II SA/Ke 723/09

WyrokWSA w Kielcach2010-02-24

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Renata Detka, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu dostosowania samowolnie wybudowanego obiektu do przepisów techniczno-budowlanych, zamiast orzekać jego rozbiórkę?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie robót budowlanych w celu dostosowania samowolnie wybudowanego obiektu do przepisów techniczno-budowlanych, jeżeli nie zachodzą przesłanki do orzeczenia jego rozbiórki określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. (np. brak zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego lub zagrożenie dla ludzi/mienia). W przypadku, gdy obiekt jest w dobrym stanie technicznym i możliwe jest jego dostosowanie do przepisów, a jego lokalizacja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, właściwe jest zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazującego wykonanie niezbędnych zmian lub przeróbek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję pierwszej instancji i nakazała B.M. i P.M. wykonanie określonych robót budowlanych przy samowolnie wybudowanym budynku inwentarsko-gospodarczym. Budynek ten, wybudowany w 1994 r., przylegał do granicy działki i sąsiedniego budynku. Skarżący domagał się rozbiórki spornego budynku, twierdząc, że jest on samowolnie wybudowany i legalizowany przez organy nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Ś Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M.K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą nakazano B.M. i P.M. wykonanie w terminie do dnia 15 października 2009 r. określonych robót budowlanych przy budynku inwentarsko-gospodarczym, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z., gmina M., wg zaleceń wynikających z przedłożonej ekspertyzy technicznej opracowanej przez J. R. i w tej ekspertyzie wyszczególnionych na stronie 26, 27 i 28, oraz na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r Prawo budowlane (j.t. Dz. U. Nr z 2006r., Nr 156, poz.1118), a także na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) nałożył na B.M. i P.M. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30.04.2010r. robót budowlanych przy budynku inwentarsko-gospodarczym o wymiarach zewnętrznych 6,0m x 21,17 m, zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z., gmina M., wg zaleceń wynikających z przedłożonej ekspertyzy technicznej, opracowanej przez J.R. i przyjętych rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych opisanych na stronie 26, 27, 28 tej ekspertyzy technicznej, w celu doprowadzenia popełnionej samowoli budowlanej do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, polegających na: 1) wykonaniu ławy fundamentowej w części oznaczonej nr 3 budynku od strony wschodniej (pomieszczenie na sprzęt rolniczy) na odcinku o długości 10,27m, wraz z izolacją poziomą 2 x papa na lepiku, (przed betonowaniem należy wykonać dylatacje ze styropianu gr. 1,0 cm od istniejących ław fundamentowych sąsiedniego budynku), 2) wykonaniu ściany nośnej gr. 24 cm na ławie fundamentowej do wysokości muru ogniowego w pomieszczeniu nr 3 od strony wschodniej, 3) wykonaniu pogrubienia istniejącej ściany nośnej od strony wschodniej na odcinku o długości 10,15m do wysokości istniejącego stropu żelbetowego w pomieszczeniach nr 1 i 2 (pomieszczenia kurnik i magazyn) z bloczka gazobetonowego o gr. 12 cm, 4) wykonaniu ściany nośnej gr. 24 cm na ścianie / stropie nad parterem do wysokości muru ogniowego w pomieszczeniu nr 1 i 2 od strony wschodniej, 5) wykonaniu ściany stolcowej drewnianej wspierającej krokwie więźby dachowej od strony wschodniej, 6) wykonaniu pilastra murowanego głębokości 60 cm i grubości 24 cm w południowo-wschodnim narożniku budynku na ławie fundamentowej, 7) wykonaniu robót tynkarskich i obróbek blacharskich. Organ II instancji orzekł też w tej decyzji, że przed przystąpieniem do wykonania w/w robót budowlanych konieczne jest również dokonanie rozbiórki części istniejącej więźby dachowej od strony wschodniej (wycięcie krokwi dla projektowanej ściany) oraz rozbiórki części posadzki betonowej w miejscu ławy fundamentowej. Należy ponadto wykonać demontaż pokrycia dachowego z eternitu zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 71, poz. 649) w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest. W/w roboty budowlane należy przy tym wykonać pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane, a o wykonaniu nakazanych robót budowlanych należy powiadomić Inspektorat Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że na skutek pisemnej interwencji B.Ł. organ I instancji przeprowadził w dniu 12.02.2008r oględziny na działce nr ewid. [...] P. i B.M. w miejscowości Z., gm. M., w wyniku których ustalono, że na działce tej wybudowany został budynek inwentarsko-gospodarczy o wym. ok. 21,10 x 6,0 m usytuowany wg oświadczenia B.M. w granicy działek od strony wschodniej. Budynek ten przylega do sąsiedniego budynku. Stwierdzono, że przedmiotowy budynek w części gospodarczej, tj. użytkowanej jako garaż na ciągnik i sprzęt rolniczy nie posiada własnej ściany na długości ok. 10,50m, natomiast w części o wymiarach 10,60 x 6,0 m użytkowanej jako pomieszczenie gospodarcze do przechowywania płodów rolnych, budynek posiada własną ścianę we wskazanej granicy działek oraz strop. Ściany budynku murowane są z pustaków żużlobetonowych, dach o konstrukcji drewnianej, jednospadowy ze spadkiem na teren działki właściciela, dach pokryty eternitem. W oparciu o informację z UMiG organ I instancji ustalił, że w latach 1991-1994 nie wydawano pozwolenia na budowę lub rozbudowę budynku inwentarsko-gospodarczego na działce nr ewid. [...] w Z., gm. M. W piśmie z dnia 29 lutego 2008 r. UMiG w M. zaświadczył również, że przedmiotowy budynek jest wybudowany zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy (1993r.), tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ma. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Kieleckiego Nr 42, poz. 359, który to plan utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003r. W związku z informacją dotyczącą postępowania przed Sądem Rejonowym toczącym się w sprawie z powództwa B.Ł. przeciwko B.M. i P.M. o przywrócenie posiadania i zakazanie naruszeń, organ I instancji zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...], które jednak zostało uchylone przez WINB w związku z wyjaśnieniem, że postępowanie w sprawie posesoryjnej dotyczy innych odcinków granicy działki nr [...] niż odcinek będący przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. W toku przeprowadzonego następnie postępowania organ I instancji przeprowadził szereg dowodów na okoliczność daty budowy budynku B.M. i P.M. Świadek M.Ch., szwagier B.Ł. zawnioskowany przez niego do przesłuchania oświadczył, że przedmiotowy budynek budowany był w roku 1994. Datę tę uwiarygodnił tym, że w 1994 roku zmarł S.P., który pracował przy budowie tego budynku. Zeznał również, że budynek ten był budowany ok. 2 lata, ale nie pamiętał kto był jego inwestorem. Taką samą datę budowy potwierdzili również inni świadkowie, tj. W.S., Z.P., Z.G. oraz ojciec B.Ł. – H. Ł. W oparciu o takie ustalenia Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nałożył na B.M. i P.M. obowiązek opracowania i przedłożenia w terminie do dnia 24 maja 2009r. ekspertyzy budynku inwentarsko-gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości Z., gmina M. sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W dniu 30.06.2009r. B.M. przedłożyła w organie I instancji ekspertyzę przedmiotowego budynku inwentarsko-gospodarczego wraz projektem jego przebudowy sporządzoną przez J.R. posiadającego stosowne uprawnienia budowlane. Następnie Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] stanowiącą, przedmiot postępowania odwoławczego. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji uznał za udowodnione, że przedmiotowy budynek inwentarsko-gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 6,0 x 21,17 m zlokalizowany w spornej granicy (pas gruntu pomiędzy budynkiem B.Ł., a przedmiotowym budynkiem) od strony wschodniej działki nr ewid. [...] w miejscowości Z., został wybudowany w 1994r., a zatem w omawianej sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, czyli ustawa Prawo budowlane z 24.10.1974r. Taką datę budowy jednoznacznie potwierdziły bowiem zeznania świadków wskazanych przez B. i P.M., jak i przez B.Ł. Z oświadczeń H.Ł. złożonych w dniu 12. 12.2008r. również wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1994r., natomiast wiosną 1995r. trwały jedynie prace wykończeniowe. Następnie organ II instancji przytoczył treść przepisów art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994r. z którego wynika, że w stosunku do samowolnie wybudowanego przedmiotowego budynku mają zastosowanie przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepis art. 37 ust. 1 wymienionego Prawa budowlanego z 1974r.stanowi, że: obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Natomiast przepis art. 37 ust 2 w/w Prawa budowlanego stanowi, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Kierując się przytoczonymi przepisami organ II instancji uznał, że ponieważ przedmiotowy budynek inwentarsko-gospodarczy znajduje się na terenie działki zagrodowej, którego funkcja jest zgodna z ustaleniami obowiązującego w dacie budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dnia [...], opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Kieleckiego Nr 42, poz. 359, który utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003r. - nie zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 w/w Prawa budowlanego. W okresie budowy przedmiotowego budynku, określanej na rok 1994r obowiązywało rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr. 17, poz. 62). W myśl przepisu § 13 ust 1 w/w rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W świetle zaś ust. 2 tego paragrafu w wypadkach określonych w ust. 1, ściany budynku, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. W niniejszym przypadku budynek usytuowany jest bezpośrednio przy granicy działki, przylega do ściany istniejącego budynku (obory) na sąsiedniej działce, ściany i pokrycie dachowe są wykonane z materiałów niepalnych, a spadek dachu odprowadza wody opadowe na teren działki inwestora. Natomiast od strony granicy wschodniej budynek ten nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego, przez co naruszona jest minimalna odległość między budynkami gospodarczymi o ścianach z materiałów niepalnych i dachach o pokryciu z materiałów niepalnych, jaką określono w § 14 w/w rozporządzenia, tj. 8 m. Jak wynika jednak z opinii technicznej opracowanej przez J.R., budynek ten jest w dobrym stanie technicznym, pozwalającym na wykonanie prac związanych z jego przebudową w celu dostosowania budynku do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, a mianowicie zalecono: 1) wykonanie ławy fundamentowej w części oznaczonej m. 3 (pomieszczenie na sprzęt rolniczy) budynku od strony wschodniej, wraz z izolacją poziomą 2 x papa na lepiku, (przed betonowaniem należy wykonać dylatacje ze styropianu gr. 1,0 cm od istniejących ław fundamentowych sąsiedniego budynku), 2) wykonanie ściany nośnej gr. 24 cm na ławie fundamentowej do wysokości muru ogniowego w pomieszczeniu m.3 od strony wschodniej, 3) wykonanie pogrubienia istniejącej ściany nośnej od strony wschodniej na odcinku 10,15m do wysokości istniejącego stropu żelbetowego w pomieszczeniach m. l i 2 (pomieszczenia kurnika i magazynu) z bloczka gazobetonowego o gr. 12 cm, 4) wykonanie ściany nośnej gr. 24 cm na ścianie / stropie nad parterem do wysokości muru ogniowego w pomieszczeniu m. l i 2 od strony wschodniej, 5) wykonanie ściany stolcowej drewnianej wspierającej krokwie więźby dachowej od strony wschodniej, 6) wykonanie pilastra murowanego głębokości 60 cm i grubości 24 cm w południowo -wschodnim narożniku budynku. 7) wykonanie robót tynkarskich i obróbek blacharskich. Przed przystąpieniem do wykonania w/w robót budowlanych konieczne jest również dokonanie rozbiórki części istniejącej więźby dachowej od strony wschodniej (wycięcie krokwi dla projektowanej ściany) oraz rozbiórki części posadzki betonowej w miejscu ławy fundamentowej. Szczegółowy zaś opis wykonania przebudowy istniejącego w/w budynku i przyjętych rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych zawarto na stronie 26 27 i 28 opinii technicznej i w projekcie opracowanym przez J. R. W konkluzji organ II instancji uznał, że ponieważ brak jest podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowej rozbudowy budynku od strony zachodniej i południowej na podstawie art. 37 ust.1 i ust.2 Prawa budowlanego, organ I instancji zasadnie wydał decyzję w trybie art. 40 Prawa budowlanego nakazującą inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych wg zaleceń zawartych w ekspertyzie technicznej opracowanej przez J.R. . Konieczność zreformowania zaskarżonej decyzji organu I instancji WINB uzasadnił tym, że obowiązek wykonania robót przy przedmiotowym budynku został określony przez INB zbyt ogólnie, z powołaniem się jedynie na punkty ekspertyzy. Dlatego konieczne było uchylenie tej decyzji w całości i dokładne sprecyzowanie nakazanych robót. Wobec zaś upływu w toku postępowania drugoinstancyjnego wyznaczonego terminu wykonania obowiązku, decyzja organu I instancji została również w tym zakresie stosownie zreformowana i termin wykonania obowiązku przesunięty został do dnia 30.04.2010r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł B.Ł. Nie formułując żadnych konkretnych zarzutów stwierdził on, że Inspektor Nadzoru Budowlanego próbuje legalizować samowolnie wybudowany budynek na działce jego sąsiadów, choć "jego zasiedzenie w tym miejscu przeszło z dziada pradziada". Ponieważ "zasiedzenie w budowie w 1974 r. jego prawnie wybudowanego budynku koliduje z wybudowanym w 1994 r. bez pozwolenia dopuszczając się samowoli budowlanej" budynkiem sąsiadów, oczekuje decyzji o wyburzeniu spornego budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji. Na wstępie należy stwierdzić, że ustalenia organu co do daty wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego w 1994 r. znajdowały oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a ponadto nie są obecnie sporne, co wynika z treści skargi, w której sam skarżący określił datę wybudowania budynku inwentarsko-gospodarczego znajdującego się na działce nr 25, na 1994 rok. Takie ustalenie determinowało natomiast zastosowanie w sprawie właściwych przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), o czym przesądza treść art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 156/06 poz. 1118 ze zm.), w kontekście niewątpliwego samowolnego wybudowania przedmiotowego budynku inwentarsko-gospodarczego. Niewątpliwość samowoli wynikała z faktu nie przedłożenia przez inwestorów pozwolenia na budowę tego obiektu wymagającego w dacie jego wzniesienia pozwolenia na budowę oraz z informacji UMiG z dnia 19 lutego 2008 r. w której stwierdzono, że w latach 1991-1994 nie wydawano pozwolenia na budowę lub rozbudowę budynku inwentarsko-gospodarczego na działce nr ewid. [...] w Z., gm. M. Z uwagi na treść zarzutów skarżącego kwestionującego co do zasady możliwość legalizacji przedmiotowego budynku i domagającego się jego rozbiórki, należało wyjaśnić tę kwestię. Stosownie do treści art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. dotyczącego samowoli budowlanej, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974 r.). Zgodnie natomiast z ustępem 2 tego artykułu, terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Zgodnie natomiast z art. 40 cytowanej ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z przytoczonych przepisów wynika, że pod rządami prawa budowlanego z 1974 r., (podobnie jak i pod rządami obecnie obowiązującego prawa budowlanego z 1994 r.), nie obowiązywał bezwzględny nakaz rozbiórki wszystkich obiektów budowlanych wzniesionych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość legalizacji samowoli budowlanych spełniających określone w ustawie warunki. Warunki te wynikają z treści przytoczonego art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w zw. z art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, które Sąd w całości akceptuje, warunki te zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zgodnie bowiem z treścią zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...], przedmiotowy budynek inwentarsko-gospodarczy został wybudowany zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy (1994r.), tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...] opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Kieleckiego Nr 42, poz. 359, który to plan utracił ważność z dniem 31 grudnia 2003r. Zgodnie z tym planem bowiem, działka nr ewidencyjny [...] położona w Z., znajduje się na terenie zabudowy zagrodowej, a taki właśnie jest charakter przedmiotowej zabudowy. Spełnienie drugiego warunku legalizacji określonego w art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. również zostało w sprawie wykazane. Jak wynika bowiem z opinii technicznej opracowanej przez J.R. posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym i po wykonaniu prac związanych z jego przebudową dostosowujących do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, nie będzie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi ani mienia, ani też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego budynku przepisem § 13 ust. 1 rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr. 17, poz. 62), dopuszczalne było sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę. Stosownie do treści § 13 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, w wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Warunki wskazane w przytoczonym przepisie zostały w sprawie spełnione bądź mogą zostać spełnione poprzez wykonanie niezbędnych prac dostosowujących ten budynek do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Wynika to z faktu, że budynek inwentarsko-gospodarczy B. i P.M. jest usytuowany bezpośrednio przy granicy działki, przylega całą swą powierzchnią do ściany budynku obory skarżącego istniejącego na sąsiedniej działce, jego ściany i pokrycie są wykonane z materiałów niepalnych, a spadek dachu odprowadza wody opadowe na teren własnej działki inwestora. Konieczne i możliwe do wykonania roboty budowlane dostosowujące przedmiotowy obiekt do zgodności z przepisami, dotyczą ściany oddzielenia pożarowego, której przedmiotowy budynek od strony wschodniej nie posiada. W zaskarżonej decyzji znalazły się szczegółowe zalecenia oparte na ekspertyzie technicznej opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, dotyczące przeróbek niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami. Podstawą prawną do nałożenia takich obowiązków jest przepis art. 40 prawa budowlanego, który organ II instancji niewadliwie zastosował. Zasadnie również organ II instancji przyjął, że nie zachodzą w sprawie żadne inne niż określone w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego ważne przyczyny, które uzasadniałyby wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce przedmiotowego budynku. Należy również zaakceptować zreformowanie w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia I instancji. W pojęciu rozstrzygnięcia mieści się to, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku prowadzi to do uchylenia decyzji, bowiem decyzja w zasadzie może być niewykonalna (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996 r. (SA/Gd 1537/95, LEX nr 44086). Niedopuszczalne jest też również, aby rozstrzygnięcie o części uprawnień lub obowiązków stron znalazło się w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu. Tym bardziej nie jest dopuszczalne, aby nieobjęta sentencją decyzji część nałożonych na stronę obowiązków, znalazła się w odrębnym od decyzji dokumencie, np. ekspertyzie technicznej, do której decyzja odsyła. Odnosząc się do kolejnej wątpliwości wyrażanej przez B.Ł w toku postępowania administracyjnego, która wydaje się również wynikać z treści skargi, choć nie jest w niej wyraźnie wyartykułowana, należy wyjaśnić, że na trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła mieć wpływu kwestia usytuowania granicy pomiędzy działkami stron. Kwestia domniemanego przekroczenia granicy z działką skarżącego nr [...] przy budowie przedmiotowego budynku inwentarsko-gospodarczego, nie podlega właściwości organów nadzoru budowlanego i może być rozstrzygnięta tylko w sprawie cywilnej przed właściwym sądem powszechnym. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na podstawie § 2 ust. 3 i § 18 ust.1 pkt 1 lit. c). Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz.1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło