II SA/Ke 732/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi L.K. i B.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia 17 września 2010r. znak IG.VIII.7618-26/10 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania L. K. i B. K. oraz M. M. i D.B. od decyzji Starosty S. z dnia [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów miasta S., w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych nr działek: 461/1,447/1,448/1 i 492/1, na podstawie art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art.138 §1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił, że w dniu 16 listopada 2007r. L. K. oraz B. K. złożyli wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów polegających na przywróceniu współposiadania drogi i przywróceniu powierzchni działek, które, ich zdaniem, zostały uszczuplone. Po przeprowadzeniu postępowania, Starosta S. w dniu 17 maja 2010 roku wydał decyzję, w której odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym obrębu miasta S. polegających na: - zgodnie z treścią protokołu z dnia 14 lipca 2009 r. wydzieleniu z działki nr 461/1 nowej działki stanowiącej drogę dojazdową, zmniejszeniu długości i powierzchni działki nr 461/1 na rzecz działek nr: 447/1 i 448/1, wydzieleniu od strony południowej z działki nr 461/1 pasa gruntu i włączeniu go do działki nr 492/1 (podwórko) oraz za porozumieniem stron uzgodnieniu wydzielenia przejść po 4 m szerokości do domów nr 104 i nr 106, - zgodnie z treścią załącznika z dnia 15 sierpnia 2009 r. do ww. protokołu: 1. wydzieleniu nowej działki stanowiącej drogę dojazdową do wszystkich posesji rodu B. i S. - jako współwłasność, 2. zmniejszeniu długości i powierzchni działki nr 461/3 i 461/2 od strony wschodniej na rzecz działek nr 447/1, 448/1 (powrót do stanu sprzed modernizacji), 3. odtworzeniu - po wytyczeniu drogi wspólnej i oddzieleniu jej od działki nr 461/3 – działki wspólnej dla S. i P. w szerokości - 7,47 m na całej długości od ulicy S. do działek nr: 447/1 i 448. Rozpatrując odwołania wniesione od powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Starosta S. nieprawidłowo ustalił strony niniejszego postępowania, gdyż wydana decyzja dotyczyła również działki nr 461/1. W związku z powyższym organ II instancji zawiadomił obecnych właścicieli tej nieruchomości o wydanej decyzji przez organ I instancji, o możliwości zapoznania się z jej treścią oraz z aktami prowadzonego postępowania odwoławczego. WINGK podał, że ewidencja gruntów miasta S. została założona w latach 1967 - 1969, a dokumentacja przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr ewidencyjnym 834/69. W oparciu o dane wynikające z tej ewidencji zostały wydane akty własności ziemi: dla F. B. na działki nr 288, 297, 314, 448, 490, 2357, dla J. B. na działki nr 286, 293, 294, 310, 312, 446, 488, dla W. M. na działki nr 289, 298, 315, 449, 491, 290, 299, 316, 450, dla S. B. na działki nr 287, 295, 313, 447, 489 oraz dla F. B., J. B., W. M. i S. B. na działkę nr 492. W latach 1979-1983 została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów miasta S., a operat powstały w wyniku tej modernizacji został zaewidencjonowany w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod numerem ewidencyjnym 224/1-8/344/83. W wyniku modernizacji działce nr 492 o powierzchni 0,29 ha odpowiada powstała działka nr 492/1 o powierzchni 0,1788 ha, działkom o nr 288, 297, 314, 448, 490, 2357 o łącznej powierzchni 0,8896 ha odpowiadają działki nr 288, 297, 313/1, 314/1, 447/1, 448/1, 489/1, 490/1 o łącznej powierzchni 0,9442 ha. Dla działki nr 492/1 została założona księga wieczysta KW 6017, w której jako właściciele wykazani są: W. M., J. B., B. K., F B., J. L., S. B., I. B., D. B. i M. M.. Księga ta została założona na wniosek F. B. na podstawie aktu własności ziemi oraz wyrysuj z ewidencji gruntów z adnotacją Urzędu Miasta i Gminy S., że działka nr 492/1 odpowiada działce nr 492 z aktu własności ziemi, a różnica w powierzchni wynika z aktualizacji ewidencji gruntów. Dla działek nr 288, 297, 313/1, 314/1, 447/1, 448, 489/1, 490/1 o łącznej powierzchni 0,9442 ha została założona księga wieczysta KW 6005, w której jako właściciel wpisany został F. B.. Mimo licznych pism Starostwa kierowanych do wnioskodawców, informujących, że stan ujawniony w ewidencji gruntów jest zgodny z zapisami w księgach wieczystych, wnioskodawcy nadal podnosili problem rozbieżności powierzchni z aktu własności wydanego dla działki nr 492 oraz sprawę uregulowania stanu prawnego drogi dojazdowej do nieruchomości. Podnoszone kwestie miały być rozstrzygnięte po wykonaniu pomiaru kontrolnego oraz stosownej dokumentacji. Pomiarem objęto działkę nr 492/1, działki nr 447/1, 448/1, 489/1, 490/1 oraz nieruchomości położone w bezpośrednim sąsiedztwie od strony północnej i południowej. Pomiar wykonano w oparciu o stan posiadania wykorzystując dokumentację z 1969 roku oraz z modernizacji ewidencji wykonanej w latach 1979-1983. Z dokumentacji wynika, że istnieje zgodność zapisów w ewidencji gruntów ze stanem wykazanym w księgach wieczystych KW 6005 i KW 6017 odnośnie działek nr 447/1, 448/1, 489/1, 490/1 i 492/1. Pomiar wykazał nieznaczne różnice w obliczonych powierzchniach pomierzonych działek. Dalej organ odwoławczy, cytując treść § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., stwierdził, że postępowanie ewidencyjne służy ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter informacyjny. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Nie można zatem dokonywać zmian własnościowych, a należy do nich niewątpliwie zmiana podmiotów figurujących jako właściciele poszczególnych działek, jak również zmiana numerów działek należących do poszczególnych właścicieli, poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów dokonywane przez organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. W konsekwencji zmiany te wymagają przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem sądowym, które dopiero może być podstawą zmian w ewidencji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach L. K. i B. K., domagając się "od administracji zwrotu ziemi, części podwórka, drogi dojazdowej, wyprostowania granic rozdzielczych między działkami, wyprostowania wyrysów geodezyjnych". Wskazali, że uszczuplenie ich ziemi nastąpiło "na zasadach urzędowej modernizacji", wykonanej przez urzędników i geodetów Gminy S., dlatego powyższe zwroty i poprawki winny przejść do właścicieli drogą urzędową administracyjną. W ocenie skarżących, urzędnicy ci "bezprawnie" dokonali parcelacji, uszczuplili podwórko, zabrali drogę dojazdową, potworzyli nowe działki i obdarowali nimi sąsiadów" wydając im tytuły własności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji nie dopuścił się takiego naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.10.193.1287 j.t.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38/2001 poz. 454). Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Nadto w ewidencji gruntów wykazuje się właściciela, miejsce jego zamieszkania lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i wartość nieruchomości. Stosownie do art. 22 ust. 3, osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie zaś z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1). Dokumenty te zostały określone w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to:.. .1) prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, 2) opracowania geodezyjne i kartograficzne, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumenty architektoniczno-budowlane gromadzone i przechowywane przez organy administracji publicznej, 4) ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów. Na wstępie podnieść należy, że stan prawny nieruchomości położonych w Suchedniowie, będących przedmiotem niniejszego postępowania, uregulowany jest w dwóch księgach wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej: dla działki nr 492/1 (AWZ PBG.ON.451/1740/76 - działka nr 492) została założona księga wieczysta KW 6017, a dla działek nr 288, 297, 313/1, 314/1, 447/1, 448, 489/1 i 490/1 (AWZ PBG.ON.451/2402/76 – działki nr 288, 297, 314, 448, 490 i 2357) została założona księga wieczysta KW 6005. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika przy tym, że wpisy w ewidencji gruntów zostały dokonane prawidłowo zgodnie z prawomocnymi wpisami w powyższych księgach wieczystych. Żadne późniejsze dokumenty dotyczące w/w działek, a wyszczególnione w cytowanym już § 46 ust.2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r., nie zostały przez wnioskodawców w sprawie przedstawione. Dlatego organ prowadzący ewidencję gruntów nie miał podstawy prawnej do wprowadzenia zmiany do operatu ewidencyjnego. Podkreślić należy, że postępowanie mające na celu wprowadzenie zmiany w operacie ewidencyjnym, ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W stanie faktycznym sprawy, po założeniu ksiąg wieczystych dla obu nieruchomości, nie nastąpiły natomiast żadne zmiany prawne, które uprawniałyby organ ewidencyjny do wprowadzenia żądanych przez wnioskodawców zmian. Trafne było również powołanie się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji na niedopuszczalność rozstrzygania w postępowaniu ewidencyjnym o własności nieruchomości oraz niedopuszczalność nadawania w tym postępowaniu tytułów własności. Należy bowiem pamiętać, że ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dlatego zmiany w ewidencji gruntów i budynków, nie mogą prowadzić do przekształceń własnościowych, wbrew istniejącym tytułom prawnym. Kwestie własnościowe rozstrzygają sądy powszechne, a zatem w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie w zakresie prawa własności. Wysuwane w trakcie postępowania żądania skarżących dotyczące: zmiany granic działek wykazanych w ewidencji gruntów, wydzielenia drogi dojazdowej lub ustanowienia służebności przejazdu i przechodu do konkretnych działek, zmierzają zaś wprost do takich właśnie przekształceń w sferze własności. Dlatego też zasadność tego typu roszczeń autorzy skargi winni wykazywać w drodze procesu cywilnego, a dopiero potem żądać ujawnienia w operacie ewidencyjnym stanu, wynikającego z zapadłego w takim procesie wyroku. Odnosząc się do postulowanych przez skarżącą w oświadczeniu z dnia 25 stycznia 2011 r. (k.113 akt sądowych) żądań, dotyczących wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, kwestii związanych m.in. z odpowiedzią na pytanie, na jakiej podstawie prawnej została przeprowadzona modernizacja, znacznie uszczuplająca jej własność, stwierdzić należy, że okoliczność ta pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy, prowadzonej w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r., mającej charakter wyłącznie rejestrowy, a więc – jak podkreślono to już wyżej – wtórny w stosunku do stanu prawnego wynikającego z aktualnego stanu prawnego poszczególnych działek. Mając to wszystko na uwadze, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.