II SA/Ke 721/11

WyrokWSA w Kielcach2011-11-17

Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej rentę socjalną, nie badając wpływu wyroku sądu rejonowego zmieniającego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na datę powstania świadczenia?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz pominięcie istotnych dokumentów. Organ nie wyjaśnił należycie wpływu wyroku sądu rejonowego zmieniającego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na ustalenie uprawnień do renty socjalnej, co mogło mieć znaczenie dla oceny przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej świadczenie.
Stan faktyczny
B.W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] przyznającej jej rentę socjalną, domagając się wyrównania świadczenia za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika OPS.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14.09.2011r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia 5 lipca 2011r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 roku sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie renty socjalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] znak: [...] przyznającej B. W. świadczenie z pomocy społecznej w formie renty socjalnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z dnia [...] Kierownik OPS w S. przyznał B. W. rentę socjalną począwszy od miesiąca sierpnia 2002r. w wysokości 418zł miesięcznie. Powyższa decyzja w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o rencie socjalnej i zmiany przepisów została uchylona z dniem 1.10.2003r, a organem uprawnionym do przyznania i wypłaty tych świadczeń stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskiem z dnia 21.01.2011r. B. W. wystąpiła do Kolegium o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika OPS w S. z dnia [...], wskazując na konieczność wyrównania jej renty socjalnej od listopada 2001r. do lipca 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 lipca 2011r. odmówiło stwierdzenia nieważności kwestionowanej we wniosku decyzji. W odwołaniu B. W. podnosiła, że fakt niezłożenia przez nią odwołania od decyzji Kierownika OPS w S. z dnia [...] nie oznacza, iż nie jest możliwe wyrównanie renty za wskazany okres. Jednocześnie podkreśliła, że KRUS wyrównał jej zasiłek pielęgnacyjny, a "opieka" zalega z zapłatą. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 156 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdzając, iż nie zachodzi żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek, dających podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Renta socjalna została przyznana B. W. w oparciu o art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Z uwagi na brak przepisów określających terminy wypłaty renty socjalnej, należało do tego typu świadczeń stosować art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją wymaganą do przyznania określonego świadczenia. B. W. w dacie złożenia wniosku z dnia 28.08.2002r. wraz z dokumentami, spełniła wymagane prawem przesłanki do nabycia renty socjalnej. Zdaniem organu, brak jest podstaw do wypłacenia renty socjalnej za okres, który nie był objęty kwestionowaną decyzją, jak również do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika OPS w S. z dnia [...] Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14.09.2011r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. W., kwestionując zasadność jej wydania. Skarżąca powtórzyła argumentację odnośnie wyrównania jej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r renty socjalnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Dokonując tej oceny w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Podstawę przyznania renty socjalnej w dacie wydania kwestionowanej decyzji stanowił przepis art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm). Przepis ten określał przesłanki materialnoprawne, których spełnienie dawało podstawę do otrzymania renty socjalnej, mającej charakter świadczenia obowiązkowego, jeśli osoba spełniła określone prawem wymogi. Słusznie wskazało Kolegium, że z uwagi na brak szczególnych unormowań odnoszących się do terminu przyznania i wypłaty renty socjalnej, w tego typu sprawach należało kierować dyspozycją przepisu ogólnego tj. art. 43 ust. 6 cyt. ustawy, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją wymaganą do przyznania określonego świadczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przepis art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strona występuje z wnioskiem wszczynającym po raz pierwszy postępowanie w sprawie przyznania renty socjalnej i skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20.07.2001r. sygn akt I SA/2550/00, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27.10.2005r. sygn akt II SA/Gd 3064/02). W sytuacji, gdy strona ubiegająca się o przyznanie renty socjalnej przedstawi orzeczenie zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności potwierdzające kontynuację stanu niepełnosprawności, nie można przyjąć, że mamy do czynienia z nową sprawą, lecz należy uznać, że stan niepełnosprawności uzasadniający przyznanie świadczenia w postaci renty socjalnej istnieje w sposób nieprzerwany, od dnia pierwszego stwierdzenia niepełnosprawności. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Kierownika OPS w S. z dnia 23.03.2004r. wynika, że skarżąca pobierała rentę socjalną do października 2001r. na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, określającego, że niepełnosprawność powstała przed 18-stym rokiem życia, ważnym do dnia 31 października 2001r. W okresie ważności tego orzeczenia wystąpiła o wydanie nowego. Pozostałe w aktach dokumenty potwierdzają, że wyrokiem z dnia 16 lipca 2002r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie z dnia [...] sygn. [...] w pkt IV ustalając, że umiarkowany stopień niepełnosprawności powstał u B. W. w 16 roku życia. Mając wymagane prawem dokumenty, w szczególności orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem, że niepełnosprawność powstała w 16 roku życia, B. W. wystąpiła ze stosownym wnioskiem o przyznanie renty socjalnej w dniu 28 sierpnia 2002r. W świetle podniesionych wyżej rozważań, kwestia związana z wystąpieniem kontynuacji niepełnosprawności bądź jej brakiem jest niezwykle istotna dla oceny, czy organ I instancji przyznając skarżącej decyzją z dnia [...] rentę socjalną od miesiąca sierpnia 2002r. nie naruszył prawa w zakresie umożliwiającym stwierdzenie nieważności tej decyzji z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ nie wyjaśnił dokładnie powyższej kwestii zupełnie pomijając znajdujące się w aktach sprawy na tę okoliczność dokumenty oraz dokonując istotnych w sprawie ustaleń bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czym naruszył art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności organ powinien stwierdzić czy okoliczność, że wyrokiem Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2002r. zmieniono wydane dla B. W. w dniu [...] orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności ma znaczenie dla ustalenia skarżącej uprawnienia do renty socjalnej określonego decyzją Kierownika OPS w S. z dnia [...], w zakresie dotyczącym daty powstania tego świadczenia. W przypadku uznania tej okoliczności za istotną w sprawie, organ powinien ocenić, czy w aspekcie przesłanek stwierdzenia nieważności o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika OPS w S. zgodnie z żądaniem skarżącej zawartym we wniosku z dnia 21.01.2011r. Wymienione wyżej naruszenia prawa procesowego, jako że miały wpływ na wynik sprawy, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Ponieważ uchybienia te dotyczą także rozstrzygnięcia utrzymanego tą decyzją w mocy, Sąd uznał za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy uchylenie także, w oparciu o art. 135 p.p.s.a., decyzji tego samego organu z dnia 5 lipca 2011r. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło