II SA/Ke 754/12
WyrokWSA w Kielcach2013-02-07
Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku, niewykonalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią tytułu egzekucyjnego oraz braku doręczenia upomnienia są uzasadnione, gdy nieruchomość posiada dwa adresy, a dane ewidencyjne są prawidłowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zobowiązanego są nieuzasadnione. Pomimo błędnego wskazania jednego z adresów nieruchomości w upomnieniu, prawidłowe podanie danych ewidencyjnych (numer działki, obręb, powierzchnia) oraz podstawy prawnej obowiązku wykluczyło możliwość omyłki i zapewniło jednoznaczne określenie egzekwowanej nieruchomości. Ponadto, sąd stwierdził, że art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma zastosowania do egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a nieruchomość objęta decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna, co oznacza, że nie stanowiła już majątku wspólnego zobowiązanego i jego byłej żony.Stan faktyczny
M.M. wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego dotyczącego wydania nieruchomości, twierdząc, że został wezwany do wydania nieruchomości pod niewłaściwym adresem (ul. O. 65 zamiast ul. Z. 70), której nie posiada. Podkreślił, że był właścicielem nieruchomości przy ul. Z. 70, która została wywłaszczona pod inwestycję drogową. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując, że nieruchomość ma dwa adresy (Z. 70 i O. 65) i została precyzyjnie zidentyfikowana danymi ewidencyjnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W skardze do WSA M.M. podtrzymał swoje zarzuty i dodatkowo podniósł naruszenie art. 27c u.p.e.a., twierdząc, że nieruchomość stanowiła majątek wspólny jego i byłej żony, co wymagało wydania dwóch upomnień i tytułów wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2013r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 15 stycznia 2010r., zmienioną w części przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia 30 marca 2011r. zezwolił inwestorowi - Prezydentowi Miasta K. reprezentowanemu przez dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg Miejskich w K. - na podstawie wskazanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r.,nr 193, poz.1194 z późn.zm.) - na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie węzła drogowego u zbiegu ulic : Ż., M., Z. wraz z przebudową ronda im.G. H. w ciągu istniejącej drogi wojewódzkiej nr [...], na terenie miasta K.
Powyższa inwestycja, jak wynika z treści decyzji objęła m.in. nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków m. K. nr [...], obręb [...].
Upomnieniem z 10.11.2011r. wystawionym w imieniu wierzyciela Prezydenta m.K. - przez Miejski Zarząd Dróg Miejskich w K., na podstawie art.15 §1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r.,nr 229, poz.1954 ze zm.) dalej zwanej u.p.e.a., z powołaniem się na w /w decyzje, M. M. został wezwany do wydania w terminie 7 dni zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. O. 65, obręb 0010 nr ew. działki 208/10, o pow. 0,1119 ha.(k.4 akt. adm).
Następnie, po ustaleniu, że obowiązek wydania nieruchomości nie został wykonany, w dniu 5 grudnia 2011r. został wystawiony, skierowany do M. M. tytuł wykonawczy, który doręczono mu 27 stycznia 2012r. W tytule tym w rubryce nr 25 " treść obowiązku" wpisano - wydanie nieruchomości położonej w K. przy ul. Z. 70 (ul.O. 65) oznaczonej w obrębie 0010 numerem działki 208/10, o pow. 0,1119 ha.
M. M. w dniu 3 lutego 2012r. wniósł zarzuty do prowadzonego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego postępowania egzekucyjnego. Zarzucił nieistnienie obowiązku, niewykonalność obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią tytułu egzekucyjnego spowodowane brakiem uprzedniego doręczenia upomnienia do wydania nieruchomości, ponieważ wezwano go do wydania nieruchomości położonej w K. przy ul O. 65, której nie posiada. Wyjaśnił, że był właścicielem nieruchomości położonej w K. przy ul. Z. 70, z której został wywłaszczony w związku z realizacją na podstawie w/w decyzji inwestycji polegającej na budowie węzła drogowego u zbiegu ulic : Ż., M., Z. wraz z przebudową ronda im. G. H. w ., tymczasem w upomnieniu wezwano go do wydania nieruchomości, której nie posiada, położonej przy ul O. 65. Wskazał, że jest w posiadaniu nieruchomości przy ul. Z. 70. Podniósł także niespełnienie wymogów określonych w art.27 u.p.e.a. nie uzasadniając tego zarzutu.
Postanowieniem z dnia 27.02.2012r.Prezydent m. K., w imieniu którego działał Miejski Zarząd Dróg w K. na podstawie art.34 § 1 i 2 u.p.e.a. uznał zarzuty za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że egzekwowana, zabudowana nieruchomość oznaczona w obrębie geodezyjnym 0010 numerem ew. działki 208/10, o pow. 0,119 ha., położona jest w K. przy zbiegu ulic Z. i O. i jako taka posiada dwa adresy- Z. 70 i O. 65. Dłużnik posługiwał się tymi dwoma adresami o czym świadczy zaświadczenie Prezydenta Miasta K. z dnia 16.02.2005r. o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej gdzie zainteresowany podał dwa adresy: działalności przy ul. K., O. 65 i zakładu głównego – K. ul. Z. 70. Zatem przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest nieruchomość położona przy ul. Z. 70 w K., która jest tożsama z nieruchomością położoną przy ul. O. 65. Z tych względów nie może być mowy o niewykonalności obowiązku.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. M. podniósł tożsame argumenty jak w zarzutach podkreślając, że posiadał nieruchomość przy ul. Z. 70 oznaczonej jako działka nr ew. 208/10 o pow. 0,119 ha., która była przeznaczona pod budowę przedmiotowej inwestycji drogowej, ale nigdy nie był wezwany do wydania tej nieruchomości. Dopiero na etapie tytułu wykonawczego wierzyciel wskazał, że chodzi o nieruchomość przy ul. Z. 70.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej zwane też SKO), po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z 27 sierpnia 2012r. utrzymało w mocy postanowienie z dnia 27.02.2012r. o nieuwzględnieniu zarzutów.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawą zgłoszonych zarzutów jest art.33 pkt 1,3,5
i 7 u.p.e.a, a ich przyczyną jest błędne wskazanie w upomnieniu, adresu egzekwowanej nieruchomości. Istota sporu dotyczy zatem określenia w upomnieniu właściwego adresu położenia nieruchomości podlegającej wydaniu. Według zobowiązanego błędne wskazanie w upomnieniu adresu nieruchomości uniemożliwiało wystawienie tytułu wykonawczego i prowadzenie na jego podstawie postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem SKO niewątpliwie w upomnieniu wskazano adres położenia nieruchomości w sposób odmienny niż w tytule wykonawczym. Nie ulega jednak wątpliwości, że w obu powołanych pismach precyzyjnie została wskazana nieruchomość podlegająca przymusowemu wydaniu poprzez podanie jej danych geodezyjnych – K. obręb 0010, nr działki 208/10, pow. 0,1119 ha - przez co wyeliminowano możliwość popełnienia omyłki przy egzekucji. W decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 30 marca 2011r. stanowiącej tytuł egzekucyjny, wskazano, że wśród nieruchomości, które przeszły na własność Województwa i które podlegają wydaniu znajduje się nieruchomość skarżącego nr 208/10 położona w obrębie 0010 m. K.. Zdaniem SKO zarówno w upomnieniu jak i w tytule wykonawczym nieruchomość M. M. została określona w sposób zgodny z w/w decyzją i sam fakt błędnego określenia adresu działki nr 208/10 przy prawidłowym podaniu jej danych z ewidencji gruntów nie może oznaczać, że egzekucja jest prowadzona z naruszeniem przepisów. Z tych względów prawidłowo organ I instancji nie uwzględnił zarzutów skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., M. M., wskazał wady postępowania egzekucyjnego tożsame ze zgłoszonymi zarzutami tj. naruszenie art.15 u.p.e.a., co w konsekwencji czyni zgłoszone przez niego zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego za uzasadnione a ponadto podkreślił, że został naruszony art.27c u.p.e.a., ponieważ wywłaszczona nieruchomość przy ul. Z. oznaczona nr ew. 208/10, wchodziła w skład majątku wspólnego jego oraz jego byłej żony, stąd też powinny być wydane dwa odrębne upomnienia wzywające do wydania tej nieruchomości oraz dwa tytuły wykonawcze. Zarzucił także , że organ odwoławczy nie odniósł się do faktu, że zostało uchylone postanowienie Wojewody z dnia 26.01.2012r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości nr ew.208/10, obręb 0010, miasto K. oraz o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. Wskazał, że zgodnie z art.20 § 1 pkt 1 u.p.e.a. organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miały lub mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest zgodne z prawem.
Wbrew zarzutom skargi organy administracji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i nie naruszyły przepisów postępowania egzekucyjnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie SKO z dnia 27 sierpnia 2012r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m.K., którego reprezentował Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w K., którym to postanowieniem uznano zarzuty zgłoszone przez skarżącego do prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego był przepis art. 34 § 1i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
( Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.- u.p.e.a.).
Jak wynika z akt sprawy, ostateczną decyzją Wojewody nr [...] z dnia 15 stycznia 2010r.,zmienioną następnie w części przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia 30 marca 2011r., zezwolono inwestorowi - Prezydentowi Miasta K. reprezentowanemu przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg Miejskich w K. - na podstawie wskazanych w decyzji przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r.,nr 193, poz.1194 z późn.zm.) - na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie węzła drogowego u zbiegu ulic : Ż., M., Z. wraz z przebudową ronda im.G. H. w ciągu istniejącej drogi wojewódzkiej nr [...], na terenie miasta K.
Z treści tych decyzji, co przyznaje także skarżący, wynika, że przedmiotowa inwestycja drogowa obejmuje poza innymi nieruchomościami, również teren, zabudowanej nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, położonej w K. przy ul. Z. 70, obręb ewidencyjny 0010, nr ew. 208/10. Należy podkreślić, że z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, skarżący utracił własność tej nieruchomości, co wynika z regulacji prawnej zawartej w art.12 ust.4 w/w ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
W związku z powyższym M. M. był zobowiązany do wydania tej nieruchomości wierzycielowi. Ponieważ nie uczynił tego dobrowolnie, mimo doręczenia mu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wydania nieruchomości, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, konieczne było wszczęcie egzekucji. Uprawnione było wobec tego wystawienie przez wierzyciela - Prezydenta Miasta K. , w dniu 5 grudnia 2011 r. tytułu wykonawczego, którego odpis został doręczony zobowiązanemu w dniu 27 stycznia 2012r. r. Skarżący natomiast korzystając z przysługującego mu w postępowaniu egzekucyjnym środka obrony w postaci zarzutu (art. 33 u.p.e.a. ), w piśmie z dnia 3 lutego 2012r. r. podniósł zarzuty : nieistnienia obowiązku (art.33 pkt 1 u.p.e.a.), niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.), określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia(art. 33 pkt 3 u.p.e.a.), które to zarzuty są wynikiem, zdaniem skarżącego niedoręczenia mu upomnienia (art.33 pkt.7 u.p.e.a.) wzywającego do wydania nieruchomości przy ul. Z. 70.
Podstawową kwestią wymagającą oceny w tej sprawie było zatem to, czy doręczone skarżącemu upomnienie było nieskuteczne z uwagi na wadliwe określenie adresu egzekwowanej nieruchomości. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły zarzuty skarżącego jako nieuzasadnione. Prawdą jest, że w pisemnym upomnieniu doręczonym skarżącemu wskazano adres egzekwowanej nieruchomości – K. ul. O. 65, natomiast w tytule wykonawczym, w rubryce treść obowiązku, wpisano obowiązek wydania nieruchomości położnej w K. przy ul. Z. 70 (ul. O. 65). Pomijając już fakt, że rzeczywiście nieruchomość skarżącego będąca przedmiotem egzekucji położona jest przy zbiegu tych dwóch ulic, to w obu tych dokumentach oprócz wskazania adresu położenia nieruchomości, podano także dane ewidencyjne tej nieruchomości - K., obręb geodezyjny 0010, nr ew. działki 208/10, a także powierzchnię – 0,1119 ha. oraz podstawę prawną obowiązku. Podanie danych ewidencyjnych wyklucza jakiekolwiek niejasności, co do tożsamości nieruchomości podlegającej przymusowemu wydaniu i eliminuje możliwość popełnienia pomyłki przy egzekucji świadczenia. Z tych względów doręczone skarżącemu upomnienie wzywające do dobrowolnego wydania przedmiotowej nieruchomości, dodatkowo z podaniem decyzji, z których wynika ten obowiązek, było skuteczne, ponieważ w sposób niebudzący wątpliwości określało egzekwowaną nieruchomość. Nie ulega także wątpliwości, że w sprawie nie zachodzi przypadek nieistnienia obowiązku, niewykonalności obowiązku czy też określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. Przedmiotem egzekucji w niniejszej sprawie, co wynika z treści powołanych na wstępie decyzji oraz tytułu wykonawczego jest nieruchomość położona w K. przy u. Z. 70, w obrębie 0010, o nr ew.208/10 i pow.0,1119ha.
Skarżący podnosi w skardze, że zaskarżone postanowienie narusza art.27 c. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tego zarzutu w toku postępowania egzekucyjnego nie podnosił, dlatego brak jest stanowiska w tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu. Jednak w ocenie Sądu i ten zarzut nie jest trafny. Przepis art.27c stanowi : " jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków". Zdaniem skarżącego wierzyciel powinien doręczyć w tej sprawie upomnienie oraz skierować tytuł wykonawczy także pod adresem jego byłej żony, ponieważ egzekwowana nieruchomość stanowi ich majątek dorobkowy.
Zarzut ten nie jest uzasadniony z podstawowej przyczyny. Wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków, w warunkach tego przepisu może nastąpić jeśli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. Oznacza to, nie jest to regulacja dotycząca egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Egzekucja z majątku jest, jak wynika z art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz z treści norm Działu II i Działu III tej ustawy, środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych. (por. Zbigniew Leoński "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", pod red. R. Hausera i A. Skoczylasa, C.H. Beck 2012, s. 607).
Po drugie, jak to wyżej wyjaśniono z chwilą uzyskania cechy ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej własność nieruchomości objętej tą inwestycją, jeśli nawet była to własność małżonków na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej, z mocy prawa została im odjęta. Zgodnie bowiem z treścią art.12.ust. 4 pkt 2 w/w ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych- nieruchomość objęta decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stała się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W tej sprawie, jak wynika z decyzji Wojewody nr [...] z dnia 15 stycznia 2010r, przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Województwa w trwałym, nieodpłatnym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg w K. (pkt IV i VI decyzji-k.87 akt adm.).
Przedmiotem egzekucji w niniejszej sprawie nie jest więc majątek wspólny skarżącego i jego byłej żony. Egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości, nie stanowiącej już własności ani skarżącego ani jego byłej żony. Prawidłowo wobec tego skierowano upomnienie i tytuł wykonawczy do skarżącego, jako byłego właściciela, który w dalszym ciągu włada nieruchomością objętą tytułem wykonawczym.
Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy postanowienie Wojewody z dnia 26.01.2012r. wydane w oparciu o art. 141 par.1,art.143 par.2 i art.149 u.p.e.a, następnie uchylone przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło