II SA/Ke 739/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-10-07

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której sytuacja materialna jest trudna, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, ze względu na swoją trudną sytuację materialną (bezrobocie, niski dochód, niepełnosprawność członka rodziny, ograniczone zasoby majątkowe), uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej specjalnego zasiłku opiekuńczego jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona w takich sprawach jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ich uiszczania.
Stan faktyczny
T. W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wnioskodawczyni jest bezrobotna, utrzymuje się z alimentów na córkę i emerytury siostry ciotecznej, którą się opiekuje. Posiada ograniczony majątek i wysokie koszty utrzymania. Sąd uznał, że jej sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu, a wniosek o zwolnienie z kosztów jest bezprzedmiotowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla T. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla T. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach. T. W. złożyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ze złożonym formularzu wnioskodawczyni podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z piętnastoletnią córką oraz dziewięćdziesięcioletnią siostrą cioteczną opieki. Skarżąca jest bezrobotną, otrzymuje alimenty na córkę w wysokości 400 zł miesięcznie. Siostra cioteczna wnioskodawczyni przeszła udar, nie chodzi, wymaga całodobowej, pobiera emeryturę w wysokości 1046,31 zł miesięcznie. Skarżąca nie wykazała innego majątku oprócz współwłasności z byłym mężem domu wielkości 72,64 m kw i działki o powierzchni 21 arów o wartości 15000zł. Ponadto T. W. na podstawie umowy dożywocia z siostrą cioteczną nabyła własność nieruchomości o powierzchni 1,27 ha z parterowym budynkiem mieszkalno-gospodarczym w miejscowości C. Wnioskodawczyni podała następujące stałe wydatki miesięczne: 200 zł na prąd, 80 zł na wodę, 50 zł na gaz, 100 zł na telefon, 500 zł na leczenie i leki. Ponadto rocznie wydaje na opał 4000 zł, a na ubezpieczenie 300 zł. Skarżąca oświadczyła, że osiągany dochód nie wystarcza na żywność, leki, leczenie i opłaty. Ponadto stwierdziła, że korzysta z bezpłatnych porad prawnych w biurze poselskim. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim bezrobocie, niski dochód przypadający na trzy osoby w rodzinie, w tym jedną niepełnosprawną wymagającą całodobowej opieki i leczenia, brak majątku poza współwłasnością domu i małej działki oraz nieruchomością rolną objętą prawem dożywocia, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zatem skarga T. W. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło