II SA/Ke 738/08

WyrokWSA w Kielcach2009-02-03

Skład orzekający: Renata Detka, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając nieważność własnej decyzji stwierdzającej naruszenie prawa w decyzji organu pierwszej instancji, naruszyło prawo w sposób rażący, jeśli rozbieżność w ocenie wagi naruszenia prawa mieści się w granicach luzu decyzyjnego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzając nieważność własnej decyzji (nr 2), która uznała decyzję Prezydenta Miasta (nr 1) za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, samo naruszyło prawo w sposób rażący. Rozbieżność w ocenie wagi naruszenia prawa w decyzji nr 1, mieszcząca się w granicach luzu decyzyjnego organu, nie stanowi podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w decyzji nr 2. W konsekwencji, decyzja nr 3 utrzymująca w mocy decyzję nr 2 również została wydana z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która stwierdziła nieważność własnej, wcześniejszej decyzji. Wcześniejsza decyzja SKO orzekała, że decyzja Prezydenta Miasta o przekazaniu gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej została wydana z naruszeniem prawa, lecz nie stwierdziła jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. SKO w swojej najnowszej decyzji uznało, że stwierdzenie nieważności jego własnej decyzji (nr 2) było błędne, ponieważ naruszenie prawa w decyzji Prezydenta Miasta nie miało charakteru rażącego. Skarżący zarzucił SKO naruszenie prawa poprzez błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz naruszenie stabilności orzecznictwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...]. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Znak: [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ke 738/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez W. K., M. K., M. K., G. K., W. K., S. K. i A. Z., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stwierdzającą nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] orzekającej, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] dotycząca przekazania w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" gruntu Skarbu Państwa o pow. 2891 m² przy ul. [...] w K., została wydana z naruszeniem prawa i nie stwierdzającej jej nieważności ze względu na nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ustalił, że Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] orzekł o przekazaniu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w użytkowanie wieczyste na 99 lat gruntu Skarbu Państwa o pow. 2891 m2, oznaczonego numerami działek [...], [...], [...], położonego w K. przy ul. [...], na cele budownictwa mieszkaniowego. Po rozpatrzeniu wniosku spadkobierców poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości, występujących z żądaniem stwierdzenia nieważności w/w decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekło, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, nie stwierdzając jednocześnie jej nieważności z uwagi na wywołane przez nią nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że obowiązujący w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta § 10 pkt 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków stanowił, że decyzja o oddaniu terenów państwowych w użytkowanie wieczyste m.in. spółdzielniom budownictwa mieszkaniowego powinna w szczególności zawierać: "termin, w którym winna być zawarta umowa w formie aktu notarialnego, przy czym termin ten zaczyna biec od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna i nie powinien on przekraczać dwóch miesięcy". Jednocześnie § 10 pkt 10 cytowanego rozporządzenia wskazywał na powinność zawarcia w decyzji pouczenia o skutkach niezawarcia umowy w terminie określonym tą decyzją. Dokonując w trybie art. 156 kpa oceny prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta organ wskazał, że w badanej decyzji w punkcie II osnowy zawarty został zapis: "Umowa notarialna winna być zawarta w ciągu dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji". W decyzji tej brak było natomiast pouczenia o skutkach niezawarcia umowy, w określonym nią terminie, a więc brak jednego z elementów, który zgodnie z § 10 pkt 10 cyt. rozporządzenia powinien być w niej zawarty, co uzasadnia stwierdzenie, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem § 10 pkt 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...], stwierdziło nieważność tej decyzji, uznając, że wadliwość decyzji Prezydenta Miasta, wbrew ocenie Kolegium wyrażonej w decyzji z dnia [...] nie posiadała charakteru rażącego naruszenia prawa, a jedynie nosiła cechy naruszenia zwykłego. Z uwagi na powyższe w przekonaniu organu, decyzja SKO z dnia [...] podjęta została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż samo nie zamieszczenie przez Prezydenta Miasta pouczenia o skutkach niezawarcia umowy w określonym terminie, w sytuacji gdy zawarto akt notarialny w oparciu o to rozstrzygnięcie i dokonano odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej, nie może zostać uznane za rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ podał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisaną decyzją SKO z dnia [...] złożyli: W. K., M. K., M. K., G. K., W. K., S. K. i A. Z. W. K. powołując się na pogląd wyrażony w wyroku NSA w Warszawie z dnia 9 II 2005 r. OSK 1134/04 podniósł, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. Z uzasadnienia wskazanego wyroku wynika, że powyższe trzy przesłanki muszą być spełnione łącznie, aby organ rozpoznający sprawę mógł zastosować przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa w stosunku do własnej decyzji. W ocenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić, iż spełniona jest pierwsza z wymienionych przesłanek do orzekania o nieważności decyzji. Jeśli nawet SKO w składzie orzekającym w dniu [...] różniło się w ocenie prawnej zagadnienia, które było przedmiotem rozstrzygania w dniu [...], to powinno kierować się zasadą pewności orzeczniczej dokonanej w imieniu Państwa Polskiego, a nie zasadą odmienności oceny, czy odmienności interpretacji obowiązującego prawa. Z tych też względów pełnomocnik W. K. wniósł o uchylenie decyzji z [...] i umorzenie postępowania w sprawie. Pozostali odwołujący również domagali się uchylenia powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 8 kpa i 16 kpa oraz naruszenie art. 64 ust. 2 i 77 Konstytucji RP. W ich ocenie nie jest dopuszczalne wzruszenie i wykluczenie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej tylko dlatego, że inny skład orzekający odmiennie interpretuje ten sam przepis prawa, obie decyzje Kolegium dotyczą tych samych adresatów, stanu prawnego i faktycznego. Wydanie zatem odmiennych orzeczeń w oparciu o ten sam stan narusza art. 8 kpa. Utrzymanie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji spowoduje utratę przez skarżących prawa do ubiegania się o odszkodowanie za wydanie przez Prezydenta Miasta wadliwej decyzji z dnia [...]. Do powyższej kwestii SKO się nie odniosło czym również naruszyło w przekonaniu składających odwołanie, art. 8 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że cechą rażącego naruszenia prawa jest w myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Wady nieważności decyzji mają charakter materialnoprawny. Fakt dotknięcia decyzji wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1-6 kpa powoduje, iż z mocy decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady takie w oparciu o prezentowane poglądy (J. Borkowski (w:) B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks... , s. 704) "tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego podmiotowe, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej." W przekonaniu organu w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nie jest spełniona przesłanka rażącego naruszenia prawa określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, powodująca nieważność decyzji administracyjnej. Przesłanka ta musi być oczywista i oczywistość tę należy wykazać. W ocenie SKO w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta nie można było jednoznacznie wykazać tej oczywistości. SKO wskazało, że decyzja Prezydenta Miasta orzekała o przekazaniu Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" terenów państwowych przy ul. [...] w K. w użytkowanie wieczyste na 99 lat i w punkcie II osnowy zawierała zapis, iż umowa notarialna winna być zawarta w ciągu dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, nie zawierając jednocześnie pouczenia o skutkach niezawarcia umowy w określonym przez nią terminie. Z akt sprawy wynika jednocześnie, iż umową z dnia 15 października 1997r. (akt notarialny Rep. Akt 5906/97), Gmina działając przez umocowanych pełnomocników oddała grunt o łącznej pow. 7.804 m2 w wieczyste użytkowanie i nieodpłatnie przeniosła własność budynków na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]". Z datą zawarcia aktu zostało ustanowione prawo wieczystego użytkowania przedmiotowego terenu, bowiem z tym dniem Spółdzielnia wniosła o odłączenie z księgi wieczystej Kw Nr 5701 działek objętych decyzją Prezydenta Miasta i wpisanie w nowej księdze nabytego prawa wieczystego użytkowania gruntu do dnia 15 października 2096r. Organ podkreślił, że ani przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ani przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970 r. stanowiące podstawę prawną wydania przez Prezydenta Miasta decyzji o przekazaniu przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste, nie zawierały regulacji stanowiącej o niemożności zawarcia umowy użytkowania wieczystego w sytuacji nie zachowania terminu określonego w decyzji. Zdaniem SKO, w świetle § 12 powyższego rozporządzenia organowi gospodarki komunalnej i mieszkaniowej przysługiwało prawo, a nie powinność uchylenia decyzji przyznającej prawo do otrzymania terenu w użytkowanie wieczyste i nabycia budynków. Sąd Najwyższy w wyroku sygn. akt V CKN 1800/2000 z dnia 14 marca 2003r. stwierdził zaś, że decyzje ostateczne o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste wydane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (a decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] do takich należy), stanowią nadal podstawę zawarcia umowy o użytkowanie wieczyste (OSNC 2004/5/87, Biul. SN 2003/8/9). Organ wskazał, że nie zamieszczenie przez Prezydenta Miasta w przedmiotowej decyzji pouczenia o skutkach niezawarcia umowy w określonym terminie i jednocześnie niezachowanie tego terminu wobec podpisania aktu notarialnego i dokonania odpowiedniego wpisu w księdze wieczystej w oparciu o przedmiotowy akt, nie może być zatem uznane za rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 §1 pkt 2 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że decyzja tego organu z dnia [...], podjęta w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa wydana została z rażącym naruszeniem tego przepisu, a także z naruszeniem art. 16 kpa, poprzez uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności § 10 pkt 10 cyt. Rozporządzenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez osoby składające odwołania, organ ponownie wyjaśnił przesłanki zastosowania art. 156 kpa, jeśli zaś chodzi o zarzut, że decyzja z dnia [...] pozbawia wnioskodawców prawa do odszkodowania nabytego na mocy decyzji z dnia [...] , organ podkreślił, ze źródłem szkody jest wydanie decyzji nieważnej i stwierdzenie jej nieważności. Nieważność decyzji jest wyłącznie skutkiem dotknięcia jej ciężką wadą (art. 156 § 1 kpa). W niniejszej sprawie brak jest natomiast podstaw do uznania, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] dotknięta jest ciężką wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach W. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie, podczas gdy składy orzekające Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie są co do tej kwestii zgodne, co narusza stabilność orzecznictwa. W. K. podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W pierwszej kolejności, w przekonaniu skarżącego należało przyjąć, że bezspornie decyzja Prezydenta z dnia [...] została wydana z naruszeniem prawa, natomiast Kolegium ma rozbieżne poglądy jeśli chodzi o doniosłość tego naruszenia, mimo, że zagadnienie to nie jest objęte dyspozycją tego przepisu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w zgromadzonych i przedstawionych Sądowi dokumentach. Dla jego uporządkowania i usystematyzowania należy zwrócić uwagę na trzy fakty, najistotniejsze dla oceny legalności zaskarżonego aktu: 1. Decyzją z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U.69.22.159 ze zm.), przekazany został Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w K. w użytkowanie wieczyste na 99 lat, na cele spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego, teren Skarbu Państwa o ogólnej powierzchni 2891 m2,. Dla potrzeb niniejszego uzasadnienia decyzja ta będzie w dalszym ciągu przytaczana jako decyzja nr 1. 2. Decyzją z dnia [...] znak: [...](zwanej dalej decyzją nr 2), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 156 § 2 kpa, stwierdziło, że decyzja nr 1 została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie nie stwierdziło jej nieważności ze względu na nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że rażącą wadą badanej decyzji nr 1 jest to, że nie zawierała ona obligatoryjnego zapisu, tj. pouczenia o skutkach nie zawarcia w terminie umowy cywilnoprawnej o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste. Wymóg zamieszczenia takiego pouczenia w treści decyzji o oddanie terenu państwowego w użytkowanie wieczyste wynikał z treści § 10 pkt 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków (Dz.U. nr 13, poz. 120 ze zm.) i w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Kolegium uznało, że decyzja nr 1 rażąco narusza ten przepis. Ponieważ nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, organ ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji nr 1 z naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 158 § 2 kpa. 3. W roku 2008 Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 2 i decyzją z dnia [...] stwierdziło jej nieważność. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], zwaną dalej decyzją nr 3, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]. Z uzasadnienia wynika, że Kolegium nie podziela poglądu wyrażonego w decyzji nr 2, jakoby decyzja nr 1 rażąco naruszała prawo. Brak pouczenia w tej decyzji stanowi bowiem – wedle stanowiska wyrażonego w decyzji nr 3 – zwykłe, a nie rażące – jak uznała decyzja nr 2 - naruszenie przepisu § 10 pkt 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 18 maja 1970r. w sprawie trybu oddawania w użytkowanie wieczyste terenów państwowych i sprzedaży położonych na nich budynków. Dlatego decyzja nr 2 wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszym postępowaniu sądowym oceną objęta jest decyzja nr 3, podjęta w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem postępowania nieważnościowego, którego efektem było wydanie decyzji nr 3, była decyzja nr 2, oparta na tym samym przepisie art. 156 § 1 pkt 2. Stwierdzając nieważność tej decyzji organ winien był zatem wykazać, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa, co w stanie faktycznym sprawy sprowadzało się do konieczności udowodnienia, że decyzja nr 2 rażąco naruszyła przepis art. 156 § 1 pkt 2 in fine kpa. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, znaczniej więcej uwagi organ poświęcił ocenie legalności decyzji nr 1, aniżeli decyzji nr 2, będącej przedmiotem postępowania opartego na art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Znaczna część wywodów organu dotyczy bowiem odmiennej oceny wagi naruszenia - w decyzji nr 1 – przepisu § 10 pkt 10 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 18 maja 1970r., co w konsekwencji doprowadziło do niedopuszczalnej artykułem 16 kpa, weryfikacji decyzji ostatecznej. Pojęcie "rażącego" naruszenia prawa, zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, który był podstawą wydania decyzji nr 2, ma charakter nieostry i ocenny; dlatego stosujący ten przepis organ działa zawsze w granicach tzw. luzu decyzyjnego. Bezspornym w sprawie jest (przyznaje to Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia), że niezamieszczenie w decyzji nr 1 pouczenia o skutkach niezawarcia w terminie umowy cywilnoprawnej o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste, stanowi niewątpliwie naruszenie prawa. Ocena, czy ma ono charakter rażący, czy też nie, mieści się natomiast w granicach swobody, jaką dysponuje organ stosując art. 156 § 1 pkt 2 kpa i przyjmując na jego podstawie, że wada decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego ma charakter kwalifikowany. Dlatego wobec bezspornego ustalenia przez Kolegium, że decyzja nr 1 naruszała prawo we wskazanym wyżej zakresie, nie było podstaw do wszczynania postępowania nieważnościowego wobec decyzji nr 2, która to naruszenie prawa zakwalifikowała jako rażące. Dokonując takiej oceny, organ działał bowiem w granicach luzu interpretacyjnego, jakie zakreśla przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa używając ocennego pojęcia "rażące" naruszenie prawa. Stanowisko wyrażone w decyzji nr 2 można podzielać lub nie, jednak nawet odmienny pogląd co do wagi naruszenia prawa w decyzji nr 1 (taki, jak wyrażony w zaskarżonym rozstrzygnięciu), nie stanowi podstawy do przyjęcia, że decyzja nr 2 rażąco naruszała prawo, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa, co – w ocenie Kolegium - ma polegać na bardziej rygorystycznym zakwalifikowaniu uchybienia jakiego dopuścił się organ w decyzji nr 1, nie zamieszczając w jej treści pouczenia, o jakim mowa w § 10 pkt 10 rozporządzenia z dnia 18 maja 1970r. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wyrażany jest pogląd, który Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni akceptuje i podziela, że rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej, nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych. W przypadku zatem, gdy norma wymaga wykładni, a wynik tej wykładni może być różny, przyjęcie określonej wykładni nie może zostać zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2007r., sygn. akt I OSK 996/06, LEX nr 3546870, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006r., sygn. akt II OSK 28/06, LEX nr 319171, wyrok SN z 5 lipca 1996r., III ARN 19/96, OSN 1997, nr 4, poz.44). Takie same zasady dotyczą oceny postępowania organu w granicach luzu decyzyjnego, z jakim mamy do czynienia w sprawie, z którego skorzystało Kolegium wydając decyzję nr 2 na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa. W takiej sytuacji, dopiero jawne wyjście poza granice tego luzu, czy też wykorzystanie go w innym celu niż określony w przepisach, może stanowić podstawę do stwierdzenia, że naruszenie prawa miało charakter rażący (por. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. 7 wydanie zaktualizowane i rozszerzone. Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2005, str. 736). W niniejszej sprawie, orzekając w decyzji nr 2 na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ nie naruszył prawa w sposób rażący, skorzystał bowiem z przyznanej mu przez ustawodawcę swobody, której ram nie przekroczył. Za takowe nie można bowiem uznać – jak przyjął to skład orzekający Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – odmiennej oceny wagi popełnionego w decyzji nr 1 naruszenia prawa i zakwalifikowania go jako rażące. Nawet jeśli podzieli się stanowisko organu wyrażone w decyzji nr 3 i przyjmie, że decyzja nr 1 nie naruszała § 10 pkt 10 rozporządzenia z dnia 18 maja 1970r. w sposób rażący, to i tak nie ma – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – podstaw do przyjęcia, że decyzja nr 2 uchybiła przepisowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa w sposób kwalifikowany. Rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na jawnym przekroczeniu luzu decyzyjnego, jaki daje organowi możliwość różnej oceny wagi naruszenia prawa w ramach występującego w tym przepisie pojęcia "rażące", można by przyjąć w razie ustalenia, że organ stwierdził rażące naruszenie prawa tam, gdzie naruszenia prawa wcale nie było lub przypisał rażące naruszenie prawa uchybieniu tak oczywiście błahemu, że można nabrać wątpliwości co do rzeczywistego celu, w jakim – stosując tryb stwierdzenia nieważności – decyzja wyeliminowana została z obrotu prawnego. W stanie faktycznym sprawy nie można jednak mówić o żadnej z wymienionych wyżej sytuacji. Naruszenie prawa w decyzji nr 1 poprzez nie zamieszczenie w jej treści pouczenia, o jakim mowa w § 10 pkt 10 rozporządzenia z dnia 18 maja 1970r. jest bezsporne i nie ma charakteru oczywiście błahego, które eliminowałoby co do samej zasady możliwość oceny tego naruszenia w granicach przewidzianych art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Pouczenie o skutkach nie zawarcia w terminie umowy cywilnoprawnej o oddanie terenu w użytkowanie wieczyste, które winno być zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, należało do składników decyzji administracyjnej, o jakich mowa w art. 107 § 2 kpa. Brak przewidzianego prawem elementu decyzji nie może być zaś uznany za uchybienie oczywiście błahe, o jakim mowa wyżej. Niezależnie zatem od oceny, czy uchybienie, którego w stanie faktycznym sprawy dopuścił się organ wydając decyzję nr 1, ma charakter rażący czy też nie, stosując w decyzji nr 2 sankcję z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze działało w granicach luzu decyzyjnego przyznanego mu powyższym przepisem. Dlatego nie było podstaw do przyjęcia – jak uczynił to skład Kolegium w zaskarżonej decyzji – aby uznać, że decyzja nr 2 narusza art. 156 § 1 pkt 2 kpa w sposób rażący, a zatem pozostający z nim w oczywistej sprzeczności. Tym samym nie można także przyjąć, że decyzja ta narusza rażąco art. 16 kpa (jak stwierdza się w końcowej części uzasadnienia decyzji nr 3), stanowiący o niewzruszalności decyzji ostatecznych poza ściśle określonymi w przepisach kpa trybami nadzwyczajnymi. Rację ma przy tym W. K. zarzucając w skardze, że decyzja objęta orzekaniem w sprawie "w istocie rzeczy narusza pewność orzecznictwa administracyjnego i burzy poczucie pewności obywatela wobec decyzji Państwa Prawa". Konsekwencją oddalenia skargi i przyjęcia zaprezentowanego w decyzji nr 3 rozumowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego za prawidłowe, byłoby dopuszczenie także i takiej sytuacji, w której inny skład orzekający Kolegium podzielając pogląd wyrażony w decyzji nr 2 co do oceny wagi naruszenia prawa w decyzji nr 1, stwierdziłby nieważność decyzji objętej orzekaniem w niniejszej sprawie. Takiego stanu rzeczy zaakceptować zaś nie można. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] uchybiają przepisowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa w sposób mający bezpośredni wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, mając na uwadze przedstawione wyżej uwagi podejmie stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o art. 105 § 1 kpa, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło