II SA/Ke 759/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Izabela Suchenia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009r. sprawy ze skargi S. Ż. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia 28 października 2008r. Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia M. i S. małżonków Ż. na postanowienie Starosty z dnia 29 stycznia 2008r., nakładające na nich grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 43790 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym Nr 1/2007 z dnia 19.09.2007, nakazującym dokonanie rozbiórki starego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], gm. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał między innymi, że Wójt Gminy decyzją z dnia 15 września 1999r. zatwierdził projekt budowlany i wydał M. i S. małżonkom Ż. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Tą samą decyzją nałożył na inwestorów obowiązek rozbiórki istniejącego domu w terminie 6 miesięcy od dnia zgłoszenia nowego budynku mieszkalnego do użytku, a także likwidacji istniejącego zbiornika na ścieki i zasypania studni kopanej z chwilą oddania nowego budynku do użytkowania. Decyzja ta nie została zaskarżona. Pismem z dnia 1 sierpnia 2004r. inwestorzy zawiadomili Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy, a następnie wystąpili do Starostwa Powiatowego z wnioskiem o zmianę ostatecznej decyzji z 15 września 1999r. w części dotyczącej obowiązku rozbiórki. Starosta decyzją z dnia 15 stycznia 2007r. odmówił zmiany. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z dnia 26 lutego 2007r. Pismem z dnia 13 marca 2007r. Starosta wezwał inwestorów do rozbiórki starego budynku, zbiornika na ścieki oraz do zasypania studni w terminie do 30 kwietnia 2007r. i następnie na podstawie art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnieniem z dnia 23 lipca 2007r., doręczonym w dniu 26 lipca 2007r. wezwał ich do wykonania obowiązku. Ponieważ upomnienie nie przyniosło rezultatu organ wszczął egzekucję, doręczając zobowiązanym w dniu 20 września 2007r. tytuł wykonawczy. Wszczynając postępowanie organ odstąpił od egzekwowania rozbiórki zbiornika na ścieki i zasypania studni z uwagi na wykonanie tego obowiązku. W dniu 25.09.2007 małżonkowie Ż. wnieśli zarzuty do tytułu wykonawczego, podnosząc, że toczy się w NSA postępowanie o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 15 września 1999r. Zarzuty nie zostały uwzględnione. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008r. Starosta na podstawie art. 20 § 1 pkt 2, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 43.790,40 zł z powodu uchylania się przez nich od wykonania obowiązku oraz opłatę w wysokości 68 zł. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę w dniu 10 marca 2008r. Po rozpatrzeniu skargi wyrokiem z dnia 24 lipca 2008r. WSA uchylił postanowienie Wojewody, wskazując, iż organ ten przyjął nieaktualną w dacie orzekania cenę 1 m kw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, co było dla skarżących niekorzystne. Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda wskazał, iż przytoczone wyżej okoliczności świadczą o tym, że nałożenie przez organ I instancji grzywny było uzasadnione. Jeśli chodzi o jej wysokość, to w dacie orzekania przez organ I instancji została ona prawidłowo ustalona. Powierzchnia bowiem zabudowy starego budynku wynosi 72 m kw., natomiast cena 1 m kw. w dacie wydania przez organ I instancji postanowienia o nałożeniu grzywny wynosiła 3041 zł/m kw.( Dz. Urz. GUS z 2007r. Nr 11 poz. 73) stąd 72 x ( 1/5 x 3041 zł) = 43790,40. W dacie obecnego orzekania przez organ odwoławczy cena 1 m kw. pow. użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszona przez Prezesa GUS w komunikacie z dnia 25 sierpnia 2008r. wynosi 3186 zł. ( Dz. Urz. GUS Nr 8 poz. 49). W myśl art. 139 kpa nie można orzekać na niekorzyść strony skarżącej i dlatego do wyliczenia grzywny należy przyjąć niższą cenę. Odnośnie opłaty Wojewoda wskazał, że została ona nałożona i wyliczona zgodnie z art. 64a § 1 pkt 1. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu zarzutów organ wskazał, że WSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy z dnia 15 września 1999r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] zażalenie małżonków Ż. na to postanowienie oddalił. Samo zaś zaskarżenie do sądu decyzji Wojewody, utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą zmiany decyzji z dnia 15.09.1999r. nie daje podstaw do wstrzymania czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku rozbiórki. Skargę na to postanowienie wniósł S. Ż., domagając się "anulowania" nałożonej na niego kary oraz opłaty. Swoje żądanie uzasadnił tym, że poprzednie postanowienie zostało uchylone przez WSA, więc "jak organ niższej instancji może utrzymać w mocy taką decyzję". Skarżący podniósł również, że pismem z dnia 25 maja 2008r. poinformował Starostwo Powiatowe, iż z dniem 25 maja 2008r. przystępuje do rozbiórki starego domu, co zresztą zrobił. Skoro więc zaczął rozbierać budynek to nie powinien być karany za uchylanie się od tego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnośnie zawartego w niej zarzutu dotyczącego rozbierania budynku wskazał, że co prawda z pisma PINB z dnia 16 lipca 2008w. wynika, że skarżący przystąpił do rozbiórki, gdyż w dniu kontroli jaka miała miejsce 10 lipca 2008r. zdemontowane były obróbki blacharskie, pokrycie z blachy nad całym budynkiem oraz częściowo ogniomur od strony południowej, ale do chwili obecnej skarżący nie zgłosił wykonania rozbiórki starego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnośnie zawartego w niej zarzutu, iż skarżący przystąpił do rozbiórki, to w świetle przyznanej przez S. Ż. na rozprawie przed Sądem okoliczności, że budynek do chwili obecnej nie został rozebrany, zarzut ten jest nieuzasadniony. Decyzją z dnia 15 września 1999r. zobowiązano inwestorów do rozebrania całego starego budynku mieszkalnego, nie zaś tylko do rozpoczęcia rozbiórki czy też do dokonania rozbiórki jego części. Odnośnie drugiego z zarzutów skargi zauważyć należy, iż jedynym powodem uchylenia przez WSA wyrokiem z dnia 24 lipca 2008r. poprzednio wydanego przez Wojewodę postanowienia było nieuwzględnienie przez ten organ komunikatu Prezesa GUS odnośnie ceny 1 m kw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2007, która to cena była niższa od przyjętej przez organ I instancji. Ponieważ z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż zarzuty wówczas podnoszone przez skarżącego Sąd ten uznał za nieuzasadnione, dlatego też brak jest podstaw do przyjęcia, iż wydając ponownie postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia organ odwoławczy działał sprzecznie z zawartymi w wyroku wytycznymi. Na rozprawie przed Sądem S. Ż. okazał odbitkę kserograficzną wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 października 2008r, nakazującego L. B. i innym osobom opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w starym parterowym, nie posiadającym poddasza budynku mieszkalnym położonym w [...] numer [...], a więc w budynku, który ma być rozebrany. Wyrokiem tym Sąd Rejonowy orzekł również o uprawnieniu osób eksmitowanych do otrzymania lokalu socjalnego oraz nakazał wstrzymanie wykonania opóźnienia lokalu do czasu złożenia L. B. i innym przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. S. Ż. wyjaśnił, że z pozwem o eksmisję przeciwko siostrze wystąpił w sierpniu 2008r., a po uprawomocnieniu się wyroku w grudniu 2008r. zwrócił się do Wójta Gminy o przyznanie jej lokalu socjalnego. W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie może mieć w pływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia z następujących przyczyn. Rolą sądów administracyjnych jest ocena legalności wydawanych przez organy administracyjne aktów co oznacza, iż badając prawidłowość decyzji czy też postanowienia Sąd bada, czy akty te były zgodne z prawem obowiązującym w dacie ich wydania i w okolicznościach faktycznych wówczas istniejących. W niniejszej sprawie w dacie wydawania przez Wojewodę zaskarżonego postanowienia co prawda był już wydany przez Sąd Rejonowy wyrok eksmisyjny, przyznający osobom zobowiązanym do opróżnienia lokalu prawo do lokalu socjalnego oraz wstrzymujący wykonanie eksmisji, jednakże wyrok ten nie był jeszcze prawomocny, tak więc nie stanowił on przeszkody do wydania przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia, pomijając już okoliczność, że o jego wydaniu skarżący nie informował organu. Wyrok eksmisyjny uprawomocnił się dopiero w dniu 14 listopada 2008r. Ponieważ w ocenie Sądu wyrok ten, z chwilą uprawomocnienia się, niewątpliwie ogranicza aktualnie możliwość wykonania przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku rozebrania budynku, należało rozważyć, czy okoliczność ta może mieć jakiś wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie uppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. W niniejszej sprawie ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego, brak jest także podstaw do stwierdzenia, aby zachodziła któraś z okoliczności wymienionych w art. 156 kpa, do rozważenia pozostaje, czy można organowi zarzucić inne naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c ) bądź też, czy zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b. W ocenie Sądu przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia Wojewoda nie dopuścił się ani naruszenia przepisów procesowych, ani też nie naruszył prawa, dając w ten sposób podstawę do wznowienia postępowania. Nawet gdyby organ ten wiedział, że toczy się postępowanie przez sądem powszechnym o opróżnienie lokalu, znajdującego się w budynku, który ma być rozebrany, nie stanowiłoby to podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W świetle bowiem utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, podstawy do zawieszenia postępowania, o jakich mowa w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostały wymienione w sposób enumeratywny i przepisy art. 97 kpa w postępowaniu egzekucyjnym nie mają zastosowania ( por. orzeczenia NSA: III SA4497/97 z dnia 14 czerwca 1999r., III SA 1676/97 z dnia 9 grudnia 1998, III SA762/97 z dnia 14 października 1998, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2004r. III SA 2376/03). Z kolei ponieważ wyrok eksmisyjny, wstrzymujący jednocześnie opróżnienie lokalu do czasu złożenia eksmitowanym przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, uprawomocnił się po wydaniu zaskarżonego postanowienia, wyrok ten nie może stanowić podstawy wznowieniowej, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, albowiem nie istniał on - jako wyrok prawomocny - w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze wszystkie wyżej przytoczone okoliczności, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 uppsa. W związku z tym, że jak już wyżej wspomniano, aktualnie istnieje przejściowo okoliczność ograniczająca możliwość wykonania przez skarżącego rozbiórki, powinien on wystąpić do Wojewody, jako organu sprawującego nadzór, o wstrzymanie prowadzonego przez Starostę postępowania egzekucyjnego, którą to możliwość daje art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.