II SA/Ke 74/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010r. na rozprawie sprawy ze skargi I. R. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. akt II SA/Ke 645/09 wydanym w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. H. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 645/09 oddalił skargę I. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. Powyższe orzeczenie uprawomocniło się z dniem 30 stycznia 2010r. W dniu 5 lutego 2010r. I. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę o wznowienie postępowania w powyższej sprawie, a w piśmie z dnia 21 maja 2010r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej, w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy sprecyzował, że podstawę wniosku o wznowienie postępowania stanowi przepis art. 271 pkt 1 w zw. z art. 18 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a., tj. okoliczność, że w składzie Sądu orzekał sędzia WSA S. M., "który podlegał wyłączeniu z mocy ustawy, albowiem, według skarżącej pozostawał z uczestnikiem postępowania i jego rodziną w tego rodzaju stosunku osobistym, który oddziaływał na jego obowiązki jako sędziego". Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach w dniu 16 czerwca 2010r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że sędziego S. M. z żadną ze stron postępowania nie łączy stosunek prawny, tym niemniej podtrzymuje stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w przypadkach określonych w art. 271 - 273 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowego, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z przepisem art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd orzeka przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany, przy czym przyjmuje się, że brak ustawowej podstawy wznowienia zachodzi nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 652). W sprawie niniejszej I. R. powołuje jedną podstawę wznowienia, o jakiej mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którą można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Skarżąca, jako jedyną okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania wskazuje to, iż - jej zdaniem - jeden z orzekających w sprawie II SA/Ke 645/09 sędziów (s. S. M.) podlegał wyłączeniu z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy, a zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące, nie może być interpretowane rozszerzająco. Stosownie do powołanego przez skarżącą art. 18 § 1 pkt 1 zdanie pierwsze sędzia podlega wyłączeniu, gdy jest stroną postępowania (w rozumieniu art. 12 p.p.s.a.), a zdanie drugie przewiduje wyłączenie sędziego z uwagi na pozostawanie ze stroną (art. 12 p.p.s.a.) w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki. Pojęcie "stosunek prawny" nie może być odnoszone do pokrewieństwa, powinowactwa i innych więzów prawnych normowanych prawem rodzinnym i opiekuńczym, bo to są odrębne przesłanki wyłączenia sędziego z mocy prawa. Podnieść należy, że istnienie stosunku prawnego między sędzią a stroną postępowania nie jest wystarczającym powodem wyłączenia sędziego na podstawie cyt. przepisu. W art. 18 § 1 pkt 1 zd. drugie chodzi bowiem o taki stosunek prawny, który z uwagi na jego treść (przedmiot) powoduje, że wynik sprawy będzie oddziaływał na prawa lub obowiązki sędziego. W sprawie niniejszej skarżąca nie wykazała istnienia owego "stosunku prawnego" pomiędzy uczestnikiem postępowania, w którym zapadł wyrok w dniu 10 grudnia 2009r. a sędzią orzekającym (s. S. M.). Na rozprawie przed sądem orzekającym pełnomocnik skarżącej oświadczył, że brak jest takiego stosunku prawnego. Zauważyć także należy, że w piśmie procesowym, a także w skardze o wznowienie postępowania sporządzonej osobiście przez I. R. wskazano na istnienie "stosunku osobistego" pomiędzy uczestnikiem a sędzią orzekającym. Taka jednak podstawa, określona jest w przepisie art. 19 p.p.s.a. (zgodnie z tym przepisem sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego). Okoliczności ta jednak nie stanowi przesłanki wymienionej w art. 271 pkt 1 p.p.s.a.. Mając zatem na uwadze fakt, że podstawa wznowienia postępowania sądowego, na jakie powołuje się I. R., w rzeczywistości nie zachodzi, skargę o wznowienie należało odrzucić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł, na podstawie art. 281 p.p.s.a.