II SA/Ke 745/11

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 13 stycznia 2012 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 postanawia: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. M. S. złożyła na formularzu urzędowym PPF wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w osobie M. T. S. i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwoma synami – lat 21 i 14 i córką – lat 17. Dzieci studiują i uczą się w szkołach, nie mają własnych dochodów. Skarżąca wykazała własność domu wielkości 110 m², mieszkania wielkości 50 m², działek rolnych o powierzchni 26 ha w gminie M. i gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,66 ha w gminie S., powiecie k.. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo rolne, które jest głównym źródłem jej utrzymania, nie otrzymała jeszcze dopłat za 2011 r. , nie udało jej się sprzedać zboża z tegorocznych zbiorów, a musiała przygotować ziemię pod zasiewy jesienne i orkę zimową. Skarżąca wykazała dochód z najmu w wysokości 1800 zł miesięcznie. Ponadto oświadczyła, że ze względu na chorobę kręgosłupa musi płacić za leki i rehabilitację. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, iż nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Informacje podane w formularzu urzędowym PPF są mało wiarygodne i sprzeczne ze sobą. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazuje, że gospodarstwo rolne jest głównym źródłem utrzymania, natomiast w rubryce "Dochody" wykazuje jedynie dochód z wynajmu w wysokości 1800 zł miesięcznie. W świetle doświadczenia życiowego, kwota ta nie pozwala na utrzymanie czworga osób, w tym jednego studenta i dwojga uczących się dzieci, uiszczenie opłat związanych z eksploatacją domu, opłacenie rehabilitacji i zakup leków. Ponadto nie są wiarygodne informacje, że wnioskodawczyni mieszkająca w zachodniej części K. i cierpiąca na chorobę kręgosłupa jest w stanie prowadzić sama dość duże gospodarstwo rolne w gminie M. Należy również podkreślić, że w rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach sprawie sygn. akt I SA/Ke 472/07 radca prawny M. T. S. występował w 2007 r. charakterze rolnika ubiegającego się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a jego żona M. S. reprezentowała go w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym jako pełnomocnik. Radca prawny M. T. S. w wielu sprawach rozpatrywanych przez tutejszy Sąd pełnił funkcję pełnomocnika z wyboru stron postępowania, jest również współpracownikiem Kancelarii [...] w K. W świetle powyższych okoliczności zwolnienie M. S. od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu, którym zgodnie z życzeniem wnioskodawczyni ma być M. T. S., stanowiłoby nadużycie instytucji prawa pomocy Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.