenie oświadczenia o rezygnacji z funkcji przewodniczącego (wiceprzewodniczącego) przed upływem miesiąca nie powoduje utraty tej funkcji. W ocenie Sądu jest to istotne naruszenie prawa, uchwała bowiem została podjęta z naruszeniem przepisów ustrojowych i przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (wyrok WSA w Warszawie sygn. II SA 2113/03, wyrok WSA w Krakowie sygn. III SA/Kr 1700/16 dostępne w bazie LEX). Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).