II SA/Ke 751/12
PostanowienieWSA w Kielcach2014-05-19
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ma prawo do uzyskania pomocy prawnej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Sąd powinien uwzględnić wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika, jeśli sytuacja majątkowa i osobista wnioskodawcy, w tym brak majątku, stałej pracy i bardzo niski dochód, uzasadnia takie odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
R. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest osobą bezdomną, ubogą, bez środków do życia i leczenia, zadłużoną, wpisaną do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, utrzymującą się z zbierania surowców wtórnych z miesięcznym dochodem 100-200 zł. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów został uwzględniony przez referendarza sądowego, jednak R. P. wniósł sprzeciw, domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi.Rozstrzygnięcie
I. zwolnić R. P. od kosztów sądowych w całości; II. ustanowić dla R. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg R. P. oraz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "..." sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie jednorazowej pomocy finansowej p o s t a n a w i a : I. zwolnić R. P. od kosztów sądowych w całości; II. ustanowić dla R. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Pismem wniesionym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 4 marca 2014r. R. P. domagał się ustanowienia pełnomocnika z urzędu, wnosząc dodatkowo w nadesłanym w dniu 20 marca 2014r. wypełnionym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] Referendarz sądowy w tut. Sądzie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości.
W ustawowym terminie R. P. wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu – celem wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie postanowienia tut. Sądu o odrzuceniu skargi.
Ze złożonego formularza o przyznanie pomocy wynika, że wnioskodawca jest osobą bezdomną, ubogą, bez środków do życia i leczenia, zadłużoną, wpisaną do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Skarżący nie wykazał żadnego majątku, wyjaśniając że korzysta z noclegowni i jadłodajni Caritas, a utrzymuje się ze zbierania surowców wtórnych, osiągając z tego miesięczny dochód w wysokości 100-200 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i osobistą skarżącego – w tym w szczególności brak majątku, stałej pracy oraz bardzo niski dochód, który musi wystarczyć na zaspokojenie jego bieżących potrzeb życiowych – należy uznać, że
R. P. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W rezultacie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło